Научните истражувања одамна докажаа дека музиката има позитивен ефект врз расположението, кардиоваскуларното здравје и когнитивната функција. Сепак, една нова студија сугерира дека не сите видови звуци се подеднакво ефикасни кога станува збор за ублажување на анксиозноста и одговара на прашањето кое оптимално време на слушање доведува до брзо олеснување на анксиозноста.

Што откриваат новите истражувања за влијанието на одредена музика врз мозочната активност и симптомите на анксиозност

Додека многу луѓе користат постојани звуци во позадина, т.н.”pink noise”како дожд, нежен водопад, шушкање на лисја или други статички шумови за да се релаксираат и заспијат, најновите податоци сугерираат дека специјално дизајнирана музика може да биде значително поефикасна. Студија објавена во списанието PLOS Mental Health, го испитувала влијанието на музиката со вградена техника позната како аудитивна ритмичка стимулација (Auditory Beat Stimulatioin - ABS) врз симптомите на анксиозност.

ABS е метод што користи ритмички звучни импулси за да влијае на мозочните бранови, поместувајќи ги од брза, стресна состојба во побавен, порелаксиран ритам.

Во студијата учествувалe научници од универзитети во Лондон и Канада, кои анализирале како различните должини на слушање „медитативна“ музика со аудитивна ритмичка стимулација влијаат врз намалување на анксиозноста. Студијата вклучувала 144 возрасни лица кои веќе користеле терапија против анксиозност. Испитаниците биле поделени во четири групи: контролна група која слушала „pink noise, како и три групи кои слушале музика со аудитивна ритмичка стимулација (ABS) 12, 24 и 36 минути.

Анксиозноста и расположението биле мерени пред и по сесиите со помош на стандардизирани клинички скали.

Колку време (во минути) е потребно за позитивен ефект?

Резултатите покажале јасна врска помеѓу времето на слушање и нивоата на анксиозност.

Најизразено намалување на анксиозноста било забележано кај испитаниците кои слушале музика 24 минути. Оние кои слушале 36 минути постигнале врвен ефект, со дополнително подобрување на расположението и намалување на негативните емоции. Од друга страна, 12 минути не биле доволни за да доведат до значителни промени.

Покрај намалување на анксиозноста, учесниците пријавиле и намалена раздразливост, напнатост и внатрешен немир, воопшто, тие се чувствувале емоционално стабилни. Важно е да се нагласи дека сите испитаници веќе користеле лекови, што укажува дека овој метод може да биде ефикасен како дополнителна терапија.

Како музиката влијае на мозокот

Мозокот ја обработува музиката на повеќе нивоа: не само преку звук, туку и преку значењето, сеќавањата и емоциите што ги предизвикува. Активацијата на мозокот се зголемува дополнително кога лицето активно учествува во музиката, како што е пеење или свирење. Сепак, музиката со ABS функционира поинаку.

Процесот започнува со музика што одговара на моменталниот срцев ритам на лицето, кој често се забрзува од стрес. Потоа темпото постепено се забавува, поттикнувајќи премин кон помирна состојба. Овој принцип е познат како „изо-принцип“.

Благодарение на скриените ритмички импулси, мозочните бранови се синхронизираат со побавниот ритам, што доведува до релаксација.

Разлика помеѓу терапевтската и секојдневната употреба на музика

Класичната музичка терапија во голема мера зависи од личните музички преференции, бидејќи омилената музика ги активира центрите за задоволство во мозокот. Меѓутоа, во овој случај, фокусот не е на вкусот, туку на акустичните карактеристики.

За разлика од обичното слушање музика, овој метод користи прецизно контролирани параметри: темпо, времетраење и структура за да ја влијае со цел на емоционалната состојба.

Со други зборови, спонтаното слушање музика може да помогне во намалување на стресот, но нема ист ефект како структурираната терапевтска интервенција.

Дали ефектот е само одвлекување на вниманието?

Едно од клучните прашања е дали музиката е само одвлекување на вниманието или всушност ја менува состојбата на мозокот.

Ако ефектот трае и по престанување со слушање, тоа укажува на подлабока промена, преминување од состојба „бори се или бегај“ во состојба на одмор и регенерација. Иако одвлекувањето на вниманието има своја вредност, намалувањето на физиолошката напнатост и субјективните чувства на вознемиреност сугерираат посложен механизам на дејствување.

Употребата на „розовиот шум“ во контролната група дополнително го потврдува овој заклучок, бидејќи овој звук го одржува вниманието без да предизвика емоционална реакција. Подобрите резултати од музиката со ABS укажуваат дека ефектот оди подалеку од обично одвлекување на вниманието.

Ограничувања на истражувањето

Иако резултатите изгледаат ветувачки, постојат некои ограничувања.

Студијата се фокусирала на краткорочните ефекти, па затоа не е познато колку долго трае подобрувањето. Исто така, сите учесници веќе примале терапија, што го отежнува проценувањето на ефектот како самостоен третман. Друго прашање е дали резултатите се должат исклучиво на ABS или на комбинацијата со музика, бидејќи немало група што користела само ABS.

Освен тоа, примерокот со испитаници бил релативно мал, што значи дека се потребни дополнителни истражувања за да се потврдат резултатите и да се применат на поширока популација.

Дали музиката може да биде дел од терапијата?

Студијата заклучува дека специјално дизајнираната музика со стимулација на аудитивни ритми покажува потенцијал како ефикасна алатка за брзо намалување на анксиозноста. Оптималното времетраење од околу 24 до 36 минути може да доведе до значително подобрување на расположението и намалување на симптомите.

Сепак, овој пристап не ги заменува стандардните методи на лекување, туку може да биде корисен додаток на истите, особено во време на зголемена анксиозност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.