Судбина

Унгарец вадел заб и завршил во кома- кога се разбудил зборувал на два странски јазици, но не и на мајчиниот

Болно е да се помисли низ што поминал таткото на две деца, кој речиси починал за време на рутинска стоматолошка процедура.

Даниел Ерчеј од Унгарија требало „само да го извади умникот“, но неочекувано паднал во кома, а по будењето почнал да зборува странски јазици, додека едната страна од телото му останала парализирана.

Иако лекарите веќе се откажале од него, овој човек, кој работи како експерт за вино, сега речиси целосно се опоравил по долг и тежок период.

„Како дете бев натпреварувачки карате играч, а ударите предизвикаа неколку пати да ми се искриви вилицата, што подоцна се случи дури и кога само се прозевав. Затоа побарав од приватна клиника во главниот град да ме успијат за да можат полесно да го извадат скршениот заб“, ја започна својата приказна 44-годишникот.

Постапката е извршена во мај 2021 година. Пред тоа, тој морал да потпише разни документи, но не бил подложен на никакви претходни прегледи што би ја оправдале анестезијата. Конечно се разбудил четири дена по операцијата, на интензивна нега во болница во Будимпешта, а од сопругата дознал што се случило.

„Сигурно биле при крајот на операцијата кога излегле вознемирени да ме прашаат дали сум алергичен на нешто. Бидејќи се случило неколку пати, повикале брза помош. На пат кон болницата, морале три пати да ме реанимираат. Паднав во кома и не можеле да ме разбудат... Вториот ден ѝ рекле на сопругата да ги донесе нашите ќерки да се збогуваат со мене. Кога се разбудив четвртиот ден, се покажа дека десната страна ми е целосно парализирана. Исто така, повторно ме успиле еден ден за да ми ја вратат вилицата на место“, изјавил Даниел за Блик.

Тој додал дека, шокантно, откако се разбудил, почнал течно да ги зборува странските јазици што претходно ги научил, англиски и француски, додека некое време целосно го заборавил унгарскиот.

По кратко време, почнал да го користи својот мајчин јазик, но на старомоден начин, како лик во роман од Мора Јокај.

Дури по четири до пет недели неговиот говор целосно се врати во нормала. По три недели во болница - каде што, во средината на пандемијата на коронавирус, двајца или тројца луѓе починаа до него во еден ден - тој беше префрлен во месечна програма за рехабилитација.

„Ме носеа во инвалидска количка, а потоа имав интензивна физикална терапија секој ден шест месеци, на крајот од која повторно можев да трчам. Повеќе не чувствувам болка, но куцам кога се заморувам, а десната страна ми се вкочанува кога времето се менува. Покрај тоа, додека бев во кома, ми испратија сметка од неколку стотици илјади форинти за процедурата што ја извршија“, објасни Даниел.

Иако многумина го советуваа да поднесе тужба, тој сè уште не го искористил тоа право, но поради застарувањето, времето истекува. Како што се испостави, анестезиологот можеби направил грешка: Имал симптоми што личеле на мозочен удар, но всушност е можно во неговиот крвоток да влегол воздушен меур, што можело да ја предизвика оваа сериозна состојба.

„Поминувам низ тежок период, но секогаш се обидував да ја гледам ситуацијата со доза на хумор“, рече Даниел.

Постои научно објаснување

Студиите на случаи и истражувањата објавени во базата на податоци на Националната медицинска библиотека на САД покажуваат дека зад ненадејните јазични промени кај пациентите кои се будат од кома, најчесто се наоѓаат два добро опишани невролошки феномени: синдром на странски акцент (FAS) и двојазична афазија.

Истражувањата сугерираат дека мозокот може да складира мајчини и подоцна научени странски јазици во различни области; додека мајчиниот јазик користи подлабоко вградени мрежи, вториот јазик често е поврзан со префронталниот кортекс и специфични инхибиторни механизми. Во случаи на тешко оштетување на мозокот или мозочен удар, може да се појави селективна афазија, кога центрите за мајчиниот јазик се оштетени или привремено потиснати, додека мрежата на странски јазици останува недопрена.

Во такви случаи, пациентот не „учи“ нов јазик, туку постојното, латентно знаење станува доминантно, бидејќи мозокот не може да го реактивира мајчиниот јазик. Странскиот акцент често е резултат на мало оштетување на моторните центри за говор, што ја менува должината и интонацијата на звуците, така што околината го перцепира како странски акцент. Современите методи на снимање покажаа дека во такви ситуации, врските помеѓу говорните центри во мозокот (на пример, помеѓу Брокаовата област и малиот мозок) привремено се реорганизираат.

Тагови: забот комата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Инклузивен фолклорен настап во Италија

Здружението за поддршка на лица со Даунов синдром „Трисомија 21“ Скопје покажа дека инклузијата може достоинствено да ја претставува нашата држава и надвор од нејзините граници.

На 15 и 16 јуни 2026, членови на Здружението, заедно со дел од членовите на Фолклорниот Ансамбл „Седенка“- Скопје, учествуваа на Интернационалниот фолклорен фестивал „Mare Adriatico” во Лидо ди Јесоло, Италија.

Нашата група беше единствениот инклузивен ансамбл на фестивалот, испраќајќи силна порака дека фолклорот е мост кој ги обединува луѓето, без разлика на нивните различности. Со изведба на македонски народни ора, учесниците ја претставија богатата македонска традиција, култура и обичаи, освојувајќи го вниманието и аплаузите од бројната публика и останатите учесници.

Покрај од Македонија, на фестивалот учествуваа ансамбли од Естонија, Мексико, Грузија, Србија, Чешка и Украина. Настанот беше можност за запознавање на различни култури, создавање нови пријателства и промовирање на вредностите на меѓусебното почитување, еднаквоста и инклузијата.

За членовите на Здружението „Трисомија 21“, ова учество претставува прво меѓународно искуство и доказ дека лицата со Даунов синдром, кога имаат можност , со многу работа и одличен ментор по фолклор, можат рамноправно да учествуваат во културниот и општествениот живот и со гордост да ја претставуваат својата земја.

Со ова претставување, испративме порака дека инклузијата не познава граници и дека заедништвото, традицијата и уметноста се најсилните амбасадори на Македонија.

Тагови: Италија

Македонија

Тошковски на состанокот на високи претставници на Прашкиот процес

Миграциските предизвици бараат заеднички решенија, партнерство и конкретна поддршка.

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска се обрати на отворањето на Состанокот на високи претставници во рамките на Прашкиот процес за миграциски дијалог, кој денес и утре се одржува во Скопје, со учество на претставници на државите членки, меѓународните организации и партнерските институции вклучени во управувањето со миграцијата и азилот.

Во своето обраќање министерот Тошковски истакна дека миграцијата не претставува апстрактна политичка тема, туку реалност со која секојдневно се соочуваат државите, институциите и граѓаните.

„Миграцијата е реалност што ја чувствуваме на нашите граници, во нашите заедници и во животите на луѓето. Македонија низ годините научи дека ефикасното управување со миграцијата бара континуирано вложување во човечките ресурси, модернизација на граничната инфраструктура и блиска соработка со соседните земји и европските агенции“, нагласи министерот Тошковски.

Осврнувајќи се на новиот Пакт на Европската Унија за миграција и азил, министерот потенцираше дека неговата успешна имплементација е можно да се постигне само преку активно вклучување на земјите од Западен Балкан во процесот на усогласување и спроведување на новите политики.

„Пактот нема да може целосно да функционира доколку се применува само во рамките на Европската Унија, а земјите од Западен Балкан останат сами да се справуваат со последиците и предизвиците. Потребна е вистинска соработка, предвидлива финансиска поддршка, оперативна помош и формални механизми за партнерство кои ќе овозможат усогласување на законодавството, размена на информации и реализација на заеднички активности“, истакна Тошковски.

Министерот нагласи дека Македонија останува посветена на модернизацијата на граничното управување, развојот на концептот на паметни граници, зајакнувањето на обуките и размената на информации со партнерските институции, како и на заштитата на ранливите категории граѓани и борбата против криумчарењето мигранти.

Во рамките на состанокот ќе се одржат повеќе тематски сесии посветени на подготовките за Петтата министерска конференција на Прашкиот процес и новиот Акциски план 2028–2032, актуелните миграциски политики во регионот, како и конкретните мерки и активности за справување со миграциските предизвици.

Министерот Тошковски потенцираше дека Прашкиот процес има особено значење затоа што овозможува практична соработка меѓу државите, институциите и експертите кои секојдневно работат на терен.

„Доколку сакаме миграциските политики да дадат резултати, потребно е државите низ кои поминуваат миграциските рути да бидат рамноправно вклучени во креирањето и спроведувањето на решенијата. Само преку заеднички проекти, заеднички капацитети и усогласени процедури можеме да изградиме одржлив систем кој ќе одговори на современите предизвици“, порача министерот Тошковски.

Како домаќин на состанокот, министерот ја потврди подготвеноста на Македонија активно да придонесува во унапредувањето на регионалната и европската соработка во областа на миграцијата и управувањето со границите, со цел создавање поефикасен, посигурен и похуман миграциски систем.

Тагови: Панче Тошковски

Македонија

Кој е Иво Никодимов, новинарот на бугарската БНТ кој манипулираше со фактите во прилогот за Канал 5 ТВ?

Станува збор за новинар кој, според проминентни медиумски работници и експерти од Бугарија, имал нарушен професионален и етички кредибилитет и човек кој изгледа како да тагува по бугарскиот фашистички режим на Борис III и бугарските територии.

На ланските неколкудневни масовни ноемвриски протести против буџетот во Софија, овој новинар наместо да ја прикаже вистинската слика на масовноста на јавниот собир која изнесувала над 50.000 лица, тој ја свртил камерата на другата страна и изјавил дека протестот бил “мирен и непосетен”. Во неговото вклучување, поради неговата одалеченост од самиот протест, не можеле да се слушнат ниту критиките кон Бојко Борисов и Пеевски.

Паралелно со овој негов авантуризам, тој генерира и вознемиреност кај одреден дел од нашиот источен сосед. На својот личен FB профил објави илустрација - мапа на воена Бугарија во периодот од 1940-1944 год, темниот период на Софија кога тогашниот фашистички режим беше дел од оската на Хитлер.

Дополнително, овој историски “романтичар” ја коментира таа историска слика со висока доза на сопствен чемер и меланхолија па вели: “Успесите на бугарската армија и поразите на бугарските политичари”.

Ваков текст на фаворизирање на фашизмот од времето на Втората Светска Војна сигурно немаше да помине барем без јавна осуда во било која друга земја членка на ЕУ.

И сега, токму овој европски јавен радиодифузер БНТ и нивниот новинар не ни овозможуваат нам, на Канал 5 , законски гарантирана форма на одговор на нивниот прилог од 13 јуни, каде и во нивните ставови така и во изјавите на гостите , меѓу кои беше и Бугаринот од Велес, Драги Каров, нотиравме сериозна и загрижувачка доза на ксенофобија, клевети и манипулации.

Да се биде европски јавен сервис, како што е Бугарскиот БНТ, не е доволно да се биде членка на ЕУ, треба да се практикуваат европски но и цивилизациски манири како и европски новинарски и етички стандарди.