Македонија го одбележува Светскиот ден на аутизмот

Под мотото „Еден свет за сите“ Македонија по трет пат годинава го одбележува Меѓународниот ден на аутизмот. Централната манифестација ќе се одржи во Скопје сити мол во организација на здружението „Во мојот свет“ под покровителство на сопругата на претседателот на Република Македонија, Маја Иванова.

Децата, заедно со поддржувачите на кампањата, ќе составуваат сложувалка со боите на аутизмот, а ќе биде приредена и музичка програма.

Целта е да се придонесе за подобрување на условите за живот на оваа ранлива група граѓани.

По повод Меѓународниот ден, делегација на Македонското научно здружение за аутизам и семејства кои имаат деца со аутизам ќе го посетат претседателот на Република Македонија Ѓорѓе Иванов. Целта е со посетата да ја подигнат јавната свест за аутизмот во Македонија и да покажат дека ооваа популација не е маргинализирана.

Од здружението „Во мојот свет“ посочуваат дека во Македонија не постои официјален регистар на лица со аутизам, но се проценува дека има 2.500 лица со аутизам и 12.000 кои влегуваат во аутистичниот спектар на нарушување.

Од Министерството за труд и социјална политика велат дека во соработка со Министерството за здравство почна реализацијата на идејата за воспоставување национален регистар на лица со аутистичен спектар на нарушување. Се надеваат дека националниот регистар ќе биде појдовна основа за креирање национална стратегија за справување со атуистичниот спектар на нарушување. Очекуваат и да се зголеми свеста на јавноста и на професионалците за овој проблем, да се унапреди едукацијата на стручните кадри за работа со деца и лица со аутизам и да се формираат што поголем број специјализирани центри за лица со аутизам.

- Значајна и длабока човечка смисла се открива при секој потфат за заштита, рехабилитација, воспитување и образование на лицата со аутизам, затоа што тоа е една од најблагородните и најзначајни активности кое што во рамките на своите надлежности може да ги спроведе Министерството за труд и социјална политика во соработка со останатите надлежни субјекти. Таквата висока вредност и смисла не обврзува сите нас, секој од својот домен на делување, на еден посебен начин да придонесеме кон развој на еден единствен квалитетен систем на здравствени, социјални, рехабилитациски и воспитно-образовни установи, служби, институции, со еден збор хуман однос кон оваа категорија на лица, велат од Министерството.
Најавуваат дека како една алка од овој интегративен систем го подготвиле и до крајот на овој месец целосно ќе го стават во функција Дневниот центар за деца со аутизам, кој што ќе биде потврда на напорите што се вложуваат, овие деца да се интегрираат во општеството и да не останат на неговите маргини.

Во Центарот, кој како организациска единица ќе функционира во рамките на Меѓуопштинскиот центар за социјална работа на град Скопје, а просторно ќе биде сместен во Заводот за рехабилитација на деца и младинци-Скопје, ќе бидат опфатени вкупно 20 деца со аутистичен спектар на нарушувања, кои ќе бидат распоредени во три возрасни групи од 5-10 години, 10-15 години и 15-18 години, со кои што ќе работи посебно обучен тим од 4 специјални едукатори-дефектолози, еден логопед, еден психолог, еден социјален работник, еден физиотерапевт, медицинска сестра и двајца негователи, што само по себе докажува каков вид и степен на заштита и рехабилитација ќе им се даде на овие деца во овој Дневен центар.

Поголем број од децата со аутизам се веќе интегирани и во постојните 23 дневни центри за деца со пречки во развојот, кои што обезбедуваат услуги на дневно згрижување и престој, нега, исхрана, психосоцијална рехабилитација и реедукација, советодавна работа и услуги на организирано поминување на времето на децата со умерени и тешки пречки во менталниот развој, кои што се на возраст од 5-18 години и истите се наоѓаат во ризик од маргинализација или институционализација.

Од Министерството додаваат дека како поддршка на семејствата на децата со аутизам, во континуитет еден од родителите, на овие деца го остварува правото на посебен додаток согласно Законот за заштита на децата во висина од 4.200 денари, а истовремено доколку нивните родители или старатели се во работен однос согласно со позитивните законски прописи може да го остварат и правото на надоместок на скратено работно време.

Аутизмот е биолошко развојно нарушување на мозокот. Главни карактеристики се слаба или никаква социјална интеракција и комуникација, ограничени активности и повторувачки шеми во однесувањето. По тие карактеристики аутизмот се разликува од останатите нарушувања од групата нарушувања од групата нарушувања од аутиситичниот спектар.

Причините за ова нарушување не се во целост познати, но голем број експерти тврдат дека до него водат различни причини.

Институциите кои ги третираат лицата со аутизам порачуваат дека е многу значајно раното дијагностицирање. Со современите знаења, средства и методи аутизмот може да се детектира најрано на возраст од околу 18 месеци со што се создава основа за интервенција кога мозокот е во фаза на формирање. Со раното откривање на аутизмот може да се обезбеди излез за аутистичните деца како и за луѓето околу нив.

Важна е и раната консултација на родителите со педијатарот и психијатарот и низ мултицисциплинарен преглед во институционална фаорма правилно да може да се лоцира симптоматологијата на аутизмот и да ги препознае критеријалните однесувања кои го лоцираат аутизмот. Родителите обично ги забележуваат симптомите во првите две години. Симптомите обично се развиваат постепено, но има исклучоци кај некои деца со аутизам, кои отпрво се развиваат нормално, а потоа нивниот развој назадува. Иако преземањето мерки во поглед на воспитување или учење за спознавање на светот уште во раниот период од детството може да им помогне да станат способни да се грижат за самите себе, да комуницираат и да се социјализираат, не постои лек кој делува 100-процентно. Не многу деца со аутизам се осамостојуваат и живеат независно по стекнувањето полнолетство, иако некои од нив стануваат успешни. Развиена е и култура на аутистите, во рамките на која што некои бараат лек, додека пак други веруваат во тоа, дека аутизмот не треба да се третира како нарушување, туку да се толерира како разлика.

Очигледните симптоми се појавуваат постепено по 6-месечна возраст, веќе можат да се потврдат од 2 до 3-годишна возраст, и имаат тенденција да продолжуваат да се појавуваат во зрелите години, но често во променета форма. Аутизмот не се утврдува со само еден симптом, туку со карактеристичната тројка од симптоми: нарушувања во способноста за социјализација, нарушувања во способноста за комуникација и ограничени интереси и повторливо однесување. Има и други чести симптоми, како необичниот начин на јадење, но тие не се пресудни при дијагностицирањето. Карактеристичните симптоми на аутизмот се појавуваат низ целиот свет, и на тој начин што аутистите не се разликуваат драстично од остатокот од населението, при што исто така нема и некоја остра линија помеѓу поблагите и потешките патолошки случаи на аутизам.

Аутистичните бебиња обрнуваат помалку внимание на општествените стимуланси, поретко се смеат, поретко ги гледаат другите околу нив и поретко одговараат на нивното име. Аутистичните дечиња поочигледно отскокнуваат од општествената норма, на пример поретко имаат директен контакт, поретко се вртат на повик и поверојатно е да комуницираат со тоа што би ја движеле раката на некој друг. Аутистичните деца од 3 до 5 годишна возраст уште помалку покажуваат дека го разбираат општеството, тие им приоѓаат на други луѓе спонтано, имитираат, реагираат на емоции, комуницираат невербално и се вртат кога некој ќе ги повика. Но, сепак тие развиваат поврзаност со нивниот првичен негувател. Повеќето аутистични деца не развиваат таква поврзаност со негувателите, која ја доживуваат како заштита од општеството, за разлика од децата кои не се дијагностицирани со аутизам, но оваа разлика ја нема помеѓу обичните деца и децата со повисок степен на психички развој или понизок степен на НСА. Постарите деца и возрасните со НСА покажуваат полоши резултати на тестовите за препознавање на лица и емоции.

Поновите истражувања покажуваат дека тој се јавува почесто од Дауновиот синдром, од ракот кај децата или глувоста. Почесто се јавува кај машките, отколку кај женските деца и тоа за четири пати.

Родителите понекогаш несвесно создаваат анскиозност кај децата

Анксиозноста е проблем што го има и кај возрасните и кај децата, а клиничките истражувања покажуваат дека над 20 отсто од младите се борат со оваа појава. 

Затоа, стручњаците препорачуваат дека за родителите е важно што порано да се работи на односот со децата.

Најчести признаци за посериозна вознемиреност кај децата се главоболка, забрзано чукање на срцето и стомачни болки, како и однесувањето со другите деца. Многу често, однесувањето на родителот може да доведе до анксзиозност кај децата без воопшто да биде свесен за своите постапки. Затоа е многу важно да е внимава што им се зборува. Следат неколку совети...

Соочувањето со своите сопствени несигурности е пред сѐ, на самиот почеток. Децата го следат и учат однесувањето на родителите. Не може да се очекува дека детето ќе има самодоверба ако ја нема возрасниот. Тешко е да се избегне стресот, но може да го промениме начинот на кој ги прифаќаме лошите вести и настани.

Поттикнувањето на избегнување обврски што му се чинат непријатни на детето - само ќе ја продлабочи неговата анксиозност откако ќе мора да се соочи со тие задолженија. Родителите често им помагаат на детето да ги одложи работите што мора да ги заврши, но сепак, најдобро е тоа веднаш да се соочи со нив.

Преголемата и строга претпазливост може да биде исклучително штетна. Ако често му кажувате на детето дека одредени постапки се опасни и забранети, без да му објасните зошто е тоа така - тоа ќе стане неодлучно. Со конкретни информации, објаснете му на детето зошто нешто е опасно, за да ја сфати сериозноста на случувањата. И испраќањето измешани, нејаcни, двосмислени пораки, на пр. во смисла - „сѐ или ништо“ може само дополнително да ги збунат децата. Затоа, просто објаснете му зошто тоа нешто е важно. Со мирен тон, јаcно и двосмислено објаснете му какви се последиците.

И избегнувањето разговори за чувствата не е добро, ни за детето, но ниту за возрасниот. Важно е да знаете како се чувствува детето и да може јасно да ги изрази своите чувства пред Вас. Треба да му се објасни, на пр., дека стравот и нервозата се сосем нормални емоции. Слушајте што ви кажува и дојдете до заедничко решение преку разговор.

Пофалувањето на резултатите - наместо трудот, исто така, создава вознемиреност кај децата, што може да се одрази и подоцна во животот. Стравот од разочарување дека не направиле нешто како што треба, иако тоа е вон нивна моќ, може да предизвика висока анксиозност. Затоа, секогаш пофалувајте ги кога ќе се потрудат.

Поставувањето наведувачки прашања со однапред очекуван одговор, создава страв и не му остава простор на детето најсоодветно да ги изрази своите емоции и мисли.

Преземањето авторитативен пристап во родителството најмногу им штети на децата кои се посмирени. Ако имате повеќе деца, кои се различни по нарав, викањето и казнувањето може да ја зголемат анксиозноста кај помирното дете. Затоа, се препорачува избегнување авторитативен и строг пристап. /МИА

Во Велика Британија најголемиот еднодневен штрајк во последната деценија

Во Велика Британија денеска е во тек најголемиот штрајк во последната деценија, а околу половина милион луѓе штрајкуваат поради платите, работните места и условите за работа.

Во штрајкот се вклучени членови на седум синдикат, а од протестот се погодени училиштата, универзитетите, возовите и автобусите.

Илјадници училишта денеска се затворени поради штрајк на Националниот синдикат за образование (НЕУ). Државните службеници, машиновозачите и автобусите и универзитетскиот персонал исто така ја прекинаа работата во најголемиот еднодневен штрајк во последната деценија.

Штрајкувачите се собраа пред железничките станици, училиштата, владините министерства и универзитетите низ целата земја, а синдикатите велат дека добиваат силна поддршка од јавноста.

Штрајкуваат повеќе од 100.000 членови на синдикатот за јавни и комерцијални услуги (ПЦС), вклучувајќи го и персоналот на граничните служби на пристаништата и аеродромите.

Во меѓувреме, Конгресот на синдикатите (ТУЦ) е фрустриран од контроверзните планови на владата за нов закон за минимално ниво на услуги за време на штрајкови.

Петицијата против законот, потпишана од повеќе од 200.000 граѓани, ќе биде доставена до кабинетот на премиерот.

Генералниот секретар на ТУЦ, Пол Новак, изрази надеж дека денешните протести и штрајкови ќе испратат силна порака до владата за зголеменото незадоволство меѓу работниците.

Групи кои ги претставуваат родителите објавија заедничка изјава за поддршка на наставниците кои штрајкуваат. /МИА

Лајка: 85 успешни стерилизации и кастрации за само 20 дена во јануари

Со појавата на првиот случај на „distemper“ во прифатилиштето на ЈП Лајка крајот на минатата година, беа воведени и спроведени низа превентивни мерки.

Прифатилиштето беше 30 дена под целосен карантин и фокусот беше на третман на заболените кучиња со што ситуацијата во моментот е под контрола. По истекот на карантинскиот период, продолживме со редовните работни активности, вклучително спроведувањето на ветеринарни интервенции односно стерилизација и кастрација. Во период од 11.01 до 31.01.2023 се направени рекордни 85 стерилизации и кастрации.

Удел во успешното справување со овој проблем имаат и граѓаните кои во огромен број се одзваа на нашиот повик лично да донесат бездомно куче на хуман третман во прифатилиштето и за тоа сме им неизмерно благодарни.

Отворениот повик за било кој граѓанин да донесе бездомно куче на третман сè уште е во тек и ке биде се дур има ваков огромен интерес од истото.

Ги повикуваме сите граѓани да го донесат својот маалски миленик на третман, со цел уште многу успешни месеци во решавање на проблемот со бездомната популација на кучиња.

притисни ентер