Свет

Трамп сака двојно да го намали буџетот на НАСА, Маск е загрижен

По неколку недели неизвесност, се чини дека администрацијата на Доналд Трамп се подготвува драстично да го намали буџетот на НАСА, според прелиминарните документи кои речиси би го намалиле финансирањето на вселенската агенција за половина.

Со недели, научните и конгресните комисии испраќаа сигнали за насоката во која се движат плановите за НАСА. Но, она што досега беше само индиректна најава, сега добива форма на сè посериозен план. „Вашингтон пост“ објави дека прелиминарната верзија на предлог-буџетот предвидува намалување на буџетот на НАСА од 7,3 на 3,9 милијарди долари.

„Таквото намалување би довело до драстични последици“

Ники Фокс, помошник администратор на НАСА за наука, изјави пред Комитетот за наука на Претставничкиот дом на 1 април дека агенцијата сè уште нема преполовен буџетски сценарија бидејќи сè уште не го видела официјалното барање за буџет за 2026 година. Но, некои очигледно веќе го виделе, а содржината не е охрабрувачка.

„Намалувањето од 50 проценти би довело до некои прилично драстични одлуки“, рече Фокс, според извештајот на SpaceNews. И додека буџетските аналитичари на НАСА можеби ги остреа моливите, следната година тие би можеле да останат без острилки.

„Ова е настан на ниво на научно изумирање во НАСА“, рече Кејси Драјер, шеф на вселенската политика во Планетарното друштво, група за застапување на вселената. „Тоа е непотребно прекинување на функционалните, продуктивни научни мисии и откажување на нови мисии кои моментално се во изградба, трошејќи милијарди долари од даночните обврзници во процесот.

„Ова не е ниту ефикасно ниту паметно буџетирање“, додаде тој.

Остри коментари од поранешниот шеф на НАСА

„Тоа ќе ја одведе НАСА во многу длабока бездна ако продолжат со ова дивјаштво“, изјави поранешниот администратор на НАСА Бил Нелсон за Вашингтон пост.

Нелсон, исто така, тврдеше дека предложениот буџет може да нанесе катастрофален удар на значајната програма на Трамп за истражување на вселената. И Трамп и Маск постојано ветија дека ќе однесат астронаути на површината на Марс.

„Ако безмилосно ја намалите науката на НАСА, ќе ја намалите целата наша истражувачка програма, што ќе влијае и на програмата за истражување на човечката вселена“, изјави Нелсон за американскиот весник.

Загриженоста на Маск

Илон Маск рече дека извештаите дека предлог-буџетот на претседателот Доналд Трамп драстично ќе го намали финансирањето на науката на НАСА се „вознемирувачки“, означувајќи го последниот јавен јавен јаз меѓу претседателот и неговиот близок советник.

„Јас сум голем поборник за науката, но за жал не можам да учествувам во дискусиите за буџетот на НАСА бидејќи SpaceX е голем изведувач на НАСА“, додаде тој.

Портпаролката на НАСА Бетани Стивенс потврди дека агенцијата добила прелиминарен документ за фискалната 2026 година од Канцеларијата за менаџмент и буџет (OMB) и дека процесот на внатрешна дискусија е започнат.

Далекосежни последици за науката

Исходот од тие дискусии може да има далекусежни последици. Намалувањето на финансирањето би значело суспендирање на бројните тековни и планирани мисии кои им овозможуваат на научниците подобро да го разберат универзумот. Мисиите на НАСА му овозможуваат на човештвото да го истражува светот надвор од границите на сопствената гравитација, проширувајќи ги хоризонтите на нашиот вид во вселената.

Покрај тоа, овие мисии помагаат да се одговори на три основни прашања на човековото постоење: Од каде доаѓаме, каде одиме и дали сме сами?

Според Вашингтон пост, буџетот за астрофизика би се намалил од 1,5 милијарди долари на помалку од половина милијарда долари. Трошењето за планетарна наука би се намалило од 2,7 милијарди долари на 1,9 милијарди долари, а финансирањето за науката за Земјата би се намалило на половина - од околу 2,2 милијарди долари на нешто повеќе од милијарда долари. Освен телескопите Хабл и Веб, нема да се финансираат други телескопски проекти, што е лоша вест за Римскиот вселенски телескоп, кој треба да биде лансиран веќе следната година.

Веќе, водечките научници од областа на истражувањето на вселената го опишуваат овој буџетски документ како настан од размери на „изумирање“ за НАСА - агенцијата која го води истражувањето на вселената речиси 70 години.

Како што пишува Ars Technica, прелиминарниот документ е само првиот чекор во креирањето на буџетот за фискалната 2026 година, а го составува Канцеларијата за менаџмент и буџет во Белата куќа, со која раководи Расел Воут, службеник чија цел, според списанието Nature, од првиот ден била „трауматично да влијае на научната заедница“.

DOGE веќе скрати некои договори на НАСА

Документот не изненадува. Минатиот месец, НАСА, на барање на таканаречениот Оддел за владина ефикасност веќе ги суспендираше договорите вредни речиси половина милијарда долари, но овој нов чекор го означува преминот од загрижувачка можност во сериозна реалност.

НАСА традиционално ужива двопартиска поддршка во Конгресот, водејќи ги напорите за истражување на вселената во светот и промовирајќи научни откритија беа идеи поддржани и од републиканците и од демократите. Но, сегашната администрација очигледно има други приоритети, да ги насочи ресурсите подалеку од истражувањето на вселената, подалеку од разбирањето на основните закони на физиката и далеку од мистериите што го надминуваат секојдневниот живот.

Тагови: Буџет НАСА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Во Либерија се пронајдени речиси четири тони кокаин- уапсени се двајца странци

Властите во Либерија запленија речиси четири тони кокаин, чија вредност се проценува на 317 милиони долари (277 милиони евра).

Тоа е една од најголемите заплени на дрога во историјата на таа западноафриканска земја, пишува Euronews.

Операција во близина на главниот град

Дрогата беше откриена во операција на патот што води до меѓународниот аеродром Робертс, околу триесет километри од Монровија. Уапсени се двајца странски државјани.

Државниот обвинител и министерот за правда изјавија дека заплената разоткрила „организирана, софистицирана, комплексна и добро финансирана мрежа за трговија со дрога“.

Истражителите пронајдоа приближно 3.971 килограм преработени плочки со сомнителен кокаин. Нивната улична вредност беше проценета на 317,7 милиони долари (279,1 милиони евра), додадоа официјалните лица.

Либериската национална полиција објави фотографии од голем камион со отворен товарен простор, кој содржеше вреќи со сомнителна супстанца и други докази собрани по рацијата во вторник.

Претседателот најави решителна борба

Оваа заплена следеше по слична голема операција во јуни. Потоа властите на истиот аеродром пресретнаа 237,6 килограми кокаин скриен во комерцијален товар. Поради тој случај, беа покренати обвиненија против пет мажи и една логистичка компанија.

По најновата акција, либерискиот претседател Џозеф Боакаи вети дека ќе ги „разоткрие и уништи“ мрежите зад трговијата со дрога во Либерија. Тој најави координирана истрага и рече дека „секое лице за кое ќе се утврди дека е одговорно ќе биде целосно одговорно пред законот“.

Тагови: кокаин

Свет

Среде бел ден упаднале во градското собрание во Мексико и го убиле градоначалникот

Градоначалник е убиен вчера во мексиканската федерална држава Морелос, откако преживеа претходен обид за атентат на почетокот на годината.

Тој е 14-ти градоначалник убиен откако Клаудија Шајнбаум стана претседател на Мексико во октомври 2024 година.

Валентин Лавин Ромеро, член на Зелената партија, сојузник на владејачката левичарска партија Морено, беше ранет кон крајот на јануари кога беше нападнат од вооружени лица на бензинска пумпа покрај автопатот, објавува Гардијан.

Овој пат, напаѓачите влегоа во градското собрание на Темоак, град во близина на Сиудад де Мексико, сред бел ден и го убија Лавин Ромеро пред да избегаат со мотоцикл. Властите сè уште не утврдија мотив ниту ги идентификуваа осомничените, но обвинителството на Морелос вети дека ќе „ги исцрпи сите можности за истрага“.

Наводно, убиениот градоначалник имал врски и со криминалци

Речиси 100 градоначалници се убиени во Мексико од 2006 година, кога тогашниот претседател Фелипе Калдерон ја ангажираше војската во борбата против групите на организиран криминал. Таа одлука на крајот доведе до пораст на насилството поврзано со дрога.

Локалното ниво на власт е најмалку заштитениот дел од државниот систем и токму таму криминалните групи се обидуваат да склучуваат договори со властите со цел да ја консолидираат контролата врз локалните области и бизниси.

Локалните медиуми објавија дека самиот Лавин Ромеро наводно имал врски со локалните криминални групи. Неговата свекрва, поранешна благајничка на градската администрација, била уапсена во септември 2025 година под сомнение за поврзаност со криминалната група „Лос Апарицио“ и учество во киднапирања.

Поставен транспарент во центарот на градот

Во март, активистичката група Народен фронт за одбрана на земјата и водата побара од властите да го истражат Лавин Ромеро за неговата наводна вмешаност во убиствата на двајца активисти, Самир Флорес и Сандра Роса Камачо Флорес.

Отприлика во исто време, три месеци по првиот обид за атентат врз него, во центарот на Темоак бил поставен транспарент, наводно дело на криминална група, обвинувајќи го Лавин Ромеро дека ги штити нивните ривали и барајќи од него да застане на страната на нивните интереси.

Неговото убиство се случува во време кога федералната влада на Мексико презема мерки за сузбивање на корупциските мрежи меѓу локалните власти и криминалните групи како дел од операцијата „Рој“, во која беа уапсени 85 службеници во три федерални држави, вклучувајќи го и Морелос.

Стапката на убиства во Мексико се намали за околу половина во изминатата година, според официјалните бројки, иако безбедносните аналитичари велат дека вистинскиот пад веројатно ќе биде помал. Во исто време, повеќе од 130.000 луѓе сè уште се водат како исчезнати.

Тагови: Мексико

Балкан

Грција забрани електрични тротинети за лица помлади од 17 години- казните се огромни

Грција донесе закон за електрични тротинети со кој им се забранува на лицата под 17 години да ги користат, со високи казни за оние што го прекршуваат законот.

Забраната, наводно, се воведува во обид да се стави крај на хаосот на патиштата и тротоарите по серијата сериозни несреќи во кои загинаа млади луѓе.

Задолжително осигурување

Лицата под 17 години повеќе не смеат да користат електрични тротинети на јавни патишта, објавува „Катимерини“.

Stricter rules for electric scooters https://t.co/NyF3EeNcc0 pic.twitter.com/DbmRUGIikz
— Kathimerini English Edition (@ekathimerini) July 22, 2026

Прекршувањето на забраната носи казна од 150 евра, а компаниите што изнајмуваат тротинети на лица под 17 години се соочуваат со казни до 1.000 евра.

Според новиот закон, правилата се значително построги и за возрасните. Електричните тротинети се забранети на патишта со ограничување на брзината од 50 километри на час или повеќе, а возачите што ја прекршуваат регулативата ќе добијат казна од 350 евра.

Се воведува и нов услов за задолжително осигурување од одговорност кон трети лица, а возењето без осигурување носи казна од 250 евра.

Невнимателното паркирање на тротинети повеќе нема да се толерира. Оние што ги блокираат тротоарите или пешачките премини можат да бидат отстранети, со казна за сопствениците од 40 до 80 евра.

Воведен е и нов регистар

Возачите кои возат без кацига, користат мобилен телефон или носат слушалки се соочуваат со казна од 40 до 150 евра.

За поточна евиденција, се воспоставува електронски регистар, EPHO, во кој се внесуваат податоци за сопственоста на електричните тротинети, техничките карактеристики на возилото и сите други потребни податоци.

Со помош на овој регистар, надлежните органи можат да контролираат и да обезбедат почитување на законските прописи поврзани со електричните тротинети.

Возачите се должни да носат и легален документ за идентификација за да ја утврдат возраста и доказ за осигурување кога возат електрични тротинети.

Тагови: грција електрични тротинети