Светската криза со храна ќе се влошува – милиони луѓе соочени со глад

Шестмесечните борби меѓу Русија и Украина го доведоа глобалниот систем на храна во целосна катастрофа, оставајќи милиони луѓе соочени со глад.

Милиони луѓе се соочуваат со глад додека војната се комбинира со финансиски и климатски шокови.

Шестмесечните борби меѓу Русија и Украина – две земји земјоделски моќници – го доведоа глобалниот систем на храна во целосна катастрофа, оставајќи милиони луѓе соочени со глад.

Војната ја влошува кризата која веќе е поттикната од климатските промени, зголемените трошоци за живот и зголемувањето на цената на ѓубривата што ја создава најакутната глобална криза со храна во последните децении. Договорот со посредство на ОН за повторно отворање на Црното Море за бродови со храна можеби не е доволен за да им донесе олеснување на милиони луѓе кои настојуваат да дојдат до храна низ Африка, Азија и Блискиот Исток.

„Работам во овој сектор повеќе од 15 години и ова за мене е најлошата криза што сме ја виделе“, вели Карин Смалер, извршен директор на Центарот Шамба, тинк-тенк кој работи на ставање крај на глобалниот глад.

Хуманитарните агенции се трудат да се подготват за уште покритични нивоа на глад, бидејќи се соочуваат со годишен јаз од 14 милијарди евра во трошоците за безбедноста на храната, според извештајот за 2020 година на Церес 2030, исто така тинк-тенк. Војната на Москва во европската житница сериозно ги потресе светските пазари на храна, принудувајќи ги хуманитарните агенции да ги намалат оброците на храна во земји како Јемен. Триесет и шест земји се потпираат на Украина и Русија за повеќе од половина од нивниот увоз на пченица.

Специјална работна група на ОН за кризи набљудува повеќе од 60 земји кои се борат да платат за увоз на храна. Високите цени на енергијата и нестабилноста на пазарите на храна извршија дополнителен притисок врз земјите во развој кои немаат пари.

Како што се повеќе луѓе се гладни на глобално ниво, целта на ОН да се стави крај на гладот ​​до крајот на деценијата изгледа подалеку од кога било.

Сушата го зафати Рогот на Африка, оставајќи околу 26 милиони луѓе соочени со недостиг на храна во Кенија, Етиопија и Сомалија во следните шест месеци. Повеќе од 7 милиони грла добиток веќе се збришани. Во цела Источна Африка, околу 50 милиони луѓе се соочуваат со акутна несигурност за набавка на храна.

Јан Егеланд, генерален секретар на Норвешкиот совет за бегалци, напиша на Твитер: „Глад што може да се спречи, му се заканува на регионот на Рогот на Африка“. Ова е „мега-кризата за која никој не зборува“, предупреди Егеланд.

Во Либан, исто така голем увозник на руска и украинска пченица, вистинската инфлација на храната изнесува 122 проценти. Инфлацијата на домашната цена на храната е висока во речиси сите земји со низок и среден приход, според Светската банка.

Тоа значи дека е тешко луѓето да си дозволат храна дури и на места каде што нема недостаток. Луѓето плаќаат повеќе за основните потреби насекаде, од Перу до Бурунди. Според Светската програма за храна, рекордно високо ниво од 49 милиони луѓе во 46 земји би можеле да западнат во глад или „услови слични на глад“ среде кризата со храна. Најпогодени земји се Етиопија, Нигерија, Јужен Судан, Авганистан, Сомалија и Јемен, каде има 750.000 луѓе кои се соочуваат со глад и смрт, од кои 400.000 се само во регионот Тигреј во Етиопија, каде што е во тек граѓанска војна.

Ниските девизни резерви го отежнуваа увозот на храна за Шри Ланка. Соборената влада се обиде да ја подобри кризата во платниот биланс со забрана на увоз на ѓубрива, што – заедно со целосна забрана за нивно користење – доведе до уништување на половина од родот на оризот во земјата.

„Домашното производство на храна драстично се намали во текот на изминатата година, недостигот на гориво го отежна производството, преработката, транспортот и малопродажбата, а увозот на храна и гориво е премногу скап“, рече Шалмали Гутал, извршен директор на тинк-тенкот Фокус.

Далеку од обична пловидба

Договорот меѓу Русија, Украина, Турција и ОН за рестартирање на извозот на храна од украинските пристаништа на Црното Море помогна донекаде да се олеснат пазарите. Цените на пченицата се намалија за 14,5 отсто меѓу јуни и јули, поттикнати од изгледите за извоз на околу 20 милиони тони жито заклучени во украинските силоси.

Но, договорот започна бавно и несигурно откако беше потпишан на 22 јули. Русија веднаш го погоди пристаништето Одеса со проектили, а Украина, иако е оптимист дека тоа ќе доведе до многу потребното финансиско олеснување за нејзините земјоделци, вели дека има само „мали шанси“ да успее.

Десетина бродови што досега се охрабрија да поминат низ поморскиот коридор, во голема мера беа оние што беа заглавени во Украина по избувнувањето на војната. Остануваат огромни предизвици да се обезбедат поголем број бродови, кои ќе носат помош во храна.

Дури и ако Украина и Русија извезуваат со полн капацитет, експертите се претпазливи дека договорот може лесно да биде поништен.

„Дали е доволно да се врати предвоениот статус кво? Не“, напишаа двајцата земјоделски економисти Џозеф Глаубер и Дејвид Лаборд во јули. „Една погрешна ракета може да ги натера осигурителните компании да го откажат осигурувањето“, напишаа тие.

Светот го задржува здивот

„Сè уште не е јасно дали Украина навистина може да успее да извезе сè што треба итно да се извезе“, рече Доминик Цилер, потпретседател на Меѓународниот фонд за развој на земјоделството (ИФАД), агенција на ОН.

„Сè уште се плашиме дека овој недостиг на основните намирници може да предизвикаат превирања на пазарите на суровини и повторно да доведат до поскапувања што пак ќе ги погодат најсиромашните во руралните области“, рече Цилер.

Горештини

Многу делови од светот се соочуваат со екстремни временски феномени делумно поради климатските промени. Екстремните горештини во Јужна Азија и САД, сушата во големи делови од Европа и Источна Африка и Кина, и поплавите во Кореја доведоа до уништување на големи пространства на земјоделски култури, што ја направи достапната храна поскапа.

„Во целина, глобалните залихи на житарки и маслодајни семиња се мали, а тоа е дел од приказната за инфлацијата на храната“, рече Робин Андерсон, која ја претставува земјоделската индустрија во Комитетот за светска безбедност на храната на ОН. Производство на пченица се предвидува да опадне во 2022 година, за прв пат по четири години.

„Потребно е земјоделствотото постојано да работи со пол капацитет на сите континенти, бидејќи климатските промени секогаш ќе значат дека некој се бори“, тврди Андерсон.

Растот на цената на ѓубривата, исто така, го поскапи одгледувањето храна. Еден официјален претставник на ОН предупреди дека кризата е „огромна“ и се заканува да ја продолжи кризата со глад доколку фармерите ширум светот користат помалку хемикалии за зголемување на приносите. Цената на вештачкото ѓубриво веќе беше висока и пред Русија да ја нападне Украина, но поради зависноста на индустријата од природен гас – кој така вртоглаво поскапе по војната – таа се зголеми уште повеќе.

„Зголемувањето на цените на ѓубривата и загриженоста за достапноста фрлаат сенка на идните жетви, и на тој начин ризикуваат да се задржат високите цени на храната подолг период“, велат од тинк-тенк ИФПРИ.

Се појавија низа меѓународни политички иницијативи за справување со кризата, вклучително и од Франција и Германија, но експертите веруваат дека тие нема да бидат ефекасни без голема инекција на готовина.

„Сите тие се навистина добри иницијативи. Не е јасно дали има дополнителни пари“, вели Смалер, од Центарот Шамба.

Светската програма за храна донираше 8 милијарди долари оваа година, но потребни се вкупно 22 милијарди долари.

Доколку се најдат пари, итната помош би можела да помогне да се спречат најголемите последици од кризата со глад оваа година, но експертите велат дека на светот му се потребни системски промени.

„Кога има криза, секогаш постои голема подготвеност да се даде итна помош, која нема да создаде одржлив развој, туку ќе ги спречи луѓето да умрат. Но, кога се работи за создавање отпорност, за финансирање на долгорочен развој, потешко е да се мобилизираат средства“, рече Цилер од ИФАД. /МИА

Штипската населба Кадидере доби ново игралиште

Спортско игралиште во штипската населбата Кадидере денеска беше пуштено во употреба од страна на градоначалникот на Општина Штип, Иван  Јорданов, директорите на јавните претпријатија и советници од Општината.

Целта е, како што вели Јорданов, да се поттикнат сите генерации да спортуваат и да бидат физички активни.

– Во населбата Кадидeре, на ул. „Личка“, одлучивме во изминатиов период да го направиме ова фудбалско игралиште со подлога со вештачка трева, затоа што затекнавме едно руинирано игралиште кое со години беше запоставено, уништено, неодржувано. Одлучивме да инвестираме затоа што имаше барање и потреба од околните жители, вели Јорданов.

Игралиштето претходно е изградено и уредено од штипска општествено – одговорна компанија, а денес беше модернизирано од истата компанија во соработка со Општина Штип. Освен уредување, игралиштето добива и целосно осветлување. Станува збор за инвестиција вредна 1,5 милони денари.

Ѓорчев на Конкордија самитот, обраќање од Џил Бајден и градоначалникот на Њујорк

Членот на извршниот комитет на ВМРО-ДПМНЕ Влатко Ѓорчев присуствуваше на Конкордија самитот во Њујорк, како најголем спореден настан со Генералното Собрание на ОН.

Самитот го отвори градоначалникот на Њујорк Ерик Адамс, а се обратија првата дама на САД Џил Бајден и гувернерката на Њујорк Кејти Хохул.

Првата дама Џил Бајден во свието обраќање се осврна на прашањата за децата и младите, образованието, ХИВ позитивните, ранетите воени ветерани, бегалците и помошта за сиромашните, нагласувајќи дека САД и претседателот Џо Бајден остануваат ангажирани и посветени на овие теми.

Ѓорчев се сретна со Марк Грин, директор на Вудро Вилсон Центарот, кој претходно беше конгресмен од Висконсин и претседател на ИРИ.

На Конкордија самитот Ѓорчев оствари средба и со Линда Томас Гринфилд, амбасадор на САД во Обединетите нации (ОН), која во своето обраќање зборуваше за улогата на САД во светот и глобалните процеси.

Ѓорчев на средбите ги информираше соговорниците за состојбите во Македонија, нагласувајќи дека е важно Македонија да има свои пријатели и партнери во светот.

Конкордија самитот е најголем спореден настан за време на Генералното Собрание на ОН, а оваа година се обратија Тони Блер, Жозе Мануел Баросо, принцезата Ранија, Колинда Грабар Китаровиќ и други.

Програмски партнери на самитот се Стејт департментот, градот Њујорк, УНИЦЕФ, Гугл, Сименс, Волмарт, Мекдоналдс, Фејсбук, Мајкрософт и други.

Со почит,

Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ

Кузеска: Парламентарното мнозинство е стабилно, Владата е фокусирана на кризата

 Парламентарното мнозинство е стабилно, а Владата целосно фокусирана на менаџирање на кризата, изјави денеска портпаролот на СДСМ Богданка Кузеска за МИА.

-Тоа се внатрепартиски работи, се изјасни вчера претседателот на партијата, јас не би го коментирала. Парламентарното мнозинство е стабилно, а Владата целосно фокусирана на менаџирање на економската и енергетската криза, како и на скрининг процесот кој веќе тече, вели Кузеска повторувајќи го ставот на партијата по информациите за случувањата во нивниот коалициски партнер ДУИ.

Претходно денеска за информациите поврзани со ДУИ на прес-конференција одговори на новинарско прашање и министерот за надворешни работи Бујар Османи, потеницирајќи дека лажна вест е информацијата за негова смена и дека таа не заслужува никаков коментар.

Во однос на отвореното писмо од група членови на ДУИ, Османи рече дека во партијата има големо ниво на демократија и секој може да го каже својот став, но дека последниот збор го има лидерот Али Ахмети.

– Со вчерашната изјава на Ахмети, мислам дека тука е завршена таа приказна, изјави Османи, одговарајќи на новинарско прашање на денешниот брифинг во МНР.

Прашан за тоа дали внатрепартиските превирања ќе влијаат на стабилноста на Владата, Османи рече дека ДУИ е фактор на стабилност изминатите 20 години и дека така и ќе продолжи.

– ДУИ е стабилна политичка структура, не очекуваме никаков понатамошен развој на настаните, додаде Османи.

Дваесетина незадоволни членови на ДУИ, меѓу кои и Муса Џафери, Изет Меџити, Невзат Бејта, Блерим Беџети и Висат Ганиу, во отворено писмо побараа внатрепартиска дебата за да се надмине состојбата и го повикаат лидерот на партијата Ахмети да го искористи својот политички и статутарен авторитет за да се најде решение за зачувување на партиското единство. За состојбите во партијата тие го обвинуваат Артан Груби.

притисни ентер