Уставниот суд мора да прави баланс и да ја враќа хармонијата на правниот систем

 Уставниот суд е една од најнереформираните институции во Република Макеоднија.

 Тој мора да се постави како орган, што ќе обезбедува заштита и ќе ги промовира човековите права и уставните вредности, односно ќе прави баланс и ќе ја враќа хармонијата на правниот систем преку усогласување во рамките на уставниот систем.

Тоа беше порачано на денешната работна сесија за „Реформите во Уставниот суд поврзани со Поглавјето 23" на третата работна група од Националната конвенција за Европската унија во Република Македонија.

Според министерката за правда Рената Дескоска, секогаш дури и лошата правна рамка може да биде пренабрегната со добра практика и со добра волја, односно доколку во Уставниот суд имаме луѓе со интегритет и професионален капацитет да ја исполнат несовршената правна рамка со одреден дух на почитување на Уставот.

– Уставната рамка со која се поставени основите на уставното судство или со која е главно регулирана, бидејќи ние немаме Закон за Уставен суд не е идеална и често пати се покажа како непрецизна и ограничувачка. Свеж ни е примерот од 2016 година кога Уставниот суд во период од три месеци донесе две сосема спротивни одлуки што се однесуваа на идентично прашање, изјави Десковска.

Посочи дека предизвик пред Уставниот суд во Република Македонија е тој да се постави како орган што со своето практикување ќе биде баланс на она што значи политичка власт, извршна или законодавна. Посочи дека имаме еден тип на квази уставна тужба, каде Уставниот суд штити само неколку човекови права.

– Во другите земји за разлика од Македонија се штитат основните човекови права, значи поголем корпус на човекови права, додека се лимитираат предлагачите и иницијаторите на постапка за проценка на уставност и законитост. Во Република Македонија имате спротивен парадокс. Имате ситуација кога секој може да покрене постапка за оценка на уставност и законитост, но поединецот има многу мал круг на права што може да ги заштити пред Уставниот суд, изјави Десковска.

За улогата на Уставниот суд на Република Македонија во судските реформи спроведени како дел од процесот на интеграцијата во Европската унија, во рамки на денешната четвртата сесија на третата работна група на НКЕУ-МК учествуваа повеќе експерти од земјата, меѓу кои директорката на Академијата на судии и обвинители Наташа Габер-Дамјановска и професорката по уставно право Гордана Силјановска и кандидатот за уставен судија на Република Словачка, Радослав Прохаска, кој го сподели своето искуство од овој процес и укажа на виталните преговарачки прашања од Поглавјето 23.

Според професорката по уставно право, Гордана Силјановска, Уставниот суд е една од најнереформираните институции во Република Македонија и она што е најпознато е неговото хронично прогласување за ненадлежност.

– Општ заклучок е дека тој потонал во конфорт, изолација, во апстиненција од покренување иницијативи во однос на нужните реформи за статусот, надлежноста, актите, имунитетот и така натаму. Ако на ова го додадеме и отсуството на јавни расправи, тогаш се работи за еден затворен, нетранспарентен орган, што повеќе е уставен декор, па дури понекогаш со чинење и нечинење соучесник во прекршувањето на Уставот и законите, а требало да биде чуварот, а со тоа фактор на демократијата, изјави Силјановска.

Според директорката на Академијата на судии и обвинители Наташа Габер-Дамјановска, реформата на Уставниот суд мора да предвидува проширување на корпусот на слободи и права заштитени преку Уставот, односно да се изврши проширување на уставната тужба.

– Компарирано со наши колеги од сите бивши републики на Југославија единстевно Република Македонија има ваква ограничена  уставна тужба. Сите други имаат проширена уставна тужба. Според практичниот исход досега не може да се третира како ефикасен правен лек постапувањето на Уставниот суд. Тоа го гледаме во овој опсег на предмети кои минале од Уставниот суд, каде имаме предмети во кои Европскиот суд за човекови права констатирал дека нашиот суд не постапил правилно и тоа се прашања во слободата на изразување и некои прашања на дискриминација, изјави Габер-Дамјановска.

Загина работник по пад од кран на зградата на ФФМ

Попладнево по пад од кран на зградата на ФФМ во Ново Лисиче , загина 56 годишен работник од Скопје.

Работникот на 56 годишна возраст паднал попшладнево околу 16 часот од зградата на ФФМ , каде бил качен на кран и ги чистел прозорците. Тој починал на самотот место и биле неуспешни обидите на докторите од Брзата помош да го реанимираат.

МВР потврди дека лицето В.П од Скопје паднало и починало на лице место додека извршувало градежни работи на зградата, а надлежен јавен обвинител работи на утврдување на причините за несреќата.

Саудијките добија уште едно право – може да патуваат без дозвола од сопругот

Саудиска Арабија донесе уште една кралска уредба , со која на возрасните жени им се дозволува да патуваат без дозвола од сопругот.

Властите започнаа со укинување на ограничувањата во последните години. Минатата година ја укинаа забраната со која на жените не им беше дозволено да возат . Серија кралски уредби беа донесени во текот на овој месец бидејќи кралството е под зголемена контрола за злоупотреби на човековите права.

Саудискиот пасош може да му се издаде на секој граѓанин кој аплицира за тоа, а на секое лице над 21 година не му е потребна дозвола за патување, се наведува во денешната уредба.

За прв пат, на жените им се гарантира право да пријават раѓање на своето дете, да аплицираат за брак или развод, да бараат официјални документи за семејството или да станат старатели на малолетни лица.

Еден саудиски весник објави дека повеќе од 1000 жени од источната провинција на Саудиска Арабија заминале вчера без дозвола за старателка во она што се чини дека е прва примена на новите правила.

Руси , Кинези и Јужнокореанци се заинтересирани за бугарската нуклеарна централа Белене

Државните енергетски компании од Русија , Кина и Јужна Кореја се меѓу седумте заинтересирани за статусот на стратешки инвеститор во проектот на нуклеарната електрана Белене.

Како што изјави бугарската министерка за енергетика Теменушка Петкова, Софија  инатата година го оживеа проектот Белене за кои на руската компанија Росатом и биле платени 620 милиони евра во 2012 да се окаже од овој проект.

„Многумина беа скептични, сомневајќи се дека некој воопшто би имало заинтересирани за проектот. Писмата со намери ги елиминираа овие сомнежи. Станува збор за светски лидери во нуклеарната енергија“, рече бугарската министерка.

Писма за намери испрати руската Росатом, кинеската CNNC и подружницата на Кореа Електрик Корп, Кореја Хидро и Нуклеарна Електрична Компанија (КХНП), потоа конзорциум во кој учествува чешката компанија Витковице Хеви Машини, двајца бугарски понудувачи и една компанија регистрирана во Германија.

,,Соседната Северна Македонија е заинтересирана за малцински удел и долгорочни договори за набавка на нуклеарна енергија, проценети на 10 милијарди евра", рече министерката Теменушка Петкова.

Бугарската енергетска компанија е исто така заинтересирана за малцинскиот удел, кој исто така сака долгорочен договор за откуп на електрична енергија. Владата планира да задржи удел во проектот што ќе и овозможи да влијае врз клучните деловни решенија, но нема да одобри државни или корпоративни гаранции или да биде подготвена да купи електрична енергија според долгорочните договори за повластени цени.

Имињата на кандидатите од потесниот избор ќе бидат објавени за три месеци, а потоа ќе бидат побарани обврзувачки понуди. Владата нема да ангажира консултанти за процесот на селекција што треба да се одржи во мај 2020 година.

притисни ентер