Експерти препорачуваат воведување четиридневна работна недела, бизнисот вели не сме подготвени - Канал 5

Експерти препорачуваат воведување четиридневна работна недела, бизнисот вели не сме подготвени

Поделени се ставовите околу воведувањето четиридневна работна недела во земјава.

Експерти препорачуваат воведување четиридневна работна недела, бизнисот вели не сме подготвени

Бизнисот смета дека не сме подготвени поради се уште ниското ниво на продуктивност, а синдикатите остануваат на барањето да се скрати бројот на работни часови. Според психологот Мирјана Јовановска Стојановска, четиридневна недела ќе биде удар врз економијата, особено во посиромашните, недоволно развиени земји, но треба да се воведе заради благосостојба на работниците и за одржување на нивното ментално и физичко здравје.

- Се уште е рано за вакви чекори зашто има други приоритетни реформи што мора да се направат во следниот временски период. За да воведете четиридневна работна недела, мора ефикасноста да ја доведете на врвно ниво за да го прескокнете петтиот ден без притоа да имате какви било последици во остварувањето на резултатите. Со ваква ниска продуктивност како во Македонија, со воведувањето четиридневна работна недела ќе се случи катастрофа, вели за МИА претседателот на Сојузот на стопански комори, Трајан Ангелоски.

Од Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ) се децидни, скратената работна недела е можност, а не само желба на работниците. Потсетуваат дека во текот на преговорите за новиот Закон за работните односи, се залагале и за воведување 35-часовна работна недела.

- Во некои земји од Европа и светот, веќе се спроведени анализи и истражувања што покажале дека пократката работна недела многу подобро се одразува врз мотивираноста и продуктивноста на работниците, а со самото тоа и врз добивката на работодавците. Нашиот став е дека како земја аспирант за членство во ЕУ треба да се залагаме за намалување на работната недела на седум работни часа дневно или на четири работни дена во неделата, а не да се враќаме назад во историјата и да воведуваме експлоатација на работниците и работа во просек по 12 часа, истакнуваат од ССМ.

ССМ се повикува и на експертите кои укажуваат дека работниците треба да се ангажираат со реално работно време во рамки на кое ќе можат да ги извршуваат своите работни задачи без последици и влошување на нивното здравје и без ризици од повреди или губење човечки животи.

- Изразуваме загриженост дека со зголемување на бројот работни часови и денови во неделата ќе се зголеми ризикот од несреќи, повреди и смртни случаи на работа, како и дека ќе се загрози апликацијата на Македонија за влез во ЕУ, бидејќи предлозите се во спротивност со директивите за работно време на ЕУ. Продуктивноста на работниците е поврзана со условите за работа, примена на современи средства за работа, техники и технологии, здрави и безбедни работни услови, соодветна плата, почитување на принципите на пристојна работа, право на одмор и грижа за семејството. Само така работниците можат да бидат посветени на работата и лојални на работодавачите. Во спротивно, сведоци сме на се помасовен одлив на работна сила од земјата, нагласуваат од ССМ.

Предочуваат и дека примената на електронските комуникации и можности, дигитализацијата и новите техники и технологии во производните процеси резултира со постигнување поголема ефикасност во работењето, а истовремено создава и реална основа за намалување на работната седмица на 35-часовно работно време.

- Потребни се законски измени, усогласување на работно - правното законодавство со европското и светските трудови стандарди, а сето тоа може да се обезбеди со подобрување на социјалниот дијалог, промовирање на синдикалното организирање и активно вклучување на синдикатите во креирање на националните стратегии и политики за економски и општествен развој, подвлекуваат од ССМ.

Идејата за четиричасовна работна недела се приближува кон човековите права заштитени со меѓународни акти

Психологот Јовановска Стојановска вели дека најголемиот дел од работоспособните години во животот луѓето ги посветуваат на работа. Малку време им останува за семејниот живот, за воспитување и сакање на децата, за грижа за сопственото ментално и физичко здравје.

- Четиридневната работна недела ќе биде голем удар врз економијата, особено во посиромашните, недоволно развиени земји, но на луѓето ќе им донесе големи можности за уживање во сопствените животи. Ако веќе имаме толку општо познати акти за човекови права би требало и да ги почитуваме. Но, секогаш, за жал, политичките и економските интереси победуваат врз интересите на луѓето. Како психолог препорачувам да се воведе четиричасовна недела за благосостојба на работниците, за одржување на нивното ментално и физичко здравје и за здравјето на нивите семејства, нагласува Јовановска Стојановска.

Над 17 отсто од вработените Европејци работат со скратено работно време

Владата на Шпанија, во договор со синдикатите, но без поддршка на најголемите здруженија на работодавците, одобри намалување работната недела од 40 на 37,5 часа без да се намалат платите. Советот на министри на 5 февруари годинава усвои Нацрт-закон кој двата најголеми синдиката, ЦЕОЕ и УГТ, го опишаа како историска мерка од која потенцијално би имале корист 12 милиони работници.

Еклспериментално, од 1 февруари 2024 година Германија воведе четиридневна работна недела без намалување на платите. Во процесот беа вклучени 45 компании и организации. Резултатите и постигнатиот ефект биле различни.

Ваков експеримент имаше и во Велика Британија. Опфати 2 900 вработени од финансискиот, ИТ и градежниот сектор, онлајн трговијата, анимацијата, маркетингот и киосците за брза храна. Според истражувачите од Кембриџ и Бостон, деновите на боледување биле намалени за околу две третини и речиси 40 отсто од вработените рекле дека чувствуваат помалку стрес. Се намалил и бројот на вработени кои дале отказ за 57 отсто, а забележан бил и просечен раст на продажбата за околу 1,4 проценти. Вкупно 56 од 61 компанија учесничка изјавиле дека сакаат да ја одржат четиридневната работна недела и по завршувањето на тест фазата.

Најави и од Токио за воведување четиридневна работна недела

Во декември минатата година гувернерката на Токио соопшти дека сака да воведе четиридневна работна недела за службениците во управата на главниот јапонски град како дел од националниот обид за поттикнување на родителството.

Информации за пилот-проекти за намалување на работната недела има и за Канадa, САД, Австралија, НовЗеланд, Исланд, Ирска,..../МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СЗО: Сите показатели укажуваат на крај на епидемијата на хантавирус

Епидемијата на хантавирус, која предизвика глобална загриженост минатиот месец, треба официјално да биде прогласена за завршена на 2 јули, објави Светската здравствена организација (СЗО).

СЗО: Сите показатели укажуваат на крај на епидемијата на хантавирус

Вчера беше потврдено дека вкупниот број на случаи остана на 13, од кои три завршија со смрт, пишува Euronews.

Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, на прес-конференција во Женева изјави дека повеќе од 650 контакти во 33 земји и територии се идентификувани откако беше пријавена епидемијата на 2 мај. „Сите освен 54 контакти го завршија карантинскиот период, а останатите треба да го завршат до 2 јули“, рече Гебрејесус. Тој додаде дека СЗО, доколку нема нови случаи до тој датум, ќе ја смета епидемијата за завршена.

Зараза на крузер

Епидемијата предизвика меѓународна загриженост откако група патници на холандскиот крузер MV Hondius пријавија тешки респираторни симптоми. Бродот отплови од Ушуаја, Аргентина на 1 април и посети неколку локации во Јужниот Атлантик, вклучувајќи ги Јужна Џорџија, Тристан да Куња, Света Елена и островот Вознесение.

Три смртни случаи

Еден патник се разболе и почина на 11 април, а неговото тело беше пронајдено на островот Света Елена, каде што дел од патниците се истоварија. Патник кој исто така се истоварил на Света Елена почина на 26 април по пристигнувањето во Република Јужна Африка. Третата жртва, друг патник, почина на 2 мај. Останатите патници од крстосувачот подоцна беа евакуирани на Тенерифе.

Истражување и развој на вакцини

СЗО соопшти дека ќе продолжи да соработува со локалните власти со цел да ги испита причините и начинот на ширење на епидемијата. „Исто така, работиме на споделување на примерокот од вирусот со Био-центарот на СЗО во Швајцарија. Ова ќе биде клучно за развој на дијагностика, лекови и вакцини за идни епидемии“, рече Гебрејесус.

Што е хантавирус?

Хантавирусите се група вируси што се пренесуваат преку глодари. Тие најчесто се пренесуваат на луѓето преку контакт со заразени глодари или нивната урина, измет и плунка. Вирусите можат да предизвикаат сериозни, а понекогаш и фатални болести.

Ситуацијата во САД

Центрите за контрола и превенција на болести на САД (CDC) објавија дека сите граѓани на САД кои потенцијално биле изложени на вирусот додека патувале на бродот MV Hondius завршиле 42-дневен период на следење на 21 јуни. „Не се пријавени случаи на болести поврзани со хантавирус во Соединетите Американски Држави како резултат на оваа епидемија“, се вели во соопштението на CDC.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Анализата на ДНК на последните неандерталци ги изненади научниците

Прогресивното генетско распаѓање често се сметало за една од главните причини за исчезнувањето на најблиските човечки роднини - неандерталците.

Анализата на ДНК на последните неандерталци ги изненади научниците

Сепак, последните неандерталци од Европа им приредиле големо изненадување на истражувачите кои решиле да ги анализираат нивните генетски податоци. „Археолошките, остеолошките и генетските докази сугерираат дека неандерталците живееле во мали групи, но помалку се знае за тоа дали овие групи биле дел од изолирани заедници или припаѓале на поголеми, добро поврзани популации. Густата концентрација на неандерталски локалитети од сличен период во сливот на реката Меза, Белгија, дава ретка можност за проучување на регионалните популации со висока резолуција“, велат истражувачите во студија објавена во списанието Nature, додавајќи:

„Генериравме генетски податоци од 27 неандерталци кои живееле пред помалку од околу 52.500 години на 10 археолошки локалитети во Белгија и Франција, вклучувајќи геном со висока покриеност од 45.000-годишна личност од Гоје, Белгија. Покажуваме дека повеќето од овие поединци се потесно поврзани едни со други отколку со други неандерталци во Европа од сличен период. Покрај тоа, некои од овие поединци носат ДНК од неандерталска лоза што претходи на дивергенцијата на доцните неандерталци. Иако овие поединци неандерталците се преклопувале со раните современи луѓе во северозападна Европа од околу 47.000 години..., не наоѓаме докази за проток на гени од современите луѓе.“

Нема инбридирање

Како што продолжува да се вели, „тие исто така не покажуваат генетски карактеристики на инбридирање, како што се пронајдени кај неандерталците од Алтај, што сугерира дека тие живееле во поголеми или подобро поврзани групи.“

„Понатаму, генетското оптоварување не се акумулирало со текот на времето, што се аргументира против прогресивното генетско распаѓање како двигател на изумирањето на неандерталците“, наведуваат авторите на студијата.

Важен придонес во ова истражување даде примерок од неандерталец откриен на локалитетот Ле Кот во Франција, ископан под раководство на професорката Мари Сореси од Факултетот за археологија на Универзитетот Лајден. Претходните генетски анализи на оваа индивидуа веќе открија неочекуван генетски профил, покажувајќи врски со популациите на неандерталците кои живееле далеку надвор од Западна Европа, соопшти Универзитетот Лајден.

Во оваа студија, примерокот од Ле Кот послужил како клучна референца за толкување на новодобиените геноми од Белгија и Франција, како и за реконструкција на историјата на популацијата на последните неандерталци. Заедно, податоците откриваат дека овие последни неандерталски популации не биле единствена хомогена група, туку мрежа од меѓусебно поврзани заедници кои задржале траги од различни предокални лози сè до непосредно пред истребувањето.

„Секој дополнителен висококвалитетен неандерталски геном дава извонредна количина нови информации. Наодите презентирани во оваа студија покажуваат колку многу можеме да научиме кога повеќе поединци ќе станат достапни за генетска анализа“, рече професорката Сореси.

Според неа, овие наоди истакнуваат колку уште многу треба да се открие за неандерталските популации и нивните социјални врски.

„Само што почнуваме да ја откриваме разновидноста и сложеноста на неандерталските популации“. Како што повеќе геноми од локации низ Европа и пошироко ќе станат достапни, ќе можеме да преминеме од проучување на изолирани поединци кон реконструкција на цели заедници, нивните односи и социјалните мрежи што ги поврзувале, рече Мари Сореси.

Кои се неандерталците?

Homo neanderthalensis (и според некои истражувачи, Homo sapiens neanderthalensis) се поранешни членови на родот Homo, чии фосилни остатоци за прв пат се пронајдени во 1856 година во долината Неандер во Германија, по што се именувани. Некогаш сметани за бавни, сурови и тапоумни роднини на луѓето, неодамнешните истражувања покажаа дека тие биле вешти ловци, изработувачи на алатки и користеле софистицирани техники за да се лекуваат едни со други. Тие исто така се мешале со членови на нашиот вид - Homo sapiens - така што повеќето современи луѓе со потекло надвор од Африка имаат процент на неандерталска ДНК. Неандерталците изумреле пред околу 40.000 години.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бил Гејтс ја откри четвртата професија што ќе ја „преживее“ вештачката интелигенција

Бил Гејтс, познат по своите предвидувања за иднината на технологијата, го прошири својот список на работни места за кои верува дека ќе го преживеат подемот на вештачката интелигенција. 

Бил Гејтс ја откри четвртата професија што ќе ја „преживее“ вештачката интелигенција

Откако првично именуваше три професии, сега додаде и четврта.

Како еден од пионерите на технолошката ера, предвидувањата на Гејтс имаат посебна тежина. Порано оваа година, објави „Економски тајмс“, тој именуваше три професии кои сè уште би биле потребни во ерата на автоматизација: програмери, биолози и енергетски работници.

Сега тој додаде професионални спортисти на таа листа. За време на гостувањето во емисијата на Џими Фалон, Гејтс го објасни својот став: „Знаете, како бејзбол. Нема да гледаме компјутери како играат бејзбол.“

„Нема да ни требаат луѓе за повеќето работи“

Кога водителот го праша дали ќе ни требаат луѓе за повеќето работни места во иднина, Гејтс даде прилично директен одговор, што предизвика низа реакции. „Не за повеќето работи - ние ќе одлучиме“, рече тој, додавајќи дека луѓето сè уште ќе извршуваат одредени задачи, но во многу помала мера отколку што прават денес.

„Значи, ќе има некои работи што ќе ги задржиме за себе, но во однос на производството, транспортот и одгледувањето храна, со текот на времето, тие во суштина ќе станат решени проблеми“, додаде тој.

Работни места со најголем ризик

Во студија спроведена во 2025 година, Мајкрософт наведе 40 работни места кои се „најизложени на најголем ризик“ да станат вишок поради порастот на вештачката интелигенција. Вишиот истражувач во Мајкрософт, Киран Томлинсон, објасни за Скај њуз дека студијата „истражува кои категории на работни места можат продуктивно да користат чет-ботови со вештачка интелигенција, наместо да одземаат или заменуваат работни места“.

Сепак, работните места со најголемо преклопување со можностите на вештачката интелигенција се:

• толкувачи и преведувачи (98 проценти),

• историчари (91 процент),

• математичари (91 процент),

• лектори (91 процент),

• програмери на автоматизирани системи (90 проценти),

• писатели и автори (85 проценти),

• статистички асистенти (85 проценти),

• продажни претставници (84 проценти),

• технички писатели (83 проценти) и

• новинари (81 процент).

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер