Вакцините против Ковид-19 произведени во масовни количини со користење на мРНК моделот – кои беа брзо произведени за време на глобалната пандемија – исто така можат да помогнат на имуниот систем да ги препознае и да ги напаѓа туморите на ракот, покажуваат нови студии.

Студиите кај глувци и анализата на медицинските записи на пациенти со рак – кои примиле мРНК вакцини против Ковид-19 пред да започнат имунотерапија за лекување на ракот – откриле шокантен образец: вакцинираните пациенти живееле значително подолго од оние кои не примиле вакцини.

Тим истражувачи од Универзитетот во Флорида и Центарот за рак „МД Андерсон“ при Универзитетот во Тексас ги презентираа резултатите оваа недела на Конгресот на Европското здружение за медицинска онкологија во Берлин и беа објавени во рецензирано списание „Nature“.

Резултатите, според нив, откриваат дека мРНК вакцините не само што спречуваат инфекција – тие исто така „го будат“ и поттикнуваат имуниот систем на телото да се бори против туморите.

Ова откритие доаѓа во време кога администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ги намали средствата за истражување на мРНК.

Значи, зошто ова се смета за револуционерно? Што значи тоа за пациентите со рак? И како пандемијата со Ковид-19 стана медиум за ова неочекувано откритие?

Што е мРНК вакцина?

За разлика од традиционалните вакцини, кои користат ослабени или неактивни делови од вирусот за да го поттикнат имуниот систем да изгради одбрана, мРНК вакцините испорачуваат мала низа генетски код познат како „гласник РНК“ директно во клетките на телото. Клетката го чита овој план како инструкција за производство на шилест протеин кој го имитира оној на вирусот, и го прикажува на својата површина, ефективно мафтајќи со црвено знаме што го алармира имунолошкиот систем да изгради одбрана.

Телото потоа создава антитела и мемориски клетки обучени да го препознаат и да го напаѓаат тој шипест протеин ако се појави повторно.

Како истражувачите ја откриле поврзаноста меѓу мРНК и ракот?

Ова е област на истражување која се спроведува веќе неколку години, особено од страна на педијатрискиот онколог Елиас Сајур, професор по истражување на детска онкологија во „Стоп на детскиот рак“/Бони Р. Фримен на Универзитетот во Флорида, во Соединетите Американски Држави.

Пандемијата на Ковид-19 претставувала посебна можност за проучување на импликациите на мРНК за лекувањето на ракот, бидејќи светот масовно се вакцинирал. Кога поранешниот студент на Сајур, онкологот Адам Грипин, ги прегледал клиничките податоци на повеќе од 1.000 пациенти лекувани меѓу август 2019 и август 2023 година во Одделот за рак MD Anderson, тој открил впечатлив образец.

Луѓето кои примиле мРНК вакцина против Ковид-19 во рок од 100 дена пред започнувањето на имунотерапијата живееле значително подолго од оние кои примиле истото медицинско лекување, но немале вакцина.

Колку подолго живееле луѓето со вакцината?

За пациентите со напреднат рак на белите дробови, медијалната стапка на преживување речиси се удвоила ако имале вакцина, зголемувајќи се од 20,6 месеци на 37,3 месеци. И што е повеќе импресивно, подобрувањата во преживувањето биле најизразени кај пациенти со имунолошки „студени“ тумори – што значи дека мРНК вакцината сè чини „го разбудила“ имунолошкиот систем кај пациенти со овие потешки форми на рак – претворајќи ги „студените“ тумори во такви што имунолошкиот систем може полесно да ги препознае и да ги напаѓа.

Истражувачите забележале дека нивните наоди биле конзистентни преку различни фактори, како различни производители на вакцини, дози и време на вакцинација.

Истражувачите, исто така, ги споредиле стапките на преживување во помала група пациенти кои добивале имунотерапија за метастатски меланом, најнапредната фаза на тип на рак на кожата. Во студијата, 43 пациенти имале мРНК КОВИД вакцина, а 167 немале. Пациентите кои не примиле вакцина имале медијално преживување од малку повеќе од две години. Напротив, оние кои биле вакцинирани пред започнувањето на лекувањето сè уште не ја достигнале својата медијална точка на преживување повеќе од три години во следењето, покажала истражувањето.

Како функционира?

Истражувачите откриле дека мРНК вакцините функционираат како аларм за одбранбениот систем на телото.

Кога се дава вакцината, таа го става имуниот систем во состојба на тревога, правејќи го поподатлив да ги забележи рак-клетките кои претходно можеби ги игнорирал. Откако имуниот систем ќе се активира, тој започнува да ги напаѓа тие клетки. Но, и канцерогените клетките се борат. Тие произведуваат протеин наречен PD-L1, кој функционира како штит што ги „крие“ од имуниот систем. Сепак, постојат лекови познати како инхибитори на имунолошки контролни точки кои можат да го блокираат овој штит.

Кога се користат и вакцината и овие лекови, тоа создава идеална ситуација – имуниот систем е активен и буден, а одбраната на ракот е спуштена, објасни Грипин.

Иако истражувачите велат дека сè уште не ги разбираат целосно механизмите, наодите сугерираат дека мРНК вакцините можат да се користат за препрограмирање на имунолошките одговори на ракот.

Што значи ова за пациентите со рак?

Овие наоди се прелиминарни. Ако, сепак, студијата се потврди во клинички испитувања, тоа може да има огромни импликации за лекувањето на ракот. „Овие вакцини произведуваат моќни анти-туморски имунолошки одговори кои се поврзани со масивни подобрувања во преживувањето кај пациентите со рак“, истакна Грипин.

„Импликациите се извонредни - ова би можело да ја револуционизира целата област на онколошка нега“, рече Сајур. „Би можеле да дизајнираме уште подобра неспецифична вакцина за мобилизирање и ресетирање на имунолошкиот одговор, на начин што во суштина би можела да биде универзална, готова вакцина против рак за сите пациенти со рак“.

Грипин, кој ја водеше студијата заедно со Стивен Лин, професор по радиотерапија, соопшти дека неговиот тим започнува Фаза 3 клиничко испитување за да ги потврди почетните резултати и да истражи дали мРНК вакцините против Ковид треба да станат дел од стандардната нега за пациенти.

Што откриле научниците во тестовите кај глувци?

Во експериментите кај глувци, истражувачите нашле дека инјектирањето на мРНК КОВИД вакцина директно во туморот ги прави дендритичните клетки – тип на бели крвни клетки – поподатливи. Откако дендритичните клетки ќе го забележат присуството на туморот, тие испраќаат сигнали што привлекуваат Т-клетки да дојдат и да го напаѓаат. Кај некои глувци, ова помогнало да се забави растот на ракот. Но, постои голем проблем. Не сите природно имаат Т-клетки способни да убиваат рак-клетки. Кај некои луѓе, нивниот имун систем може да препознае дека туморот е опасен, но нивните специфични Т-клетки не знаат како да го уништат.

Тоа е една од причините зошто имунотерапиите – третмани што го зајакнуваат имуниот систем да се бори против ракот – функционираат кај некои пациенти, но не кај други. Примањето на мРНК Ковид вакцина нема да го натера вашето тело да произведе нови Т-клетки за борба против тумори. Она што би можела да го направи, врз основа на ова рано истражување, е да ги направи дендритичните клетки посклони да забележат тумор и ефикасно да ги распоредат Т-клетките.

Ал Џезира - Доха

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.