Отворен 37. Саем на книгата: Во време на дигитални лавини книгата останува моќен отпор - Канал 5

Култура

Отворен 37. Саем на книгата: Во време на дигитални лавини книгата останува моќен отпор

Книгата е продолжение на нашата колективна свест. Книгата е и отпор против заборавот, крвоток на културата, столб на демократијата и учител кој никогаш не заминува во пензија. 

Отворен 37. Саем на книгата: Во време на дигитални лавини книгата останува моќен отпор

Во време на дигитални лавини, наслови што трепкаат, информации што исчезнуваат побрзо отколку што се појавиле, книгата останува тивок, но моќен отпор. Таа не нè преплавува – таа нè обликува. Не ни кажува што да мислиме, туку нè учи како да мислиме, порача денеска министерот за култура и туризам Зоран Љутков, отворање на годинешното 37. издание на Саемот на книга во Арена „Борис Трајковски“ во Скопје.

Саемот, под слоганот „Храна за душа“ ќе трае до 14 мај. Најавени се над 65 издавачки куќи и повеќе од 110 промоции и средби со автори.

Според Љутков, годинава Саемот на книгата добива уште поголема тежина, затоа што се совпаѓа со значаен јубилеј – осумдесет години од кодификацијата на македонскиот литературен јазик. Овој историски чин, како што рече, не беше само лингвистички подвиг, туку цивилизациски скок.

-Благодарение на визионерите, како Круме Кепески, Блаже Конески, Харалампие Поленаковиќ и други, македонскиот јазик доби свои темели, а со тоа – и македонската книга доби свој автентичен глас. Денес, кога листаме страници испишани на јазикот на нашите мајки и дедовци, ние ја чествуваме не само нивната борба, туку и нашата иднина. Нема иднина без јазик, а нема ниту јазик што опстојува без своја книжевност, рече Љутков.

Како што рече, книгата е најголемиот дар што една нација може да си го подари себеси.

-Ова не е само саем на книгата. Денешниот ден е своевиден празник. Празник на слободната мисла. На различноста. На љубопитноста. На тишината која зборува. На јазикот кој живее, додаде Љутков.

Тој потврди дека како македонска Влада и Министерство за култура и туризам, ќе ја продолжат нивната посветеност кон поддршка на издаваштвото, промоција на читањето меѓу младите, и заштита на македонскиот јазик како непроценливо културно богатство.

Претседателката Гордана Сиљановска Давкова во своето обраќање напомена дека токму Саемот е обид за културен натпревар на народите.

-Саемот на книгата секоја година е како некоја крстосница на македонска, на балканска, на европска и на светската книжевност, и мислам дека со години е врвна културна институција. Токму книгите кои ги читаме, а особено оние книги на кои се навраќаме, ги препрочитуваме, зборуваат повеќе за нас, за нашите идеи, за нашите идеали, отколку која било напишана биографија или CV, или особено профилите на социјалните медиуми, рече Сиљановска Давкова.

Според неа, прашањето со кое денес се соочуваме, не е само кои книги ги читаме, туку колку време имаме и издвојуваме за читање.

-Времето во кое живееме, некои социолози со право го дефинираат како „ера на расеаност“. Мислам дека без слободно време нема читање на книги, а без читање на книги, нема размислување. Ние не можеме да се посветиме на едно од најважните прашања. Читањето на книгите. Се поголем дел од нас, не само од македонската популација, се одалечува од книгата и конзумира некакви си исечоци, фрагменти на социјалните медиуми, и таму доминира сензационализмот, но во него нема суштина, рече Сиљановска Давкова.

Тоа е, како што подвлече, нешто страшно и нешто што ќе не отапи, бидејќи откажувањето од читањето, значи откажување од размислувањето и ако така продолжиме, тоа ќе не доведе до духовен и интелектуален банкрот.

-Овие приказни, овие книги, се столбот на нашиот идентитет. Тие се наративни мапи, што ни помагаат да се ориентираме во животот, да го разликваме доброто од злото, вистинитото од лажното, вредното од безвредното, рече претседателката.

Управителката на Скопски Саем, Даниела Глигоровска рече дека овие денови Арената „Борис Трајковски“ ќе биде многу повеќе од простор за изложување. Тоа ќе стане голема библиотека под отворено небо на идеи, емоции и откритија.

-Тука, на секој штанд, во секоја насмевка на издавачите, во секој разговор со авторите, се крие нешто што не се купува, а тоа е љубовта кон пишаниот збор. Книгите се патувања што ги почнуваме без да го напуштиме своето место, каде што ги читаме. Тие се мост меѓу генерации, култура, срце, рече Глигоровска.

Оваа година, Министерството за култура на Република Србија, преку Амбасадата на Република Србија во нашата држава, има свое учество и свој штанд на Саемот.

Министерот за култура на Република Србија, Никола Селаковиќ кој денеска присуствуваше на Саемот, во своето обраќање напомена дека книгите и писмото се врска меѓу небото и земјата, врска меѓу народите и врска на човечката душа и знаењето.

-Ние сме навистина народи на книгата. На изворот на нашиот идентитет и од почеток на нашата државност, се наоѓаат вредностите што книгата ги претставува и ги чува, рече Селаковиќ.

Тој додаде дека српско-македонските книжевни врски не се ниту скорешни, ниту површни.

-Во својата приказна „За Кичевско е, за Македонско е“ посветена на ловецот Мачо, Раско Петровиќ, еден од најдобрите писатели на српскиот модернизам, кој како гимназијалец заминал на фронт во Првата светска војна, ја поминал Албанија, а подоцна ја запознал и Македонија, пишува: Ех, мој господине професор. Македонија е страшна земја, но и прекрасна. Чудни ѕверки уловивме тој ден. Би си рекол некој, ѕверилник, но и поезијата тука пее тивко. Секоја година кога ќе дојдам кај неа, ја допирам на миленичката почвата со рацете. Не знаеш ти, што е земја Македонија, додаде Селаковиќ.

Според него, не случајно токму некои од најдобрите српски писатели напишале такви литературни дела, бидејќи културните врски, блискоста и разбирањето, се доминантата на српско-македонските културни односи.

-Драго ми е што по пауза од 11 години, Република Србија повторно се појавува како изложувач на 37. Саем на книгата во Скопје. Причината за тоа ја најдовме и во фактот што со години наназад, делата од српските писатели најмногу се преведуваат токму на македонскиот јазик, рече Селаковиќ.

Тој напомена дека српската литература е присутна и видлива во македонската културна јавност и во пост југословенската ера.

-Тоа не обврзува и нас, покрај сестрано добрите политички, стопански, здравствени и туристички врски, да ги унапредиме и врските на наши две култури. Се надевам дека наскоро ќе можеме да бдиеме домаќини на издавачите и писателите од Македонија на белградскиот и новосадскиот Саем на книгата и со тоа да ја продолжиме прекрасната книжевна нишка, која трае со децении, рече Селаковиќ.

Тагови: саем книгата

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Ерик Трамп објави фотографија од својот татко, луѓето мислат дека е вештачка интелигенција

Објава од Ерик Трамп на Инстаграм, која требаше да прикаже семеен момент од неговиот татко Доналд Трамп со неговите внуци, предизвика бројни реакции поради необичен детаљ.

Ерик Трамп објави фотографија од својот татко, луѓето мислат дека е вештачка интелигенција

Корисниците на социјалните мрежи веруваат дека фотографијата е дигитално изменета, а некои од нив се сомневаат дека е создадена со помош на вештачка интелигенција.

Ерик Трамп објави неколку фотографии од турнирот „LIV Golf“ што се одржа минатиот викенд во Националниот голф клуб Трамп во Бедминстер, Њу Џерси. Тој се појави на турнирот со своите деца, а на една од фотографиите Доналд Трамп е со две внучиња. Оваа конкретна фотографија стана предмет на дискусија на социјалните мрежи.

Вниманието го привлече стапалото видливо во позадина, кое не е јасно кому му припаѓа. Корисниците почнаа да споделуваат зголемени верзии на фотографијата на социјалните мрежи и предупредија на други можни неправилности, како што се чудни контури на мебел и деформации на лицата и телата на луѓето.

Сомнежи за автентичноста на фотографијата

Реакциите беа бројни. „Чија е таа нога?“ беше еден од коментарите на социјалната мрежа „X“, додека профилот „PatriotTakes“ праша: „Кој е избришан од фотографијата?“

Некои корисници веруваат дека станува збор за лошо уредување во Фотошоп. Други пак се сомневаат дека фотографијата е изменета со помош на алатки за вештачка интелигенција. Досега нема официјална потврда дали фотографијата е обработена, ниту пак имало независна проверка дали е креирана со помош на технологијата на вештачка интелигенција.

И уште една фотографија од Трамп под лупа

Во текот на истиот викенд, беше дискутирано и за друга фотографија од Доналд Трамп од голф теренот. Споредувајќи ја таа објава со други фотографии од настанот, некои корисници тврдеа дека изгледот на Трамп е дигитално изменет за да изгледа помлад, потенок и поелегантен.

Ерик Трамп не коментираше за деталите од семејната фотографија. Затоа, останува нејасно дали станува збор за дигитална обработка, употреба на вештачка интелигенција или само необичен агол на снимање.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Доналд Трамп фотографија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Етна исфрла пепел и лава, аеродромот во Катанија е затворен

Илјадници туристи денес беа блокирани на Сицилија, бидејќи Етна продолжи да исфрла облаци од пепел по ерупцијата од минатата недела. Многу малку авиони успеаја да полетаат или слетат на најголемиот аеродром на островот во Катанија, јужно од Етна.

Етна исфрла пепел и лава, аеродромот во Катанија е затворен

Воздушниот сообраќај во Катанија е целосно прекинат до утре во 11 часот. Повеќе од 200 летови мораа да бидат пренасочени или откажани. Воздушниот сообраќај е во прекин петти ден во средината на туристичката сезона, а воздухопловните власти донесуваат одлуки за летовите со кратко известување. Аеродромот во Катанија моментално е под највисоко, црвено, ниво на тревога.

Патниците се обидуваат да се префрлат на аеродромот во Палермо. Се проценува дека околу 30.000 луѓе моментално се погодени. Многу туристи мораа да го продолжат својот престој на Сицилија, а сместувањето на островот е целосно резервирано. Некои спијат на аеродромот.

Италијанскиот актер Филипо Лагана објави на Инстаграм дека шатл-автобусот од Катанија до Палермо наплаќа 700 евра за патување од 200 километри. Возовите до Палермо, каде што е полесно да се фатат меѓународни летови, се преполни.

Етна исфрла пепел, камења и лава од петок

Најактивниот вулкан во Европа исфрла големи количини пепел и врели камења од петок. Според италијанскиот Национален институт за геофизика и вулканологија (INGV), густи лавински текови еруптираат од два отвори на надморска височина од 2.360 и 2.750 метри.

Нов отвор се отвори преку ноќ на надморска височина од околу 1.900 метри. Етна, која е висока повеќе од 3.300 метри, е внимателно следена поради нејзините чести ерупции.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Етна Катанија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

ОН предупредува: 2,4 милиони девојчиња во Авганистан немаат право на образование

Пет години откако Талибанците ја презедоа власта во Авганистан, околу 2,4 милиони девојчиња сè уште немаат пристап до средно образование.

ОН предупредува: 2,4 милиони девојчиња во Авганистан немаат право на образование

Обединетите нации го обновија својот повик за итно враќање на нивното право на образование, а УНЕСКО, агенцијата за образование на ОН, вели дека исклучувањето на жените и девојчињата од образовниот систем е сериозно кршење на нивните фундаментални права, објавува АП.

Хода Џаберијан, координаторка на УНЕСКО за образование во вонредни ситуации, го објасни обемот на проблемот на видеоконференција со новинарите. „Авганистан останува единствената земја во светот каде што на девојчињата и жените официјално им е забрането да посетуваат средно училиште и универзитет. Пет години не се само привремено прекинување на образованието, туку речиси целото средно училиште на едно дете“, рече таа денес.

„УНЕСКО продолжува да повикува на итно и безусловно враќање на правата на девојчињата и жените на средно и високо образование. Ова е непроменливо. Тоа е фундаментално човеково право и, повторуваме, нема замена за него“, нагласи Џаберијан.

Две децении напредок се превртени

Талибанците ја презедоа власта на 15 август 2021 година, за време на повлекувањето на силите на САД и НАТО по дваесет години војна. Тие брзо им забранија на девојчињата да одат во средни училишта, а потоа ги проширија ограничувањата на високото образование, вработувањето и другите сектори, речиси целосно исклучувајќи ги жените од јавниот живот. Тие ја задржаа оваа забрана и покрај апелите од ОН, хуманитарните организации и неколку исламски земји, објаснувајќи дека тоа е внатрешно прашање на државата.

Џабериан потсети дека овие ограничувања го превртеа две деценискиот напредок во образованието. Додека пристапот до образование за девојчињата беше исклучително ограничен во 2001 година, до 2021 година речиси еден милион девојчиња беа запишани во средни училишта. „Авганистан постигна огромен напредок во проширувањето на пристапот до образование за девојчињата. За жал, голем дел од тој напредок сега е целосно избришан“, рече таа.

Учење базирано во заедницата како алтернатива

И покрај ограничувањата, УНЕСКО продолжува да го поддржува образованието во Авганистан преку програми за писменост и развој на вештини што се спроведуваат во рамките на локалните заедници. Часовите често се одржуваат на јавни места или во домовите на наставниците. На терен работат повеќе од 1.000 наставници по писменост, од кои повеќето се обучени од УНЕСКО и неговите партнери.

„Додека се во сила ограничувањата, не смееме да ги напуштаме учениците во Авганистан. УНЕСКО работи со заедниците и нашите локални партнери за да го зачува секој можен пат кон учење“, рече Џабериан.

Извор: Индекс.хр

Тагови: Авганистан образование ОН

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер