Романија и Молдавија би можеле да се спојат во една држава - Канал 5

Европа

Романија и Молдавија би можеле да се спојат во една држава

Лидерите на Романија и Молдавија очигледно имаат голема наклонетост еден кон друг.

Романија и Молдавија би можеле да се спојат во една држава

На почетокот на мај, молдавската претседателка Маја Санду и нејзиниот романски колега Никушор Дан објавија заедничка фотографија на своите Фејсбук страници: тие седат насмеани, еден до друг во романски воен авион. „Заедно со претседателот Никушор Дан на пат кон главниот град на Ерменија, каде што ќе се одржи состанокот на Европската политичка заедница“, напиша Маја Санду.

Тоа беше прв пат лидерите на Република Молдавија и Романија да патуваат заедно на меѓународен состанок и по пристигнувањето на аеродромот да бидат пречекани како дуо. Тој гест веројатно не беше случаен: тоа е јасна порака за сè поважното прашање за можното (повторно) обединување на Република Молдавија и Романија, пишува Дојче Веле.

За прв пат во двете земји, лидери кои имаат позитивен став за обединувањето се на власт во исто време. Сите претходни молдавски претседатели се спротивставија на ова, додека во Романија само Трајан Басеску (претседател од 2004 до 2014 година) беше цврст поддржувач на „унионизмот“.

„Романија е подготвена“

Сегашната молдавска претседателка, Маја Санду, е добро позната поддржувачка на обединувањето, но сепак ја избегнува темата. Дури во последните месеци, во неколку интервјуа за странски медиуми, таа отворено се изјасни за обединување.

Во јануари 2026 година, таа изјави за Би-Би-Си дека лично ќе гласа за референдумот за обединување - што ги поттикна некои молдавски опозициски политичари да побараат нејзина оставка поради „велепредавство“. И покрај ова, на крајот на април, таа повторно се залагаше за тоа во разговор со новинарите на „Ле Монд“.

Романскиот претседател Никушор Дан отворено ја поддржува идејата и изјавува: „Романија е подготвена“. Во исто време, тој е првиот романски претседател кој не зазема патерналистички став кон своите значително посиромашни „браќа и сестри на североисток“, туку се однесува подеднакво кон соседната земја и нејзините граѓани. Ова е добро прифатено во Република Молдавија.

Покрај тоа, Маја Санду и Никушор Дан претходно беа активисти против корупцијата и се бореа против самоволието и злоупотребата на моќта. Маја Санду, како и многу нејзини сонародници, е исто така државјанка на Романија. Како претседател, таа го поддржа Никушор Дан на романските претседателски избори во мај 2025 година и гласаше за него.

Играчка на големите сили

Можеби изгледа необично - претседателот на една земја, кој е исто така државјанин на соседна земја, гласа таму и на крајот се залага за исчезнување на сопствената земја. Но, тоа покажува колку се поврзани Република Молдавија и Романија - јазично, историски и културно.

Во обете земји, официјален јазик е романскиот. Поранешното Кнежевство Молдавија беше поделено помеѓу Русија и Отоманската Империја во 1812 година. Границата - речиси точно на средина - беше реката Прут.

Кратко по Првата светска војна, во декември 1918 година, новата политичка елита во делот од Молдавија што беше под руска власт одлучи за обединување со Романија, која самата беше создадена во 1859 година со обединување на две отомански вазални кнежевства, Молдавија и Влашка.

Во 1940 година, во договор со нацистичка Германија, Сталин ја анектира територијата на Молдавија источно од реката Прут и од неа, заедно со тесен појас на Транснистрија, ја создаде Молдавската Советска Република. Таа доби независност во 1991 година, дури и пред официјалното распаѓање на Советскиот Сојуз.

Долго време ниту во Молдавија ниту во Романија унионистичките идеи не играа значајна политичка улога. И покрај ова, Русија предупредува од 1991 година за наводното „фашистичко обединување“ на Молдавија и Романија. Тоа беше исто така еден од наративите што придонесоа за постепеното отцепување на Транснистрија од 1990 до 1992 година - процес што беше придружен со првата руска војна по распадот на Советскиот Сојуз.

Можеби би било подобро...

Во Република Молдавија, според анкетата од март 2026 година, околу 42 проценти од граѓаните го поддржуваат обединувањето, но сепак мнозинството од 47 проценти не сакаат да се откажат од својот суверенитет и да станат само сиромашна провинција на соседна Романија. Сепак, бројот на оние кои го поддржуваат обединувањето расте, а во Романија тоа го застапуваат дури 72 проценти од прашаните.

Една од причините за поголемата склоност кон обединување е нападот на Русија врз Украина, кој, особено во Молдавија, доведе до промена на расположението кај оние кои сè уште имаа илузии за Русија. Покрај тоа, се проценува дека повеќе од една третина од приближно 2,4 милиони жители на Молдавија имаат и романско државјанство. Романија е несомнено најважниот трговски партнер на Молдавија и ѝ помогна да се ослободи од зависноста од руската енергија и да се поврзе со европските енергетски мрежи.

На почетокот на мај, Синдикатите на писатели на Романија и Република Молдавија во заедничка изјава изјавија: „Време е да се премине од декларации на конкретни чекори“. Сепак, ќе биде потребно време за да се постигне таа цел.

Во уставите на двете земји, постојат големи пречки за обединување, а Молдавија се обврза на воена неутралност и во тој документ. Но, најголемата непозната е што ќе се случи со Транснистрија, област која сè уште ја контролираат проруските сепаратисти.

„Тоа е целосно нивна работа“

И покрај сè, темата за обединување добива на интензитет. Така, на пример, молдавските гласачи се важен фактор на изборите во Романија и придонесоа за победата на Никушор Дан 2025 - против кандидатот на крајната десница Џорџ Симион, претседател на партијата која, парадоксално, се нарекува Алијанса за обединување на Романија. Така, Санду и Дан играат важна улога во тоа што темата за обединување не ѝ се остава на романската крајна десница.

Во Република Молдавија, Маја Санду се соочи со обвинувања за предавство од проруските партии за застапување на обединувањето. Исто така, постојат независни критички гласови кои веруваат дека не е соодветно претседателот, во средината на напредните преговори за пристапување во ЕУ, да се залага за обединување со Романија.

Но, високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, не гледа проблем во ова. На тоа прашање, таа неодамна одговори дека само граѓаните на Република Молдавија и Романија можат да одлучат за евентуалното обединување - никој друг.

Тагови: Молдавија Романија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фудбал

Како Халанд стана најзабавниот играч на СП? (ВИДЕО)

Ерлинг Халанд е еден од најдоминантните фудбалери на денешницата и една од најголемите ѕвезди на Светското првенство во 2026 година, но неговата приказна ова лето не е само за голови.

Како Халанд стана најзабавниот играч на СП? (ВИДЕО)

Додека тој го прави она што го прави најдобро на теренот, постигнувајќи голови и ја води Норвешка низ групата, тој привлекува исто толку внимание и надвор од неа - на Snapchat.

Освои милиони со своите објави

Норвешкиот напаѓач, познат по својата физичка сила, брзина и неверојатна голгетерска ефикасност, стана нешто сосема друго во онлајн светот: опуштен, духовит и честопати целосно непредвидлив креатор на содржина. Неговите следбеници, кои бројат повеќе од 2,5 милиони на Snapchat, се навикнати на објави кои повеќе личат на приватен разговор отколку на внимателно исчистена јавна слика.

Наместо класични ПР-најави и „украсени“ моменти, Халанд споделува сè - од самопонижувачки фотографии и филтри за AR до кратки, саркастични одговори до пораките на обожавателите. На пример, тој го насмеа интернетот со едноставно „Ок, работам на тоа“, откако еден навивач му рекол да се фокусира на првенството.

Неговите селфи со филтерот Шрек исто така станаа вирални, како и забавните објави каде што тој пробува различни ефекти - па дури и такви што го прават да изгледа ќелав.

Тој е успешен затоа што е спонтан

Како што вели Џули Богаерт, шефот на партнерствата на Snapchat, токму оваа спонтаност го издвојува: „Ерлинг само објавува. Без украс. Самиот. И интернетот целосно полудува по тоа, на најдобар можен начин“. Тој додава дека најдобрите дигитални соработки се случуваат кога луѓето се чувствуваат слободни да бидат тоа што се: „Слободни да бидат чудни, спонтани, реални. Ерлинг се снимил себеси со филтерот Шрек во автобусот и го „скршил интернетот“. Тоа не може да се произведе.

На овој начин, Халанд стана редок пример на спортист кој е релевантен за она што го прави на теренот, како и за она што го објавува на интернет.

Опуштено на СП

И на теренот - приказната е исто толку импресивна. Во првите два натпревари на Светското првенство постигна четири гола и влезе во борбата за Златната копачка заедно со Лионел Меси и Килијан Мбапе. Неговите два гола против Сенегал и донесоа победа на Норвешка со 3:2 и пласман во нокаут фазата во нивниот прв настап на Светското првенство по 1998 година.

Хит се и норвешките навивачи

Покрај сето тоа, Интернетот доби уште еден бонус - норвешките фанови. Нивната прослава позната како „Бродот на Викинзите“ стана вирална и заврши на Тајмс Сквер во Њујорк и во метрото, каде Норвежаните го претворија турнирот во вистинско шоу надвор од стадионот.

@ahsangorayausa1 You don’t need a stadium when Norwegian fans turn Times Square into a Viking ship. 🇳🇴⚔️🔥 #norway #norway🇳🇴 #nyc #soccer #fifaworldcup ♬ original sound - Ahsan Goraya

Помеѓу головите, „Снепчетс“ и еуфоријата на навивачите, Норвешка и Халанд моментално се една од најзабавните приказни на турнирот - комбинација од врвен фудбал и интернет хаос што ги освои и трибините и фидовите.

Тагови: Халанд

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Културното лето во Кисела Вода: Вечерва забавата продолжува со 2Bona и Voyage

Одличен настап на Влатко Миладиновски, роденден на сцена за Лозано, еуфорија со Таско, а вечерва забавата продолжува со 2Bona и Voyage.

Културното лето во Кисела Вода: Вечерва забавата продолжува со 2Bona и Voyage

Кисела Вода викендов е центар на одлична забава и квалитетна музика. Втората вечер од Културното лето го претвори плоштадот Расадник во место со неверојатна енергија, каде илјадници посетители од сите генерации уживаа во настапите на познатите музички имиња.

Вечерта започна со одличниот сет на ДЈ Марио Трампет, кој направи совршена увертира за она што следуваше. Паркот ечеше од најубавите македонски народни рефрени во изведба на Влатко Миладиновски, по што сцената ја презеде македонската поп-ѕвезда Влатко Лозаноски - Лозано. За него ова беше двојно празнична вечер бидејќи токму синоќа го прослави својот 41 роденден, па пред бројната публика симболично дувна свеќичка на роденденската торта директно на сцената.

Вистинска еуфорија настана кога пред публиката излезе раперот Таско. Со својот препознатлив урбан звук и големите хитови, тој создаде одлична атмосфера во која публиката

постојано пееше и играше. Настапот донесе и еден посебен, емотивен момент. Имено, зад сцената беше присутна и неговата 75-годишна баба Павлинка, која за првпат дојде на негов концерт за да го поддржи својот внук.

Покрај големиот музички настан, вчерашниот ден попладнето имаше и своја хуманитарна страна. Во паркот „Шопен“ се одржа традиционалната Коријада во организација наЗдружението на пензионери од Кисела Вода, збогатена со изложба на ракотворби од дечињата со посебни образовни потреби. Сите собрани средства од овој настан се наменети за помош на семејствата настрадани од елементарни непогоди.

Програмата на Културното лето на Општина Кисела Вода продолжува во ист, силен ритам и денес, каде акцентот повторно е ставен на модерните звуци, популарните жанрови и атрактивните музички ѕвезди. Денот започнасо „Семеен ден“ во паркот Македонија, каде најмалите уживаа во дружба со аниматори, танцови точки со „Данса Латина Стефи“ и омилените детски песнички од фестивалот „Киселко“.

Нова голема забава следува вечерва на добро познатата локација на плоштадот Расадник, со почеток од 20:00 часот. Загревањето е резервирано за одличните локални млади локални бендови и ДЈ Доријан, кои ќе направат вовед во музичкиот спектакл. Вечерва Кисела Вода ќе биде домаќин на две исклучително популарни имиња – македонското хип-хоп дуо 2Bona, а веднаш по нив на сцената стапува и балканската ѕвезда Voyage! Сите граѓани се поканети и вечерва да бидат дел од одличната атмосфера во Кисела Вода, соопштуваат од Општината.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Илјада дополнителни смртни случаи во Франција се должат на топлотниот бран

Франција регистрира дополнителни 1.000 смртни случаи за време на жестокиот топлотен бран што ја зафати Европа, соопшти денес агенцијата за јавно здравје.

Илјада дополнителни смртни случаи во Франција се должат на топлотниот бран

Франција регистрира дополнителни 1.000 смртни случаи за време на жестокиот топлотен бран што ја зафати Европа, соопшти денес агенцијата за јавно здравје, предупредувајќи дека реалниот број веројатно ќе биде поголем.

Детализирајќи го прелиминарниот број на дополнителни смртни случаи, француската национална агенција за јавно здравје „Санте Публик“ изјави дека повеќето од смртните случаи се кај постари лица и очекува стапката на смртност да се зголеми како што ќе бидат достапни информациите за смртните случаи во установите за нега и домовите.

Европејците издржаа сурови услови за време на топлотниот бран што е поврзан со десетици смртни случаи. Бранот ги сруши рекордите за топлина, го наруши производството на енергија и ја оштети инфраструктурата.

Научниците рекоа дека топлотниот бран, кој започна на 20 јуни, е најлошиот досега во Европа, каде што климата се менува побрзо од глобалниот просек.

Екстремните температури се намалуваат во Франција

Топлотниот бран се движи кон исток. Но, додека француската метеоролошка агенција соопшти дека екстремната топлина се намалила во поголемиот дел од земјата, некои области на североисток сè уште се под предупредување за топлотен бран.

Министерката за здравство, Стефани Рист, изјави за „Ла Трибјун“ дека ефектите од топлотниот бран би можеле да траат до 10 дена откако ќе се смири времето. „Епизодата не е завршена“, изјави таа за BFM.

Повеќето од смртните случаи се однесуваат на луѓе над 65 години, иако здравствените ефекти од екстремната топлина ги погодија сите категории на населението, според Санте Публик.

Тагови: Топлотниот бран Франција

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер