Македонија

Ретроспектива на 35 години независна македонска држава

Назависноста не беше случајна. Таа е производ на многу жртви, страдања и премрежија. Сепак, и во овие 35 години имаше победи, порази, но и драматично случувања .

Од референдумското „за“ под слоганот „Гласам за Македонија“, преку мирното осамостојување и тешката битка за меѓународно признавање, до приемот во Обединетите нации, конфликтот од 2001 година, Охридскиот рамковен договор, спорот за името, Договорот со Бугарија и Преспанскиот договор – патот на македонската самостојност беше исполнет со историски пресврти, политички кризи, тешки компромиси и постојана борба за стабилност и меѓународна афирмација.

По 35 години независност, македонската државност не започнува со референдумот во 1991 година, туку е продолжение на повеќедецениската борба за национална и политичка самостојност на Македонците и другите граѓани на оваа земја објаснува долгогодишниот новинар Александар Чомовски.

-Македонската независност не падна од небо. Има јасен сигнал дека АСНОМ-ска Македонија го разви чуството кај нејзините граѓани дека можат да управуваат со една своја суверена држава. Она што мислам дека во подготовките и во создавањето на амбиентот, имаше прилична разноличност меѓу потенцијата на населението за своја самостојност, без оглед на стравовите и храброста и одважноста на тогашната политичка елита побрзо и поенергчно да се разделими и да формираме своја држава – вели тој.

Тој вели дека во годините што следуваа и сите политички и безбедносни премрежја, Охридскиот рамковен договор, претставува своевиден „четврти АСНОМ“ кој политички ја стабилизираше државата, и ги зацврсти нејзините темели за долгорочна стабилност и опстојување.

-Македонија со сите премрежја успеа да се стабилизира како независна држава. Имавме огромни потенцијали во нејзиниот мултиетнички карактер, мултикултурен и професионален амбиент што не сум сигурен дека успеавме да го валволизираме во еворпската агенда на државата – оценува Чомовски.

Но, независноста не беше мирен и стабилен процес. Спорот со Грција околу името „Македонија“ стана сериозна пречка во процесот на меѓународна интеграција. И покрај тоа, на 8 април 1993 година Македонија со акламација во Генералното собрание на ОН беше примена за 181. полноправна членка на Светската организација.

Сепак, поради противењето на Атина, која не го прифаќаше нашето уставно име, зачленувањето во ООН беше направено со привремената референца – Поранешна Југословенска Република Македонија се потсетува долгогодишниот надворешно политички коментатор Љубомир Гајдов.

-Тој 8 ми април е мојот најзначен ден во новинарската кариера. Затоа што на тој ден Македонија стана членка на ОН. Тоа што тогашната опозиција ВМРО-ДПМНЕ се бунеше како може Глигоров да прифати такво сакато име. Јас им реков дека ние како членка на ОН сме веќе дел на големата светска заедница, не сме анономна непризната држава под влијане на грчкото лоби во Америка. Меѓутоа кога 140 земји од светот не признаа под уставно име на чело со големата тројка Америка, Русија и Кина јас ги прашав моите пријатели од ВМРО –ДПМНЕ кој ќе не признаеше како независна држава под уставно име ако не бевме членки на ОН - се потсетува Гајдов.

Евроатлантската интеграција уште од независноста беше една од стратешките цели на државата. По долгогодишниот наметнат спор со Грција, во 2018 година беше потпишан Преспанскиот договор, по што Македонија го промени уставното и направи досега невидена отстапка за нашето членството во НАТО.

За аналитичарот Петар Арсовски, периодот по 2006 година во земјава главно ги одбележуваа нашите напори за евроатлантските интеграции, домашните политички проблеми, но и меѓународната поддршка за наше членство во ЕУ.

-Најголемата по мене победа е членстовото во НАТО и отворањето на преговорите па дури тоа ако е условено. А најголемиот пораз е што во меѓувреме многу луѓе се иселија. Не гледајќи прерспектива во оваа држава. Не успеавме да направиме функционални институции во кои ќе кажеме не ни се потребни евроатланските ингеграции бидејќи можеме и сами. И на крајот оваа блокада на евроатланскиот пат, односно постојанта ерозија на довербата во ЕУ во домашнот систем итн – заклучува Арсовски.

По 35 години независност, пред Македонија остануваат старите, но и нови предизвици – европската интеграција, владеењето на правото, борбата со корупцијата и сè поголемото иселување на младите. Пораката од државниот врв е дека независноста не е завршена работа, туку обврска на секоја генерација да ја надградува државата. А следниот голем тест е дали Македонија ќе успее да изгради европска иднина во која младите ќе остануваат, наместо да ја бараат надвор од нејзините граници.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

По 5 години од трагедијата во Ламанш, денеска почна судењето во Париз- обвинети се 14 мажи

Четиринаесет мажи обвинети за шверц на луѓе се изведоа на суд во Париз за давењето на повеќе од 30 лица во Ламанш пред пет години, најлошата мигрантска катастрофа досега во теснецот меѓу Франција и Велика Британија.

Мигрантите се удавија кога нивниот преполн гумен чамец се издувал додека преминувале една од најпрометните бродски линии во светот, објави Ројтерс.

Според истражителите, мигрантите биле донесени во Велика Британија преку авганистански и ирачко-курдски мрежи за шверц. Мигрантите тргнале од кампови во близина на Гранд-Сент и Кале во северна Франција. Обвинетите се обвинети за убиство од небрежност, учество во нелегална имиграција како дел од организирана група и злосторничко здружение.

Детали за несреќата во 2021 година.

Според судската наредба, службите за итни случаи биле алармирани во ноември 2021 година од француски рибарски брод чиј екипаж забележал тела во морето кај Кале. 27 тела биле пронајдени, додека најмалку четири лица никогаш не биле пронајдени. Само двајца мажи ја преживеале несреќата.

Меѓу жртвите имало претежно ирачки Курди, но и Авганистанци, Етиопјани, еден Египќанец, еден Сомалиец, еден ирански Курд и еден виетнамски државјанин. Најмладата идентификувана жртва била седумгодишно девојче.

Судските документи откриваат дека мигрантите биле натрупани во нестабилен, несертифициран чамец, несоодветен за пловење на отворено море. Немало ниту доволно елеци за спасување. Експертите заклучиле дека патниците немале шанси за преживување во вонредна ситуација на море.

Обвинение против мрежи за шверц

Наводните организатори, транспортери и логистички координатори поврзани со групи за шверц се обвинети за убиство од небрежност. Обвинителството верува дека нивните постапки ги создале условите што доведоа до трагедијата, дури и ако некои не биле присутни кога бродот испловил.

Двајцата обвинети се во бегство од француските власти и ќе им се суди во отсуство. Истрагата се базира на докази како што се податоци од мобилни телефони, пресретнати разговори, материјали собрани со надзор и изјави на преживеани и роднини на жртвите.

Неуспеси во спасувањето и очекувања на семејството

Британската истрага за несреќата откри дека смртните случаи можеле да се избегнат. Во заклучоците се наведува дека францускиот воен брод не одговорил на повикот за помош од Британската крајбрежна стража. Истата истрага тврди дека британската страна, исто така, донела голем број погрешни одлуки, вклучително и предвремено завршување на потрагата по преживеани.

Адвокатите на семејствата на жртвите објавија дека некои од нив ќе патуваат од Ербил во ирачки Курдистан за да следат дел од судењето. „Правдата мора да ги повика на одговорност сите оние кои играле улога во оваа трагедија“, се вели во нивното соопштение. Се очекува судењето да трае до 30 септември.

Тагови: Ламанш

Судбина

Британец лани платил 330 милиони фунти данок, сега ја напушта земјата

Крис Рокос, милијардерот и основач на хеџ фондот Рокос Капитал Менаџмент, треба да ја напушти Велика Британија, станувајќи последен во низата британски супербогаташи што ја напуштаат земјата.

Рокос планира да го пренесе својот даночен престој во Грција, а како дел од овој потег, ќе отвори канцеларија во Атина, објави Блумберг.

Тој ќе им се придружи на голем број милијардери кои ја напуштија Велика Британија, од кои многумина ја поврзаа одлуката со крајот на статусот на не-домник, како и со повисоките даноци за инвестиции во приватен капитал, наследство и капитална добивка.

Рокос, кој ја основал својата компанија во 2015 година, беше рангиран на третото место на годишната листа на „Сандеј Тајмс“ на најголемите даночни обврзници во Велика Британија. Се проценува дека во 2025 година платил околу 330 милиони фунти даноци. Според индексот на милијардери на Блумберг, неговото богатство е околу четири милијарди долари, или 2,96 милијарди фунти.

Тој најчесто ја избегнува јавноста

Оваа година тој донираше рекордни 190 милиони фунти на Универзитетот во Кембриџ за да се основа Училиштето за влада Рокос. Рокос, кој одел во државно основно училиште пред да добие стипендија за колеџот Итон, а потоа да студира математика на Оксфорд, во тоа време изјавил дека „сакал да ѝ врати нешто на Британија“.

Милијардерот, кој во голема мера го избегнува јавното внимание и некогаш бил донатор на Конзервативната партија, поголемиот дел од изминатата деценија го поминал надгледувајќи едно од најскапите реновирања на приватна куќа во англиската историја. Станува збор за реновирање на куќата Тотенхем со 200 соби во близина на Марлборо во Вилтшир, вредно 175 милиони фунти, кое вклучувало додавање на тениски павилјон и приватно кино.

Грција нуди 15-годишен даночен режим за богатите инвеститори. Тој бара од поединците да инвестираат најмалку 500.000 евра во недвижнини, компании или акции со седиште во Грција во рок од три години од аплицирањето за таков даночен статус. За возврат, тие можат да платат фиксен годишен данок од 100.000 евра за приход остварен во странство.

Неколку познати богати луѓе ја напуштија Британија

Неговото заминување доаѓа откако министерот за финансии Џон Хили, кој ќе го претстави својот прв буџет во октомври, во својот прв голем говор изјави дека сака Велика Британија да биде „земја што создава богатство“. Британскиот премиер Енди Бернам претходно поддржуваше повисоки даноци на богатство, иако во јули изјави дека нема веднаш да ги зголеми даноците по преземањето на функцијата.

Откако конзервативниот министер за финансии Џереми Хант ги претстави плановите за реформа на системот „non-dom“ (преференцијален даночен режим за нерезиденти) во 2024 година, неколку познати богати луѓе ја напуштија Велика Британија. Меѓу нив се Шравин Барти Митал, наследник на едно од најбогатите индиски семејства, египетскиот инвеститор Насеф Савирис, и Ричард Гноде, долгогодишен банкар на Голдман Сакс.

Гноде замина во Милано, додека се вели дека Савирис живее во Италија и Абу Даби. Митал ги наведе Обединетите Арапски Емирати како свое живеалиште, откако претходно ја наведе Велика Британија како свое живеалиште во официјалниот регистар.

Минатата година, лабуристичката влада воведе нов систем според кој приходите и профитот остварен во странство се оданочуваат во Велика Британија по четири години, наместо претходните 15 години. Новиот систем, базиран на живеалиште, исто така значи дека сите нивни средства во светот се вклучени во даночната основа за наследство по 10 години.

Македонија

Страв од пожари во Ѓорче Петров: Соседи сами косат туѓа нива за да си ги спасат куќите

Двајца жители од Ѓорче Петров со години сами ја косат и одржуваат соседната запуштена нива од два хектари за да ги заштитат своите домови од честите пожари..

Соседите Златко Обрадовиќ и Лазар Коцев со години сами се организираат и ја одржуваат нивата на соседите со цел да не им се запалат куќите од пожар. Нивата е голема два хектари и на само неколку метри од куќите. Нема лето да нема пожар на ова место. Се наоѓа блиску до обиколницата и патот каде се фрла шут што се гори, а ветерот предизвикува поголем страв дека пожарот ќе се прошири. Нивата некогаш била место каде се садело храна. Денеска е место каде ја покажува сликата дека традицијата завршила, а тревата висока и еден метар ја покрива родната земја.

Лазар Коцев раскажува дека секој мирис на чад, ги враќа спомените кога пламенот стигнал до куќите и сами го гаселе сите соседи, во близина има и фабрика која преработува пласитка и може да има поголема катастрофа раскажува Лазар Коцев. Она што дополнително е проблем е што тука нема водовод, вода имаат од пумпите. Кога има пожар струјата се исклучува, и пумпите не работат. Вода нема за гаснење.

Соседите за маката официјлано реагирале и до општина Ѓорче Петров каде бараат да се регира во овој дел од општината со запуштените ниви да се одржуваат, бидејќи пред месец дена куќа изгоре во пожар предизвикан од напуштена место каде имало пожар. Од општина Ѓорче Петров за канал 5 објаснуваат дека се запознаени со овој проблем и дека мора да има измени во законот.

„Бараме законски измени немаме начин да делуваме, тоа дополнително е рурален дел и нема планска документација во голем дел“.

Иако во законот за сопственот во член стои дека, правото на сопственот не смее да врши со цел на друг. Со тоа може да се огранички или да се одземе кога се работи за јавен интерес.