Поројот однесе сè пред себе додека стотици луѓе бегаа за да си го спасат животот. Сцените снимени од камерите за надзор брзо се проширија на социјалните мрежи и телевизиските екрани, но не и во Кина, пишува Би-Би-Си.

Речиси целосна блокада на медиумите

„Централниот државен дневен весник“ во Кина досега објави само една фотографија од настанот. Видеата тешко се наоѓаат на силно цензурираниот интернет во Кина, а објавите што опишуваат ненадејни поплави се исто толку тешко да се најдат.

Од среда, тие одзедоа стотици животи, а стотици луѓе сè уште се бараат. Пекинг започна голема операција за спасување со стотици служби за итни случаи, а операцијата сè уште е во тек. Претседателот Си Џинпинг одржа итен состанок со службениците за да ги координира напорите на терен.

Сепак, споредбата на содржината достапна на кинескиот интернет со она што остатокот од светот го виде во последните денови јасно го покажува обемот на кинеската цензура.

This is insane footage of the massive mudslide at the Nepal-China border earlier today: the mudslide, originating from Nepal, seems to have basically completely obliterated the border port in Gyirong (吉隆), Shigatse City, Tibet/Xizang.

We're likely looking at one of the worst…

— Arnaud Bertrand (@RnaudBertrand) August 26, 2026

Политички чувствителна област

Тибет, анектиран од Пекинг во 1950-тите, долго време се спротивставува на владеењето на Комунистичката партија. Со години, Кина ги потиснува протестите, понекогаш насилно, и се соочува со обвинувања за сериозни кршења на човековите права во будистичкиот регион.

Протераниот духовен водач Далај Лама се смета за сепаратист од Пекинг. Поради таквата историја, секое споменување на Тибет веднаш го привлекува вниманието на цензорите, а чувствителноста на кинеските власти во такви моменти е особено изразена.

Строго контролиран наратив

Иако секојдневно пристигнуваат нови информации за исчезнатите и мртвите, а Пекинг објавува вести за спасувачките операции, нема сведоштва на преживеани од Тибет. Речиси и да нема кориснички видеа што ги прикажуваат моментите од катастрофата или нејзините последици.

Во саботата, кинеските државни медиуми објавија нови снимки од спасувачки екипи како газат низ пустелија од кал и камења и повикуваат на можни преживеани. Нема информации за тоа што се случило потоа или кого успеале да спасат. Дури и гласовите на загрижените семејства на исчезнатите не можат да се слушнат, а стапувањето во контакт со луѓето во областа е речиси невозможно.

Лаура Бикер, дописничка на Би-Би-Си од Кина, вели дека како новинарка што известува од Северна Кореја, честопати ѝ било полесно да ги достигне луѓето во Пјонгјанг отколку во тибетскиот главен град, Ласа.

Приоритети на Пекинг

Во четврток вечерта, додека светските медиуми го покриваа уништувањето во Хималајската долина како главна вест, кинеската државна телевизија го започна централниот дневен весник со веста за објавувањето на новата книга од Си Џинпинг. На странските новинари не им е дозволено да патуваат во Тибет без дозвола од владата и имаат само неколку часа да соберат информации пред да се избришат снимките и да се замолчат гласовите.

Наместо тоа, тие мора да се потпрат на државните медиуми, кои досега се фокусираа на драматични спасувачки операции. Тоа не значи дека Пекинг не е загрижен. Кинескиот премиер Ли Ќијанг беше брзо испратен во регионот, ретка посета на вториот најважен човек во земјата веднаш по катастрофата.

Причината за воздржаната реакција е зачувување на стабилноста, за која Си најмногу се грижи. Комунистичката партија стравува дека катастрофата би можела да поттикне незадоволство, или поради реакцијата на владата или поради пропустите што доведоа до трагедијата.

Страв од обединување на Тибет

Властите, исто така, стравуваат дека трагедијата би можела да ги обедини луѓето, особено во заедница каде што религијата игра клучна улога. Иако долго време немало протести во регионот, тибетските групи во странство изразуваат загриженост за зголемената кинеска контрола.

Како пример, тие ги наведуваат новите закони за образование кои, според нив, ја ослабуваат улогата на манастирите и будистичката вера. Само неколку часа по катастрофата, локалната канцеларија на Комунистичката партија издаде известување со кое ги повикува членовите да се активираат.

Од нив се бара да помогнат во спасувањето и да им дадат поддршка на жителите, но и да вложат максимални напори за одржување на општествениот ред и обезбедување стабилност и јавна доверба. Се наведува дека оние што ќе се јават ќе бидат наградени, а оние што нема да успеат ќе бидат одговорни.

Ризици за локалното население

Според активистите за човекови права, Тибеќаните во регионот можат да бидат притворени или уапсени за разговор со новинари или објавување содржина што е спротивна на наративот на владата. Поради ова, за Тибеќаните надвор од регионот е исклучително тешко да дознаат што се случило со нивните роднини.

Меѓународната кампања за Тибет ја пофали работата на спасувачите, но истакна дека Пекинг ги отстранува снимките и информациите од социјалните мрежи. Таа ги повика кинеските власти да објават целосни и проверливи податоци за штетите и жртвите.

Минатата година, Би-Би-Си го посети малото гратче на работ на Хималајската висорамнина, каде што новинарите разговараа со монаси во манастирот Кирти, поранешен центар на отпорот кон Пекинг.

„Нам, Тибеќаните, ни се одземени основните човекови права“, рече еден монах. Тие рекоа дека живеат под постојан надзор и тврдат дека кинеската влада ги угнетува и прогонува Тибеќаните.

Пекинг негира кршење на правата и ги истакнува големите инвестиции во регионот. Сепак, луѓето во Кина нема да знаат многу за тоа што се случува во Тибет во моментов.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.