Институтот за старословенска култура почнува тригодишен проект за десетвековна историја - Канал 5

Институтот за старословенска култура почнува тригодишен проект за десетвековна историја

Прилепскиот Институт за старословенска култура годинава почнува тригодишен, обемен, суштествен проект за валоризација, доистражување и документирање на локалитетите во Пелагонија, Мариово и во Поречието. 

Институтот за старословенска култура почнува тригодишен проект за десетвековна историја

Опфатени се десетици локалитети и средини кои аргументирано ќе ја раскажат историјата на овие простори за 10 века, од 7 до 17 век.

Како што објаснува Бранко Ристески, археолог и директор на Институтот за старословенска култура, обемниот проект „Средновековни населби" ќе треба да даде сериозен, објективен одговор за артефактите и духовната, материјалната, социо-економската историја на овие простори.

– Станува збор за мултидисциплинарен проект во кој носечки сегменти се археологијата и историјата на уметност, но подеднакво се вклучени и лингвистиката, етнологијата. Вклучен е голем стручен тим од Институтот. По 10 години пауза Министерството за образование и наука објави конкурс за финансирање научно-истражувачки проекти на јавните научно-истражувачки институции. Во земјава се пет институти. Меѓу седумте прифатени е и овој обемен проект насловен „Средновековни населби" за периодот од 7 до 17 век. Процесите се следат во четири етапи: раниот среден век од 7 до 9 век, полниот среден век од 8-9 век па до средината на 12 век, третата фаза е од средината на 12 до почетокот на 15 век и, она што се нарекува ран отомански период од 15 до 17 век. Ова е периодизација врз основа на археолошките сознанија. Просторно, проектот ги опфаќа трите региони: Пелагонија, Мариово и Поречието. Тие се лоцирани во централните делови на Балканбскиот полуостров кој, според природните карактеристики се принципиелно различни и овозможуваат компаративно, синхроно проучување на процесите: Пелагонија како рамница, Мариово како нагласена висорамнина, која гравитира кон Меглен и Грција и една транзициска линија на Поречието која гравитира кон западно-балканскиот културен простор. Сето овозможува тие фини структурни процеси на цивилизациски достигнувања да бидат евидентирани и на соодветен начин интерпретирани, објаснува Ристески.

Опфатени се три вида населби: градови, урбани и рурални населби и монашки населби и манастири. Има приоритетни локалитети и од втора и трета категорија. За првпат е вклучена и Хераклеја. Ова е финализирање на еден долг процес научни сознанија, но ќе има и доистражување.

– Почнувајќи од 7 век, доселувањето на Словените и византиските придобивки, тука клучен локалитет е Хераклеја. Првпат ја вклучуваме, каде имаме продолжување на византиските процеси. Потоа е локалитетот Градиште кај Дебреште, Долнени, каде имаме видливи манифестации на словенско присуство, раните словенски населби на овој простор. Потоа се античкиот Колобаиса на Трескавец, локалитетот на Баба каде е продолжувањето на византиската култура. Тие се клучните, а второстепените локалитети ќе ги детектираме со проектот. За вториот период (9-12 век) имаме неколку клучни локалитети: монашката населба под манастирот Зрзе, дел од Хераклеја, нешто слично има и на Марковите Кули, локалитетот Градок во Мариово, манастирот Свети Никола во Манастир Мариово. Како низа манифестации во Поречието. За третиот период од 12 до раниот 15 век клучни пунктови се градовите Битола и Прилеп и манастирските комплекси кои се средишта на културното и социо-економско живеење со севкупната духовност. Манастирите се и своевидни универзитети, центри на духовноста, вели Ристески.

Проектот ќе се финализира со монографија каде ќе бидат документирани сите трудови и артефакти. Многу ќе помогне новата лабораторија која годинава треба да добие меѓународна акредитација.

– Објективизирањето на фактите е најбитно. Тоа ќе го добиеме со голема помош на новата лабораторија која прецизно ќе ги датира артефактите, доказите, за да добиеме објективен поглед на нашата историја. Да нема патетика, да нема секој како сака да ја интерпретира. Со тоа ќе бидеме сериозни пред балканската и европската научна јавност. Затоа, покрај пишаните споменици, многу се битни археолошките наоди, материјалното наследство, смета Бранко Ристески, археолог и директор на прилепскиот Институт за старословенска култура.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

47-годишен професор ја намалил својата биолошка возраст на 32 години

Повеќето луѓе го проверуваат своето здравје еднаш годишно преку рутински лекарски прегледи. Но, ваквите прегледи даваат само моментална слика за состојбата на организмот.

47-годишен професор ја намалил својата биолошка возраст на 32 години

Ново истражување од National University of Singapore (NUS Medicine), во кое професорот Дин Хо бил и самиот учесник, нуди поинаков поглед на здравјето и долговечноста.

Студијата, наречена DELTA, се заснова на идејата дека секој човек има сопствена биолошка основа која постојано се менува во зависност од возраста, стресот, спиењето, исхраната и физичката активност.

За да ги следи промените во организмот во реално време, 47-годишниот професор значително го променил својот животен стил. Неговиот режим вклучувал пост од околу 20 часа дневно, повремени 48-часовни пости, 90 минути кардио или вежби со отпор секое утро, како и медитерански начин на исхрана со зелен лиснат зеленчук, семки, маслиново масло и немасни протеини.

Според податоците објавени во списанието PLOS ONE, систем со вештачка интелигенција, специјално развиен за истражувањето, проценил дека биолошката возраст на професорот е 32 години, односно 15 години помалку од неговата хронолошка возраст.

Истражувачите следеле и други промени. Времето потребно неговиот организам да премине од користење глукоза кон масти како главен извор на енергија се намалило од 24 на 16,5 часа. Пулсот во мирување се намалил од 65 на 46 отчукувања во минута, додека времетраењето на спиењето се зголемило од 5 на 8 часа. Подобрена била и разновидноста и состојбата на цревниот микробиом.

„Здравјето е континуирана приказна, а не само една моментална слика“, вели професорот Дин Хо.

Истражувачите се надеваат дека DELTA ќе помогне луѓето да се оддалечат од универзалните здравствени рутини и наместо тоа да го приспособат својот животен стил според континуирани и персонализирани здравствени податоци.

ФОТО: instagram/thedeanh

Извор: medscriptum

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Герасимовски: Центар ќе биде домаќин на првиот општински полумаратон „CENTAR NIGHT RUN“

Општина Центар, во соработка со „Прв до врв“, на 12 септември го организира „CENTAR NIGHT RUN“ – првиот општински полумаратон во државата и нов спортско-забавен настан во срцето на Скопје.

Герасимовски: Центар ќе биде домаќин на првиот општински полумаратон „CENTAR NIGHT RUN“

Ноќната урбана трка ќе започне во 18:00 часот, а учесниците ќе трчаат низ центарските улици, во поинаква вечерна атмосфера.

Градоначалникот на Општина Центар, Горан Герасимовски, ги повикува граѓаните, љубителите на трчањето и спортот да бидат дел од првото издание на „CENTAR NIGHT RUN“.

Centar Night Run — Ноќна урбана трка | Скопје 2026

„Сакаме Центар да живее и преку спортот и да создава настани што ги обединуваат луѓето. Особено ми е драго што токму нашата општина ќе биде првата општина домаќин и организатор на полумаратон во државата. На 12 септември ги отвораме центарските улици за тркачите, но и за сите граѓани кои сакаат да бидат дел од една поинаква вечер исполнета со спорт, дружење и забава. Ги поканувам сите да ни се придружат“, вели Герасимовски.

„CENTAR NIGHT RUN“ има за цел да го промовира трчањето, активниот начин на живот и дружењето, но и да донесе нова спортска енергија на улиците во Центар.

По завршувањето на „CENTAR NIGHT RUN“, вечерта ќе продолжи во Паркот на Франкофонија со традиционалниот музички хепенинг „Нешто што ќе остане“, со што спортската вечер ќе прерасне во голема забава за сите учесници и посетители.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Зголемени инспекциски контроли на општинскиот инспекторат во битола - надзори и во вечерните часови и за викенд

Поради зачестените пријави од граѓаните и зголемениот број евидентирани прекршоци во повеќе области, Општина Битола, како и минатата година, повторно воведува секојдневни дежурства на општинскиот инспекторат и надвор од утврденото работно време.

Зголемени инспекциски контроли на општинскиот инспекторат во битола - надзори и во вечерните часови и за викенд

Со оваа одлука, инспекторите ќе бидат активно присутни на терен во текот на работните денови, како и за време на викендите и неработните денови. Дежурствата ќе опфаќаат вонредни надзори и обиколки на територијата на целата општина Битола, со цел навремено да се констатираат и спречат незаконски и прекршочни постапувања.

Засилените контроли ќе се однесуваат на области како што се градежништвото, комуналните дејности, јавната чистота, како и несовесното постапување со јавните добра. Посебно внимание ќе се посвети на појавите кои што го нарушуваат јавниот ред и квалитетот на животната средина.

Граѓаните можат да го информираат општинскиот инспекторат за затекнати неправилности, несоодветно однесување или други појави од надлежност на инспекциските служби на дежурниот телефонски број 075388797.

Целта на воведувањето на дежурствата е превентивно делување и навремено постапување при сите нерегуларности, недоследности и незаконитости на територијата на Општина Битола.

Со оваа мерка, Општина Битола останува доследна на спроведувањето на законските одредби и на навременото решавање на проблемите со кои се соочуваат граѓаните.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер