Унгарец вадел заб и завршил во кома- кога се разбудил зборувал на два странски јазици, но не и на мајчиниот - Канал 5

Унгарец вадел заб и завршил во кома- кога се разбудил зборувал на два странски јазици, но не и на мајчиниот

Болно е да се помисли низ што поминал таткото на две деца, кој речиси починал за време на рутинска стоматолошка процедура.

Унгарец вадел заб и завршил во кома- кога се разбудил зборувал на два странски јазици, но не и на мајчиниот

Даниел Ерчеј од Унгарија требало „само да го извади умникот“, но неочекувано паднал во кома, а по будењето почнал да зборува странски јазици, додека едната страна од телото му останала парализирана.

Иако лекарите веќе се откажале од него, овој човек, кој работи како експерт за вино, сега речиси целосно се опоравил по долг и тежок период.

„Како дете бев натпреварувачки карате играч, а ударите предизвикаа неколку пати да ми се искриви вилицата, што подоцна се случи дури и кога само се прозевав. Затоа побарав од приватна клиника во главниот град да ме успијат за да можат полесно да го извадат скршениот заб“, ја започна својата приказна 44-годишникот.

Постапката е извршена во мај 2021 година. Пред тоа, тој морал да потпише разни документи, но не бил подложен на никакви претходни прегледи што би ја оправдале анестезијата. Конечно се разбудил четири дена по операцијата, на интензивна нега во болница во Будимпешта, а од сопругата дознал што се случило.

„Сигурно биле при крајот на операцијата кога излегле вознемирени да ме прашаат дали сум алергичен на нешто. Бидејќи се случило неколку пати, повикале брза помош. На пат кон болницата, морале три пати да ме реанимираат. Паднав во кома и не можеле да ме разбудат... Вториот ден ѝ рекле на сопругата да ги донесе нашите ќерки да се збогуваат со мене. Кога се разбудив четвртиот ден, се покажа дека десната страна ми е целосно парализирана. Исто така, повторно ме успиле еден ден за да ми ја вратат вилицата на место“, изјавил Даниел за Блик.

Тој додал дека, шокантно, откако се разбудил, почнал течно да ги зборува странските јазици што претходно ги научил, англиски и француски, додека некое време целосно го заборавил унгарскиот.

По кратко време, почнал да го користи својот мајчин јазик, но на старомоден начин, како лик во роман од Мора Јокај.

Дури по четири до пет недели неговиот говор целосно се врати во нормала. По три недели во болница - каде што, во средината на пандемијата на коронавирус, двајца или тројца луѓе починаа до него во еден ден - тој беше префрлен во месечна програма за рехабилитација.

„Ме носеа во инвалидска количка, а потоа имав интензивна физикална терапија секој ден шест месеци, на крајот од која повторно можев да трчам. Повеќе не чувствувам болка, но куцам кога се заморувам, а десната страна ми се вкочанува кога времето се менува. Покрај тоа, додека бев во кома, ми испратија сметка од неколку стотици илјади форинти за процедурата што ја извршија“, објасни Даниел.

Иако многумина го советуваа да поднесе тужба, тој сè уште не го искористил тоа право, но поради застарувањето, времето истекува. Како што се испостави, анестезиологот можеби направил грешка: Имал симптоми што личеле на мозочен удар, но всушност е можно во неговиот крвоток да влегол воздушен меур, што можело да ја предизвика оваа сериозна состојба.

„Поминувам низ тежок период, но секогаш се обидував да ја гледам ситуацијата со доза на хумор“, рече Даниел.

Постои научно објаснување

Студиите на случаи и истражувањата објавени во базата на податоци на Националната медицинска библиотека на САД покажуваат дека зад ненадејните јазични промени кај пациентите кои се будат од кома, најчесто се наоѓаат два добро опишани невролошки феномени: синдром на странски акцент (FAS) и двојазична афазија.

Истражувањата сугерираат дека мозокот може да складира мајчини и подоцна научени странски јазици во различни области; додека мајчиниот јазик користи подлабоко вградени мрежи, вториот јазик често е поврзан со префронталниот кортекс и специфични инхибиторни механизми. Во случаи на тешко оштетување на мозокот или мозочен удар, може да се појави селективна афазија, кога центрите за мајчиниот јазик се оштетени или привремено потиснати, додека мрежата на странски јазици останува недопрена.

Во такви случаи, пациентот не „учи“ нов јазик, туку постојното, латентно знаење станува доминантно, бидејќи мозокот не може да го реактивира мајчиниот јазик. Странскиот акцент често е резултат на мало оштетување на моторните центри за говор, што ја менува должината и интонацијата на звуците, така што околината го перцепира како странски акцент. Современите методи на снимање покажаа дека во такви ситуации, врските помеѓу говорните центри во мозокот (на пример, помеѓу Брокаовата област и малиот мозок) привремено се реорганизираат.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

АКТО завршува во недела со „Бистро на еден ден" во дворот на Железничката зграда

Со настанот „Бистро на еден ден", утре, 4 октомври, се затвора 21. издание на фестивалот АКТО. 

АКТО завршува во недела со „Бистро на еден ден" во дворот на Железничката зграда

Во периодот од 12 до 16 часот, во дворот на Железничката зграда (ул. Борка Талески бр.26, Скопје) ќе се одржи интервенција во јавен простор, едукативна програма за деца, музичка програма и перформативно готвење во живо.

Настанот БИСТРО НА ЕДЕН ДЕН претставува еден од серијата јавни настани/интервенции, развиени во рамките на едукативната платформа ,,Градот како сцена: Изведување на јавниот простор". Еден од главните фокуси во рамките на оваа платформа е активирање на просторот на киното во Железничката зграда, како потенцијален заеднички простор за пошироката заедница на граѓани.

Програмата вклучува перформативен настан „Ручаме солидарно" - готвење со колективот ХНУ перформанс и SCEN[ски] дизајн, музички настап на Хана Корнети (12:00) и винил DJ сетови на Chvare (13:00) и SHEF SHEF (15:00). За најмладите е подготвена детската ликовна работилница „Креативна игра", а дел од настанот се и креативната работилница 5 до 12, The Dude Specialty Coffee, пиварата БАК, како и издавачките куќи ИЛИ-ИЛИ и Шарла.

Влезот е слободен.

Со овој завршен настан, посветен на заедницата и јавниот простор, 21. АКТО [26] ја заокружува петдневната програма, која вклучуваше изведба на перформативен радио есеј, Лабораторија за перформативно-просторни практики, предавање на проф. Радивоје Динуловиќ и доделување на наградата ДЕНЕС 2026.

Проектот 21. АКТО фестивал за современи уметности е поддржан од Гете институт Скопје и Министерство за култура и туризам на Република Северна Македонија, како и преку проектот „Култура за развој" на Владата на Швајцарија, кој го имплементира Хартефакт Фонд.

Тимот на АКТО фестивал за современи уметности

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Тошковски на „Мото Илинден урбан драјв“

Безбедноста мора да биде пред адреналинот - наскоро „Безбеден град“ ќе може да препознава и неносење кацига.

Тошковски на „Мото Илинден урбан драјв“

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска го посети „Мото Илинден Урбан драјв“ фестивалот, кој од 1 до 4 октомври се одржува на паркингот пред Спортскиот центар „Борис Трајковски“ во Скопје, а чиј фокус, покрај промоцијата на мотоциклизмот, е подигнување на свеста за безбедно учество во сообраќајот.

Во рамки на фестивалот се организираат тест-возења, работилници за безбедно управување со мотоцикл, едукација на почетници, правилна употреба на заштитната опрема, како и запознавање на учесниците со законските прописи од областа на сообраќајот. Во едукативниот дел од настанот е вклучен и Републичкиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата.

Тошковски ја поздрави иницијативата, потенцирајќи дека токму едукацијата, личната одговорност и почитувањето на сообраќајните правила се клучни за поголема безбедност на мотоциклистите, кои се меѓу најранливите учесници во сообраќајот.

„Љубовта кон моторите, адреналинот и слободата што ја носи мотоциклизмот секогаш мора да одат заедно со одговорноста. Кацигата и заштитната опрема, почитувањето на ограничувањето на брзината и сообраќајните правила не се формалност – тие спасуваат животи. Затоа ваквите настани се важни, особено за младите и за оние кои првпат влегуваат во светот на мотоциклизмот“, истакна Тошковски.

Министерството за внатрешни работи континуирано спроведува засилени акциски контроли во сообраќајот, вклучително и контроли насочени кон возачите на мотоцикли и мопеди, со посебен акцент на брзината, поседувањето соодветна возачка дозвола, употребата на заштитна кацига и почитувањето на останатите сообраќајни правила.

Дополнителен исчекор во оваа област е системот „Безбеден град“, кој ги детектира и прекршоците сторени од возачи на мотоцикли, а со помош на вештачката интелигенција системот наскоро ќе може да ги казнува и оние кои не носат кацига и така го загрозуваат својот живот и животот на другите учесници во сообраќајот.

Тошковски потенцираше дека резултатите од новиот пристап во сообраќајната безбедност веќе се видливи. Во првите девет месеци од годинава има 33 помалку жртви во сообраќајот во споредба со истиот период минатата година, односно околу 30 проценти помалку загубени човечки животи, додека бројот на повредени лица е намален за околу 19 проценти. Во позитивниот тренд се вклучени и сообраќајните незгоди во кои учествуваат мотоциклисти, а целта е тој тренд дополнително да се засилува.

„Овие резултати не се само бројки. Зад секоја бројка стои човечки живот, семејство и нечија иднина. „Безбеден град“, засилените контроли, едукацијата и, пред сè, одговорното однесување на граѓаните покажуваат дека можеме суштински да ја промениме сообраќајната култура. Нашата цел е јасна – помалку незгоди, помалку повредени и што е можно помалку загубени човечки животи“, порача министерот Тошковски.

Министерството за внатрешни работи ќе продолжи паралелно со превентивните активности, едукацијата, засилените контроли и примената на современи технологии, со единствена цел – побезбедни улици и патишта за сите учесници во сообраќајот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Многу еуфорија во Скопје пред натпреварот со Шкотска, околу 4000 шкотски навивачи дојдоа за натпреварот

Шкотските навивачи  ги освоија улиците на Скопје. Не очекува ли жешка атмосфера вечерва на арената Тодор Проески, на дуелот мегу Макеоднија и Шкотска.

Многу еуфорија во Скопје пред натпреварот со Шкотска, околу 4000 шкотски навивачи дојдоа за натпреварот

Каква беше денеска атмосферата во Скопје, каде видливо беше присуството на таканаречената Тартан арми. Какви се очекувањата на шкмотските навивачи?

Скопје вечерва носи возбудлива атмосфера и поради уште еден настан традиционалната Бела ноќ. Што всушност носи нејзината програма, која најавено е дека ке трае до 3 часот по полноќ?

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер