Одржана надзорна расправа за примената на Законот за употреба на македонскиот јазик - Канал 5

Одржана надзорна расправа за примената на Законот за употреба на македонскиот јазик

Комисијата за култура и туризам денеска во Собранието одржа надзорна расправа на тема „Нефункционална и недоследна примена на одредбите од Законот за употреба на македонскиот јазик“, посветена на согледување на предизвиците во спроведувањето на зако.

Одржана надзорна расправа за примената на Законот за употреба на македонскиот јазик

Комисијата за култура и туризам денеска во Собранието одржа надзорна расправа на тема „Нефункционална и недоследна примена на одредбите од Законот за употреба на македонскиот јазик“, посветена на согледување на предизвиците во спроведувањето на законот и можностите за негово поефикасно применување.

На надзорната расправата, покрај претседателката, членовите и заменик-членовите на Комисијата, учествуваа и пратеници, како и претставници на институции, академската заедница и стручната јавност. Свои излагања имаа министерот за култура и туризам Зоран Љутков, директорката на Инспекторатот за македонски јазик Менче Андреева, поранешната претседателка на Советот за македонски јазик Симона Груевска-Маџоска, претседателката на Здружението на лектори Елизабета Бандиловска, директорот на НУ „Национален конзерваторски центар“ Александар Јорданоски, деканката на Филолошкиот факултет при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип Луси Каранфиловска-Чочоровска и вонредниот професор на Студиската програма за македонски јазик и литература при Универзитетот во Тетово Михајло Марковиќ.

Отворајќи ја расправата, претседателката на Комисијата, Саранда Имери Фетаи, истакна дека надзорните расправи претставуваат значаен механизам за остварување на парламентарниот надзор над извршната власт, овозможувајќи оценка на практичната примена на законите и согледување на потребата од нивно унапредување.

Во своето обраќање, министерот за култура и туризам Зоран Љутков нагласи дека македонскиот јазик не е само административна обврска, туку темел на културниот и државниот континуитет, столб на националниот идентитет и суштински елемент на уставниот поредок. Тој се осврна на спроведувањето на Законот за употреба на македонскиот јазик, јазичната политика, подготовката на Националната стратегија за македонскиот јазик, развојот на лекторската дејност и меѓународните лекторати, а одговори и на прашањата на пратениците поврзани со формирањето и функционирањето на Инспекторатот за македонски јазик.

Понатаму во текот на расправата исказ даде и директорката на Инспекторатот за македонски јазик, Менче Андреева, која информираше дека Инспекторатот за употребата на македонскиот стандарден јазик започна со работа како орган во состав на Министерството за култура и туризам, со систематизирани и прецизно дефинирани работни места. Понатаму даде образложение и им одговори на прашањата на пратениците во врска со формирањето и функционирањето на Инспекторатот, за Стратешкиот план на Инспекторатот за периодот 2025 – 2027 година; Годишниот план за работа на Инспекторатот за 2025 година; Годишниот извештај и Годишен план за работа на Инспекторатот за 2026 година.

Поранешната претседателка на Советот за македонски јазик, Симона Груевска-Маџоска, говореше за улогата на Советот како советодавно тело во креирањето на јазичната политика и неговото учество во подготовката на Националната стратегија за македонскиот јазик, укажувајќи на ограничените надлежности за непосредно спроведување на промените.

Претседателката на Здружението на лектори, Елизабета Бандиловска, ја нагласи целта на Здружението да биде промотор и заштитник на македонскиот стандардниот јазик во јавната сфера и во врска за исполнување на оваа цел ги нагласи работилниците кои се одржуваат со лекторите на повеќе теми како и напомена дека основното образование е многу битно во зачувањето на македонскиот јазик. Таа побара да се зголеми бројот на лекторите не само во јавните институции туку и во медиумите, и побара да има правно уредување на статусот на лекторите. Таа им одговори на прашањата на пратениците во врска со интересот на младите за проучување на македонскиот јазик и како Законот за македонскиот јазик влијае на нивниот интерес, но исто така, нагласи дека треба да се подобри и начинот на вреднување на лекторите.

Александар Јордановски, директорот на НУ „Национален конзерваторски центар“, ја спомна ратификацијата на Конвенцијата за заштита на нематеријалното наследство, донесена во 2003 во Парис, ратификувана во 2006 година од нашата држава и обврските што произлегуваа од таа конвенција, а се однесуваат и на македонскиот јазик како нематеријално наследство. Исто така се осврна и на мерките и на дигитализацијата за зачувување и заштита на македонскиот јазик како нематеријално културно наследство. Тој ја нагласи и соработката со Националниот центар за вештачка интелигенција „Везилка“ со цел трајна заштита на најголемиот документациски ресурс во врска со културното наследство, и нагласи дека треба да се внимава на говорно-јазичната норма, Правописот на македонскиот јазик и заштитата на македонскиот јазик.

Деканката на Филолошкиот факултет при Универзитетот „Гоце Делчев“ – Штип, Луси Каранфиловска-Чочоровска, даде преглед на работата на Филолошкиот факултет во Штип и нагласи една од мерките на овој факултет е дека студентите кои се запишани на Македонски јазик и книжевност да бидат ослободени од партиципација за прв циклус студии.

Вонредниот професор на Студиската програма за македонски јазик и литература при Универзитетот во Тетово, Михајло Марковиќ, зборуваше за предизвиците во примената на Законот за употреба на македонскиот јазик во мултиетничка средина, како и за значењето на ефикасното функционирање на Инспекторатот за македонски јазик.

По завршувањето на исказите и дискусијата, претседателката на Комисијата информираше дека надзорната расправа ќе продолжи во наредниот период, за што јавноста и учесниците ќе бидат дополнително известени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Новиот британски премиер: Подготвен сум да му се спротивставам на Трамп

Премиерот Енди Бурнам е подготвен да му се спротивстави на Доналд Трамп доколку смета дека е потребно да ги брани британските национални интереси. 

Новиот британски премиер: Подготвен сум да му се спротивставам на Трамп

Тој ја даде изјавата во своето прво големо интервју откако ја презеде функцијата, во кое нагласи дека британските интереси се негов апсолутен приоритет, објавува Би-Би-Си.

Односи со Трамп

Во ексклузивно интервју, чиј целосен текст ќе биде објавен утре, Барнам рече дека нивниот првичен контакт бил добар и дека американскиот претседател бил „навистина срдечен“. Сепак, кога беше директно прашан дали му верува на Трамп, тој го избегна одговорот.

„Светот се менува, нели? Очигледно мора да одговориме на ситуациите како што се развиваат“, коментираше тој. Кога беше прашан дали би му се спротивставил на Трамп доколку е потребно, тој одговори потврдно. „Секако. Мора да ги браните сопствените национални интереси пред сè. Тоа е она што се очекува од вас ако сакате правилно да ја работите оваа работа“, рече тој.

Тој додаде дека не може да ја исклучи можноста дека во одреден момент неговите ставови ќе се разликуваат од оние на Трамп или дека ќе „мора да заземе став што е подобар за Британија“. Барнам, исто така, изјави дека е „загрижен“ што американскиот претседател започнал конфликт со Иран и истакна дека „нема да се двоуми да каже што мисли дека е исправно“.

Премиерот го темели својот став, како што вели, на блискоста со граѓаните. „Мојата сила е во тоа што сум близок до луѓето и јавноста, а тоа нема да се промени дури ни сега кога сум премиер“, рече тој.

Неопределен рок за буџетот за одбрана

Премиерот не сакаше да прецизира кога владата ќе почне да издвојува 3% од БДП за одбрана. Неговиот министер за финансии Џон Хили во претходната влада поднесе оставка токму поради ова прашање и рече дека земјата нема да биде безбедна ако не се обврзе на тоа ниво на трошење до 2030 година.

„Го назначив новиот министер за финансии целосно свесен за неговите изјави за критичната важност на инвестициите во одбраната и ставот што го зазеде во врска со ова во минатото“, рече Барнам. „Нашиот прв заеднички предизвик е да обезбедиме целосно финансирање на планот за инвестиции во одбраната.

Тоа е наш приоритет и мора да го решиме до моментот кога буџетот ќе биде усвоен подоцна оваа година“. Кога повторно беше прашан за конкретното ветување дека алокациите ќе се зголемат на 3% од БДП, тој одговори: „Мора да најдеме начин да го оствариме тоа“.

Во интервјуто, Барнам за прв пат експлицитно ја отфрли можноста за одржување предвремени парламентарни избори пред 2029 година. „Ќе го исклучам тоа... Не мислам дека луѓето го сакаат тоа“, рече тој, нагласувајќи дека неговиот фокус е на „враќање на земјата таму каде што припаѓа“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Научници: Климатските промени ја влошуваат сушата низ Европа

Климатските промени ја влошуваат сушата во Европа, бидејќи екстремната топлина ги испарува резервите на вода, велат научниците во истражување објавено оваа недела. 

Научници: Климатските промени ја влошуваат сушата низ Европа

Ниските нивоа на вода го нарушуваат превозот, земјоделството и индустријата во земји како Романија и Грција.

Многу европски земји страдаат од сушни услови ова лето. Франција се плаши дека би можела да ја има најмалата жетва на пченка во последните 50 години, Романија го ограничи пристапот на земјоделците до вода за наводнување, Холандија прогласи недостиг на вода минатата недела, а седум грчки острови прогласија вонредна состојба поради суша за да заштедат вода.

Не станува збор за недостаток на дожд, туку за екстремна топлина

Климатските промени не беа причина за недостатокот на дожд од април до јуни оваа година, според анализата на научната мрежа World Weather Attribution (WWA) за следење на влијанието на климатските промени врз екстремните временски настани. Напротив, улогата на климатските промени во сегашната суша се манифестира во фактот дека тие директно придонесоа за екстремната топлина што го забрзува испарувањето на водата од почвата.

Потенцијалните услови за испарување беа 80 пати поверојатни во Западна Европа и 40 пати поверојатни во Источна Европа помеѓу јануари и јуни во споредба со прединдустриското време, пред луѓето да почнат да согоруваат фосилни горива на индустриско ниво, соопшти WWA.

„Резервите на вода испаруваат побрзо од кога било“

„Екстремната топлина презема улога на главен двигател на сушата на нашиот континент“, рече Сара Кју, климатолог во Кралскиот холандски метеоролошки институт.

„Гледаме како резервите на вода испаруваат од нашите почви и реки побрзо отколку што би испарувале во свет без климатски промени, претворајќи ги она што би биле управливи сушни периоди во сериозни суши“, рече таа.

Источна Европа е особено ранлива

Сушите на земјоделските почви сега се пет пати поверојатни во Западна Европа поради климатските промени, а дури 11 пати поверојатни во Источна Европа, според анализата на WWA.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Албански тинејџер е уапсен во Хрватска со големо количество кокаин и МДМА

Полициските службеници уапсија 19-годишен албански државјанин откако пронашле значително количество кокаин и МДМА во неговиот автомобил.

Албански тинејџер е уапсен во Хрватска со големо количество кокаин и МДМА

Апсењето се случило во петокот вечерта на одморалиште покрај државниот пат Д8 во близина на Пировац во Хрватска. Против младиот човек е поднесена кривична пријава за неовластено производство и трговија со дрога, објави Полициската управа Шибеник-Книн на својата официјална веб-страница, пренесе Индекс.

Акција на одморалиштето

Во петокот, 24 јули, во вечерните часови, полициски службеници од Одделот за криминал поврзан со дрога забележале паркирано патничко возило со регистарски таблички Дарувар на одморалиштето во близина на Пировац. До возилото се наоѓал маж чие однесување им станало сомнително, што поттикнало понатамошна истрага.

Претресот открил залиха од дрога

Поради сомневање дека во возилото има дрога, полицијата добила налог за претрес од Окружниот суд во Шибеник. При претресот на автомобилот биле пронајдени и конфискувани 92 ПВЦ кеси со вкупно 71,4 грама кокаин, 39 кеси со 31,2 грама МДМА во кристал и 60 таблети од истата дрога. Заедно со наркотиците, полицијата заплени и пари.

Осомничениот е приведен

По завршувањето на кривичната истрага во Службата за криминалистичка полиција, 19-годишниот осомничен е предаден на надзорникот за притвор на Полициската управа Шибеник-Книн. Против него е поднесена кривична пријава до надлежното државно обвинителство во Шибеник.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер