Манастирот Зрзе чувар на приказната за зачетоците на христијанството на овие простори - Канал 5

Манастирот Зрзе чувар на приказната за зачетоците на христијанството на овие простори

Манастирот „Свето Преображение" Зрзе ги носи сведоштвата за најраните корени на Христијанството на овие простори.

Манастирот Зрзе чувар на приказната за зачетоците на христијанството на овие простори

Не случајно за Велигден решивме да го посетиме манастирот во Зрзе. Зданието извишено на бигорна карпа, на 1000 метри надморска височина е со вековна историја. Ќе речете: тоа е така со македонските манастири и цркви. Ама манастирот „Свето Преображение" Зрзе ги носи сведоштвата за најраните корени на Христијанството на овие простори.

И на мачеништвото. И на монаштвото. Како основа на Христијанството.

Лесно се стигнува до Манастирот. Има асфалтен пат. Од портите под манастирот и малку пеш. Потоа,се отвораат вратите на мирот, спокојството, духовноста. На ненадминливата глетка на Пелагонија, љубезно ќе ве пречека еден од 7-те монаси. Кафето и чајот со благослов е од монахот Јов. И, не сака да се фотографира.

Зданието со обновените конаци е блаженство за окото. Црквата, пак, за духовното спокојство.

Друштво ни прават луѓето од прилепскиот Институт за старословенска култура, кои се најповикани да ни ја објаснат историјата, археологијата, уникатноста. Не само на манастирското здание, на црквата со фрескоживописот и со иконата на Богородица Пелагонитиса која, според легендата, си го сменила местото кај олтарот. И не само за монашките ќелии под манастирот, кои како очи ја допираат вашата душа. Туку, и за артефактите до манастирот со остатоците од гробницата на непознат маченик од 4 и 5 век и ранохристијанска црква.

Со поглед на расцветаните магнолии, со прекрасни лилави цветови на 1000 метри височина, историчарот на уметност д-р Александар Василески, научен соработник во Институтот потсетува на уникатноста на манастирската црква. Биле три, денес ги има двете под ист покрив.

– Црквата Свето Преображение всушност е три цркви под еден покрив. Сите се од различен временски период. Она што го имаме зачувано како најстаро сликарство, според историските извори, знаеме дека најстарата црква потекнува уште од средината на 14-тиот век. Најстарото фрескосликарство е од 1368-9 година и е најстариот сочуван живопис, генерално, во овие предели, како целина. Денес се сочувани двете. Средната црква е посветена на Светото Преображение, а таа од десната страна е, всушност, посветена на Светите апостоли Петар и Павле. Позната е како „овчарска црква" бидејќи е поврзана со легендата за едно овчарче кое маченички го завршило животот кон крајот на 18-тиот век. Црквата денес ја носи таа посвета, објаснува Василески.

Црквата го носи и најстариот живопис на овие простори, а ги има и од неколку века. Осликана е и страсната недела, неделата пред Велигден со последните настани од животот на Исус Христос. Ама тука се најзначајните икони, на Христос спас и животодавец и Богородица Пелагонитиса. Се сместуваат во антологиски дела на византискиот иконопис, воопшто на овие простори.

– Во периодот што следува овој е еден од најзначајните центри, и културни, и уметнички. Имаме живопис од 16-тиот, од 17-тиот век. Оттогаш е претставата на Страшниот суд, а имаме икони од 19 век. Најзначајни и највредни се имињата на браќата Јован и Макариј, односно минтрополитот Јован и брат му, јеромонахот Макариј, кои биле и семејно и интимно поврзани со манастирот. Биле и негови ктитори. Биле и сликари. Нивни се иконите Христос Спас и животодавец и Богородица Пелагонитиса кои се сместуваат во антологиските дела на византискиот иконопис. Тоа се копии, оригиналите се во Музејот на Македонија, вели Василески.

Манастирот со возвишеност ги носи легендите низ вековоте. До ден-денес зачувани. Луѓето сакаат да веруваат. Особено дека престојот таму е и лек и за плодноста и раѓањето.

Но, знаејќи дека под манастирот во бигорната карпа се монашките ќелии од 9 век како основен облик на монашкиот живот на овие простори, а и дека десно од манастирот (ако гледате кон манастирот, во спротивно се од левата страна) се остатоците од надсводена гробница на непознат маченик и ранохристијанска црква од крајот на 4 и почетокот на 5 век, љубопитството е разбудено.

Има и втора етапа, крајот на 5 и почетокот на 6 век. Веднаш се упатуваме на тоа свето место од раното христијанство. Би рекле, свето е до денес. Уште поголема е возбудата што археологот и директор на Институтот за старословенска култура Бранислав Ристески недвосмислено укажува – тоа се единствени, уникатни примероци на најраните манифестации на христијанството. Со саможртвата – мачеништвото и со облиците на монаштвбото.

За Ристески мистериозна е приказната што се крие зад животот и смртта на непознатиот маченик од крајот на 4 и почетокот на 5 век чија гробница е на тоа свето место. Пронајдениот скелет на археолозите им укажал дека маченикот имал воени рани, но не умрел од тоа.

-Антрополошката анализа на скелетот на маченикот укажува на значителни општетувања од копје, од воени орудија на главата, на рацете, на нозете. Тоа упатува на очигледна претпроставка дека станува збор за лице од воената каста. Но, анализата покажува дека овие повреди не биле причина за неговата смрт, бидејќи тој, во поодминатата доба, во 6 деценија од својот живот, се упокоил во овој комплекс на Манастирото во Зрзе, вели Ристески.

Возвишено нѝ делува сознанието дека на централно-балканскиот простор, посебно во регионите на Мариово и Пелагонија, ова е еден од трите најсочувани комплекси на најраните пројави и манифестации на христијанството, заедно со Градешница и Градок во селото Манастир, Мариово. Но, овој комплекс е еден од најрепрезентативните.

-Не само што е сведоштво за мачеништвото, туку е и индиректен показарел за најраната етапа на христијанството, кога сѐ уште не се воспоставени севкупните богослужбени поставки. Втората димензија која укажува на најраното конституирање на христијанството е тоа што покрај олтарниот простор, како сакрален се наметнува источниот простор од олтарот. Покрај погребувањето на непознатиот маченик, подоцна се погребуваат сите значајни личности. Тоа е издвоено како значен простор во христијанската заедница, констатира археологот Ристески.

Фасцинирани сме од сознанијата и доказите дека Манастирот Зрзе ја чува приказната за најраните зачетоци на христијанството на овие простори, за мачеништвото и за монаштвото.

Напуштајќи го манастирскиот комплекс во Зрзе низ змиоликиот пат, последниот поглед го опфаќа целото здание. И, пак, како во почетокот, се издвојуваат монашките ќелии под манастирот. Ги има 40-тина. Археологот Ристески дообјаснува.

– Првата форма на монашкото живеење се монашките ќелии. Од крајот на 9, па до 15 век. Според содржината, има најголеми сличности со монашкото живеење на Света Гора. Ова е единствен пример на овие простори, а монашкото живеење потоа се финализира со манастирското, заклучува Ристески.

Ја завршуваме посетата на манастирот „Свето Преображение" во Зрзе. Неговата посебност е недвосмислена. За уште еден печат за корените на христијанството.

За уште една потврда на вечната потрага по спокојството. А и на духовната рамнотежа. /МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мелони го собори рекордот на Берлускони

Денеска, по 1.413 дена, или речиси четири години, конзервативната влада на Џорџија Мелони стана најдолго функционалната непрекината влада во Италија од Втората светска војна. 

Мелони го собори рекордот на Берлускони

Со тоа го надмина рекордот што го држеше владата на покојниот Силвио Берлускони од 2001 до 2005 година.

Ниту една од 68-те италијански влади во 80-те години постоење на републиката сè уште не успеа да отслужи целосен петгодишен мандат без прекин. Берлускони беше најблиску до тоа, но владина криза го принуди накратко да поднесе оставка во 2005 година, по што формираше нова влада.

Утре, Мелони и нејзината партија ќе го одбележат овој успех со голем предизборен митинг во јужниот град Бари. Мелони, директна и прагматична политичарка, успеа да ги избегне кризите што ги соборија претходните италијански влади.

Резултатите, или недостатокот на резултати, во текот на овој невообичаено стабилен период за Италија, на крајот би можеле да го дефинираат наследството на Мелони и нејзините шанси да освои нов мандат, пишува Асошиејтед Прес (АП).

Во најголем дел, таа владееше прагматично

Кога Мелони ја презеде функцијата во октомври 2022 година, таа стана првата жена премиер во Италија. Нејзината влада беше исто така првата што ја водеше партија со неофашистички корени, што ѝ даде непријатно добредојде од европските сојузници и финансиските пазари.

Но, Мелони претежно владееше прагматично. Таа одржуваше силна поддршка за Украина по целосната руска инвазија, работеше во рамките на европските институции и се залагаше за фискална дисциплина. Нејзиниот однос со американскиот претседател Доналд Трамп стана еден од нејзините најважни адути во надворешната политика, барем на почетокот.

Иако политичката нестабилност ги промени владите во други делови од Европа, вклучувајќи ги Обединетото Кралство и Франција, Мелони ја задржа истата коалиција откако ја презеде власта. Ова е реткост во современата италијанска политика и еден од темелите на нејзината кампања за реизбор.

„Мелони жнее она што го сее затоа што познавам малку луѓе кои се толку решителни, вредни, прецизни и темелни, кои ги жртвуваа своите приватни животи за да им служат на институциите“, рече министерот за одбрана Гвидо Кросето во интервју за Асошиејтед Прес.

Дали таа направи доволно за нов мандат?

Пред следните избори, кои мора да се одржат најдоцна до крајот на 2027 година, повеќе нема сомнение дека Мелони може да владее. Прашањето е дали гласачите веруваат дека нејзината влада направила доволно за да заслужи уште еден мандат.

Нејзините поддржувачи го нагласуваат подобрувањето на јавните финансии, укинувањето на скапите мерки, повеќе од еден милион дополнителни работни места, стапката на невработеност пониска од шест проценти и рекордно ниската невработеност кај младите. Тие, исто така, наведуваат остар пад на бројот на пристигнувања на мигранти.

„Времетраењето не е синоним за резултати“, нагласи Кросето, зборувајќи за перформансите на владата, „но ова се важни резултати“.

Мелони тврди дека овие резултати се резултат на политиките насочени кон поддршка на претприемачите и оние кои создаваат работни места. „Стратегијата на владата беше насочена кон поддршка на оние кои создаваат богатство и работни места. Достигнавме рекордно ниво на вработеност“, рече Мелони на неодамнешниот митинг.

Критичарите тврдат дека тоа не ги решило долгогодишните проблеми на Италија

Додека таа и нејзините поддржувачи се залагаат за работни места, фискална дисциплина и политичка стабилност, критичарите возвраќаат дека многу од долгогодишните проблеми на Италија остануваат нерешени. Ниската продуктивност, демографскиот пад и долготрајните неефикасности во здравството, образованието и јавната администрација во голема мера не се решени.

„Владата на Мелони е секако стабилна и долготрајна, но не постигна многу кога станува збор за структурни реформи“, предупреди политичкиот аналитичар и експерт за анкети на јавното мислење Лоренцо Прељаско.

Опозициските лидери тврдат дека владата на Џорџија Мелони сè уште не пронашла конкретни начини за стимулирање на долгорочен економски раст, освен контролирање на јавниот долг и владиниот дефицит.

Поранешниот премиер Џузепе Конте, лидер на антиестаблишментското движење Пет ѕвезди, посочи на растечките трошоци за живот. „Владата слави, но Италијанците не“, тврди Конте во неодамнешниот говор пред парламентот.

Способност за балансирање

Мелони се трансформираше од националистички политички аутсајдер во претставник на политичкиот естаблишмент, смирувајќи ги инвеститорите и европските лидери. „Италија донекаде ја изгуби својата улога како црна овца на Европа“, потврди Стефано Манцоки, експерт по меѓународна економија и професор на Универзитетот Луис во Рим.

Нејзината способност за балансирање беше особено очигледна за време на неодамнешните тензии со Трамп. Откако Трамп тврдеше дека таа го „молела“ за фотографија на самитот на Г7 во Франција, Мелони возврати: „Италија не моли“. Со ова, таа ги освои некои Италијанци кои го сметаа за доказ дека може да одржува односи со Вашингтон, а во исто време јавно да ги брани Италија и Европа.

„Ми се допаѓа Мелони, ми се допаѓа нејзиниот карактер затоа што е авторитативна и не дозволува никој да ја згази“, рече Давид Дел Сарто, 52-годишен таксист од Рим.

Пензионираниот генерал се закани дека ќе основа своја партија

Поддржувачите ја гледаат трансформацијата на Мелони како доказ дека националистичките конзервативци можат да владеат одговорно, а воедно да останат посветени на демократските институции и западните сојузи. Сепак, некои ја гледаат нејзината подготвеност да стане поумерена како слабост.

Пензионираниот генерал Роберто Ваначи, познат по своите тврдокорни ставови за миграцијата и националниот идентитет, стана истакната фигура во италијанската крајна десница и ѝ се закани на Мелони дека ќе формира своја политичка партија.

Тој тврди дека Мелони се откажал од многу од ветувањата што ја мобилизирале нејзината политичка база и наместо тоа решил да изгради имиџ на политичар близок до институциите и прифатлив за европските и американските сојузници. Ваначи би можел да привлече дел од конзервативните гласачи и пратеници кои сметаат дека Мелони станал премногу умерен во обид да обезбеди политичка стабилност.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ова никој не би посакал да му се случи- снимка од автомобил во Унгарија ги запали мрежите (ВИДЕО)

Видео од чудна „несреќа“ во Унгарија привлече внимание на социјалните мрежи. 

Ова никој не би посакал да му се случи- снимка од автомобил во Унгарија ги запали мрежите (ВИДЕО)

Во преден план гледаме автомобил чија внатрешност е покриена со „густа маса“ со непријатен изглед.

Приказната стигна до радио станицата Sláger FM, чии новинари се обидоа да го пронајдат сопственикот на четирициклот и да дознаат повеќе детали.

Тиби во центарот на инцидентот

„Ова видео доби неверојатен број прегледи на социјалните мрежи“, објави Sláger FM.

Не долго потоа, тие открија дека стигнале до човек по име Тиби, кој бил во центарот на чудниот инцидент.

„Го пронајдовме Тиби, на кого сè му се случи“, рече Sláger FM, најавувајќи дека ќе го интервјуираат во емисијата Sláger Reggel.

Според најавата, видеото го направил неговиот пријател Чаба, кој потоа го проследил до радио станицата.

Деталите се непознати

Видеото е објавено со хумористичен коментар дека Тиби веројатно „ќе го памети овој настан долго време, а можеби и неговите правнуци“.

Сепак, засега деталите за несреќата, ниту локацијата каде што се случила, се непознати.

Она што го знаеме е дека густата маса всушност е пулпа од праска, а како таа ја „уништила“ целата кабина веројатно ќе биде откриено во наредните денови.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бурни реакции откако милионер од Малта беше ослободен од обвиненијата дека го нарачал убиството на новинарката Галиција

Владата на Малта повика на смиреност по ослободувањето на тајкунот обвинет за нарачување на убиството на истражувачката новинарка Дафне Каруана Галиција во 2017 година, со што се разоткрија даночните рајови на светската политичка елита. 

Бурни реакции откако милионер од Малта беше ослободен од обвиненијата дека го нарачал убиството на новинарката Галиција

Вчерашната пресуда го разбесни семејството на жртвата и предизвика критики од организацијата за слобода на медиумите „Репортери без граници“, која беше „згрозена“ од одлуката.

Премиерот Роберт Абела не коментираше директно за случајот, но неговата влада ја повика јавноста да покаже воздржаност. „Во овој чувствителен момент, владата апелира на претпазливост во јавните изјави што би можеле да предизвикаат повеќе штета отколку корист“, се вели во соопштението на владата „забележувајќи“ го исходот од судењето.

Каруана Галиција беше убиена на 53-годишна возраст во напад со автомобил-бомба пред нејзиниот дом во октомври 2017 година. Таа ги истражуваше таканаречените „Панамски документи“, протекување на документи од панамска адвокатска фирма што откри начини на кои светската елита крие пари во даночните рајови.

Убиството на Галиција предизвика политичка бура на Малта

Во документите беа споменати поранешни светски лидери како што се британскиот премиер Дејвид Камерон, украинскиот претседател Петро Порошенко, грузискиот премиер Бидзина Иванишвили, аргентинскиот претседател Маурисио Макри или лидерите на Катар, Саудиска Арабија и Емиратите.

Убиството на Галиција предизвика политичка бура на Малта и го привлече меѓународното внимание врз полицијата и судството таму. Тројца мажи беа осудени за убиство, а двајца од нив беа осудени за набавка на бомба, пишува Ројтерс.

Но, бизнисменот Јорген Фенех, наследник на империја за недвижности со хотели и казина, вчера беше ослободен со одлука на поротата со 8-1. Фенех беше обвинет за соучество во убиство и криминален заговор за извршување убиство.

Обвинителите не можат да поднесат жалба на пресудата, освен во исклучителни правни околности, објавува Ројтерс. За време на судењето, кое траеше нешто помалку од два месеци, обвинителството тврдеше дека Фенех сакал Дафне Каруана Галиција да биде мртва затоа што имала намера да открие информации за него.

Синот на Дафне Каруана Галиција, Метју, на Фејсбук го изрази своето разочарување од „ужасната одлука на поротата“ од која Малта „можеби никогаш нема да се опорави“. „Тие имаа голема одговорност да ја задоволат правдата. Но, ги измија рацете од тоа“, напиша тој.

Опозициската Националистичка партија одржа „тивок протест“ пред канцеларијата на Абела во текот на ноќта. Лидерот на партијата Алекс Борг повика на вонредна седница на парламентот по темата на пресудата. „Сега знаеме дека атентатот врз Дафне Каруана Галиција бил планиран од таа зграда“, рече Борг, покажувајќи кон канцеларијата на премиерот.

Фенек ги негираше обвиненијата, а неговата одбрана го обвини неговиот поранешен близок пријател Кит Шембри, поранешен началник на кабинетот на тогашниот премиер Џозеф Мускат и честа цел на статии на блогот на Каруана Галиција, за убиството.

Мускат е член на Лабуристичката партија на Абела и поднесе оставка по убиството на новинарката. Полицијата му кажа на судот дека Шембри никогаш не бил осомничен и дека негира каква било улога во убиството.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер