Македонија го одбележува Светскиот ден на аутизмот

Под мотото „Еден свет за сите“ Македонија по трет пат годинава го одбележува Меѓународниот ден на аутизмот. Централната манифестација ќе се одржи во Скопје сити мол во организација на здружението „Во мојот свет“ под покровителство на сопругата на претседателот на Република Македонија, Маја Иванова.

Децата, заедно со поддржувачите на кампањата, ќе составуваат сложувалка со боите на аутизмот, а ќе биде приредена и музичка програма.

Целта е да се придонесе за подобрување на условите за живот на оваа ранлива група граѓани.

По повод Меѓународниот ден, делегација на Македонското научно здружение за аутизам и семејства кои имаат деца со аутизам ќе го посетат претседателот на Република Македонија Ѓорѓе Иванов. Целта е со посетата да ја подигнат јавната свест за аутизмот во Македонија и да покажат дека ооваа популација не е маргинализирана.

Од здружението „Во мојот свет“ посочуваат дека во Македонија не постои официјален регистар на лица со аутизам, но се проценува дека има 2.500 лица со аутизам и 12.000 кои влегуваат во аутистичниот спектар на нарушување.

Од Министерството за труд и социјална политика велат дека во соработка со Министерството за здравство почна реализацијата на идејата за воспоставување национален регистар на лица со аутистичен спектар на нарушување. Се надеваат дека националниот регистар ќе биде појдовна основа за креирање национална стратегија за справување со атуистичниот спектар на нарушување. Очекуваат и да се зголеми свеста на јавноста и на професионалците за овој проблем, да се унапреди едукацијата на стручните кадри за работа со деца и лица со аутизам и да се формираат што поголем број специјализирани центри за лица со аутизам.

- Значајна и длабока човечка смисла се открива при секој потфат за заштита, рехабилитација, воспитување и образование на лицата со аутизам, затоа што тоа е една од најблагородните и најзначајни активности кое што во рамките на своите надлежности може да ги спроведе Министерството за труд и социјална политика во соработка со останатите надлежни субјекти. Таквата висока вредност и смисла не обврзува сите нас, секој од својот домен на делување, на еден посебен начин да придонесеме кон развој на еден единствен квалитетен систем на здравствени, социјални, рехабилитациски и воспитно-образовни установи, служби, институции, со еден збор хуман однос кон оваа категорија на лица, велат од Министерството.
Најавуваат дека како една алка од овој интегративен систем го подготвиле и до крајот на овој месец целосно ќе го стават во функција Дневниот центар за деца со аутизам, кој што ќе биде потврда на напорите што се вложуваат, овие деца да се интегрираат во општеството и да не останат на неговите маргини.

Во Центарот, кој како организациска единица ќе функционира во рамките на Меѓуопштинскиот центар за социјална работа на град Скопје, а просторно ќе биде сместен во Заводот за рехабилитација на деца и младинци-Скопје, ќе бидат опфатени вкупно 20 деца со аутистичен спектар на нарушувања, кои ќе бидат распоредени во три возрасни групи од 5-10 години, 10-15 години и 15-18 години, со кои што ќе работи посебно обучен тим од 4 специјални едукатори-дефектолози, еден логопед, еден психолог, еден социјален работник, еден физиотерапевт, медицинска сестра и двајца негователи, што само по себе докажува каков вид и степен на заштита и рехабилитација ќе им се даде на овие деца во овој Дневен центар.

Поголем број од децата со аутизам се веќе интегирани и во постојните 23 дневни центри за деца со пречки во развојот, кои што обезбедуваат услуги на дневно згрижување и престој, нега, исхрана, психосоцијална рехабилитација и реедукација, советодавна работа и услуги на организирано поминување на времето на децата со умерени и тешки пречки во менталниот развој, кои што се на возраст од 5-18 години и истите се наоѓаат во ризик од маргинализација или институционализација.

Од Министерството додаваат дека како поддршка на семејствата на децата со аутизам, во континуитет еден од родителите, на овие деца го остварува правото на посебен додаток согласно Законот за заштита на децата во висина од 4.200 денари, а истовремено доколку нивните родители или старатели се во работен однос согласно со позитивните законски прописи може да го остварат и правото на надоместок на скратено работно време.

Аутизмот е биолошко развојно нарушување на мозокот. Главни карактеристики се слаба или никаква социјална интеракција и комуникација, ограничени активности и повторувачки шеми во однесувањето. По тие карактеристики аутизмот се разликува од останатите нарушувања од групата нарушувања од групата нарушувања од аутиситичниот спектар.

Причините за ова нарушување не се во целост познати, но голем број експерти тврдат дека до него водат различни причини.

Институциите кои ги третираат лицата со аутизам порачуваат дека е многу значајно раното дијагностицирање. Со современите знаења, средства и методи аутизмот може да се детектира најрано на возраст од околу 18 месеци со што се создава основа за интервенција кога мозокот е во фаза на формирање. Со раното откривање на аутизмот може да се обезбеди излез за аутистичните деца како и за луѓето околу нив.

Важна е и раната консултација на родителите со педијатарот и психијатарот и низ мултицисциплинарен преглед во институционална фаорма правилно да може да се лоцира симптоматологијата на аутизмот и да ги препознае критеријалните однесувања кои го лоцираат аутизмот. Родителите обично ги забележуваат симптомите во првите две години. Симптомите обично се развиваат постепено, но има исклучоци кај некои деца со аутизам, кои отпрво се развиваат нормално, а потоа нивниот развој назадува. Иако преземањето мерки во поглед на воспитување или учење за спознавање на светот уште во раниот период од детството може да им помогне да станат способни да се грижат за самите себе, да комуницираат и да се социјализираат, не постои лек кој делува 100-процентно. Не многу деца со аутизам се осамостојуваат и живеат независно по стекнувањето полнолетство, иако некои од нив стануваат успешни. Развиена е и култура на аутистите, во рамките на која што некои бараат лек, додека пак други веруваат во тоа, дека аутизмот не треба да се третира како нарушување, туку да се толерира како разлика.

Очигледните симптоми се појавуваат постепено по 6-месечна возраст, веќе можат да се потврдат од 2 до 3-годишна возраст, и имаат тенденција да продолжуваат да се појавуваат во зрелите години, но често во променета форма. Аутизмот не се утврдува со само еден симптом, туку со карактеристичната тројка од симптоми: нарушувања во способноста за социјализација, нарушувања во способноста за комуникација и ограничени интереси и повторливо однесување. Има и други чести симптоми, како необичниот начин на јадење, но тие не се пресудни при дијагностицирањето. Карактеристичните симптоми на аутизмот се појавуваат низ целиот свет, и на тој начин што аутистите не се разликуваат драстично од остатокот од населението, при што исто така нема и некоја остра линија помеѓу поблагите и потешките патолошки случаи на аутизам.

Аутистичните бебиња обрнуваат помалку внимание на општествените стимуланси, поретко се смеат, поретко ги гледаат другите околу нив и поретко одговараат на нивното име. Аутистичните дечиња поочигледно отскокнуваат од општествената норма, на пример поретко имаат директен контакт, поретко се вртат на повик и поверојатно е да комуницираат со тоа што би ја движеле раката на некој друг. Аутистичните деца од 3 до 5 годишна возраст уште помалку покажуваат дека го разбираат општеството, тие им приоѓаат на други луѓе спонтано, имитираат, реагираат на емоции, комуницираат невербално и се вртат кога некој ќе ги повика. Но, сепак тие развиваат поврзаност со нивниот првичен негувател. Повеќето аутистични деца не развиваат таква поврзаност со негувателите, која ја доживуваат како заштита од општеството, за разлика од децата кои не се дијагностицирани со аутизам, но оваа разлика ја нема помеѓу обичните деца и децата со повисок степен на психички развој или понизок степен на НСА. Постарите деца и возрасните со НСА покажуваат полоши резултати на тестовите за препознавање на лица и емоции.

Поновите истражувања покажуваат дека тој се јавува почесто од Дауновиот синдром, од ракот кај децата или глувоста. Почесто се јавува кај машките, отколку кај женските деца и тоа за четири пати.

ЕУ подготвува мерки против Турција и Кина

Министрите за надворешни работи на ЕУ се согласија да одговорат на координиран начин на контроверзниот закон за национална безбедност наметнат од Кина на Хонг Конг, но исто така разгледуваат и мерки против Турција.

Високиот претставник на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика Јосеп Борел, исто така, се закани со акција против Турција, која го раздвојува европскиот блок по низа прашања, од човековите права до оф-шор дупчењето гас кај Кипар и трансформацијата на скапоцениот споменик Аја Софија од музеј во џамија.

„Денес се договоривме да развиеме координиран европски одговор за да покажеме поддршка за автономијата и граѓанското општество на Хонг Конг“, рече европскиот министер за надворешни работи по првата физичка средба на министрите по неколку месеци.

„Ова ќе се состои од мерки на ниво на Европската унија, но и од оние што се во надлежност на земјите-членки“, рече тој за кинескиот закон за Хонг Конг, кој стапи во сила минатиот месец.

Можните нови мерки може да вклучуваат поголема контрола на извозот на „специфични и чувствителни“ технологии до Хонг Конг, откри Борел, како и можност за визи за граѓаните во Хонг Конг и стипендии за студентите од автономниот регион.

Германскиот министер за надворешни работи Хајко Маас истакна дека одлуката на Кина за новиот закон „треба да има влијание“ врз европскиот извоз на оружје.

Тој истакна дека германско-францускиот предлог за нови мерки вклучувал и поедноставен визен режим за уметници, научници, истражувачи и новинари од Хонг Конг, кои се изложени на ризик заради нивната работа.

Актот за национална безбедност е донесен кон крајот на јуни и е насочен против сепаратизмот, субверзијата, тероризмот и дослух со странски сили на територијата на Хонг Конг.

Властите во автономниот регион сега можат да ги следат и прислушуваат луѓето за кои постои сомневање дека ја загрозуваат националната безбедност, а законот предвидува доживотен затвор за субверзивни активности.

Друго големо прашање на агендата е односот меѓу Европската унија и Турција.

Во врска со дупчењето за експлоатација на гас од страна на Турција во водите во близина на Кипар, Борел рече дека Унијата може да преземе нови активности доколку операцијата продолжи.

„Ние ќе подготвиме опции за воведување соодветни мерки како одговор на предизвиците од Турција“, рече тој.

Турција осуди четворица активисти од невладини организации за човекови права Амнести Интернешнл на неколку години затвор, сметајќи ги за виновни за тероризам, како што предупреди министерот за надворешни работи на Луксембург, Жан Аселборн, на состанокот.

По состанокот, Борел рече дека ЕУ исто така ќе одговори на новите прекршувања на ембаргото за вооружување на Либија.

„Имаме намера да ги зајакнеме санкциите против режимот со цел да придонесеме за подобро спроведување на резолуциите на Советот за безбедност на ООН“, рече тој.

Откажан е Егзит 2020 поради состојбата со коронавирусот

На официјалната Фејсбук страница на фестивалот „Егзит“е објавено дека нема да се одржи оваа година.

„Бидејќи здравствената состојба во нашата земја не се подобри од нашето последно обраќање, а имајќи предвид дека здравјето и безбедноста на сите учесници на фестивалот се наш приоритет број еден, ве информираме дека прославата на 20 години од Егзит фестивалот дефинитивно нема да се одвива од 13 до 16. август годинава на тврдината Петроварадин “, пишуваат организаторите.

Тие понатаму објаснија дека ќе ги објават датумите за фестивалот за 2021 година до крајот на месецот.

„Новото менување на датумот на фестивалот е обемен и сеопфатен процес, за кој е потребно време, затоа ве молиме да бидете трпеливи. Датумите за Егзит 2021 ќе ги објавиме до крајот на месецот, а известување за апликациите и опциите за наплата ќе пристигнат наскоро. Да се грижиме едни за други “, напишаа тие.

На прашањето на следбеник дали луѓето кои веќе купиле билети за оваа година ќе можат да добијат билети за следната година, одговорија потврдно.

„Така ќе биде. Повеќе информации наскоро“, одговориле тие.

Германија и Италија бараат итна примена на пакетот помош за економијата

И Рим и Берлин, сакаат брза и убедлива реакција од Европа за економските последици од кризата со корона, изјавија германската канцеларка Ангела Меркел и италијанскиот премиер Џузепе Конте по состанокот во близина на Берлин.

„Предизвикот е огромен и затоа одговорот мора да биде со иста мерка“, рече германската канцеларка Ангела Меркел по средбата со италијанскиот премиер Џузепе Конте на замокот Месберг во близина на Берлин.

Таа предупреди за обиди за намалување на фондот за борба против економските последици од кризата со корона.

„Она што е важно за овој фонд е тоа што е голем и останува голем“, рече Меркел за фондот од вкупно 750 милијарди евра, заклучувајќи дека задача на Европа е да ја надмине оваа криза преку солидарност.

Таа изрази оптимизам дека ќе се постигне договор за фондот и покрај отпорот на т.н. квартет, Австрија, Холандија, Шведска и Данска, кои се против најголемиот дел од фондот да се плати во форма на грантови, и само помал дел во форма на заеми.

„Освен Германија и Италија, има уште 25 шефови на држави и влади и затоа треба да градиме мостови во сите правци“, рече Меркел и додаде дека „патот до целта е сè уште долг“.

„Позициите засега се далеку. Не можам да кажам со сигурност дали ќе постигнеме договор во петок или сабота“, рече Меркел.

Италијанскиот премиер инсистира на договор и спроведување на фондот за помош што е можно поскоро.

„Мораме да дејствуваме брзо, да реагираме брзо, затоа што историјата не учи дека дури и најдобрата реакција не е добра ако пристигне премногу бавно“, рече Конте.

Тој е убеден дека заедничкиот пазар на Европската унија ќе биде „уништен што е можно поскоро“, без одлучувачка реакција на последиците од кризата врз економијата. Тоа ќе резултира, рече тој, со „поделба на Европската унија“.

„Координираниот и силен одговор на Европа е многу важен против оваа епохална криза“, рече Конте.

И Меркел и Конте ја пофалија иницијативата на претседателот на Советот на Европската унија, Чарлс Мишел, што треба да доведе до компромис.

„Германија, како и Италија, е заинтересирана да работи на заедничкиот пазар“, рече германската канцеларка.

Со околу 35.000 смртни случаи предизвикани од коронавирусот, Италија се соочува со сериозни економски последици од пандемијата.

Италија би можела да добие 36 милијарди евра меки заеми за да и помогне на нејзината економија, за која се очекува годинава да падне за 10 проценти.

Лидерите на ЕУ ќе се состанат во Брисел во петок и сабота на разговори околу планот на Европската комисија за пакетот помош од 750 милијарди евра, при што 500 милијарди евра ќе бидат распределени на членките и 250 милијарди евра преку заеми.

Пред самитот на европските лидери на крајот на неделава, Меркел утре ќе му биде домаќин на шпанскиот премиер Педро Санчез во нејзината канцеларија во Берлин.

притисни ентер