На 22 јули 2011 година, неонацистот Андерс Брејвик уби осум лица со бомба во Осло, а потоа на островот Утоја уби уште 69 лица со огнено оружје, претежно тинејџери во летен камп на социјалдемократите. Стотици луѓе беа ранети во нападите, пишува Би-Би-Си.

Споменикот како сеќавање и отпор

Преживеаните и семејствата на жртвите се собраа во Осло во неделата на откривањето на уметничка инсталација наречена „Поддржување“. Споменикот се состои од огромна сина челична рамка која носи камен мозаик висок 12 метри. На него се гледа мала птица што шета, слама и гранчиња што се рефлектираат во водата. Беше поставен во реновираниот владин кварт во Осло, во близина на местото на експлозијата на бомба во 2011 година.

Авторот на делото, Матијас Фалдбакен, објасни дека делото има двојна намена: го зачувува сеќавањето на жртвите и ја охрабрува јавноста демократски да се спротивстави на екстремно десничарските идеологии кои беа мотив на нападот. Фалдбакен рече дека ја видел птицата прикажана на мозаикот на островот Утоја, каде што многу од убиените биле млади членови на Норвешката работничка партија. Имињата на сите 77 жртви се врежани на споменикот.

„Нападот на 22 јули 2011 година не беше насочен само кон поединци, туку беше брутален напад врз нашата демократија“, рече Мерете Стамнешаген, раководителка на здружението за поддршка на жртвите и преживеаните.

Казната на Брејвик му е продолжена неколку пати

На официјалното отворање во Осло присуствуваа норвешкиот престолонаследник Хаакон и владини претставници. Наследникот на престолот го посети и новиот Центар на 22 јули, кој служи како национален меморијален и образовен центар посветен на нападите.

Во 2012 година, Брејвик беше осуден на 21 година затвор, што е максималната казна во Норвешка. Казната може да се продолжи сè додека се смета за закана за општеството.

Со текот на годините, тој постојано се обидуваше да ги оспори условите на неговата казна. Во 2016 година, судот делумно пресуди во негова корист за кршење на човековите права, но таа одлука беше поништена една година подоцна. Неговото барање за условна слобода беше одбиено во 2022 година бидејќи судот утврди дека тој не се променил и дека сè уште е опасен. Пред две години, во 2024 година, тој неуспешно ја тужеше државата за условите на неговата изолација од безбедносни причини.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Уредот наречен Do Hiemon или „лична кутија за ладење“ е заеднички развиен од производител на автомати и компанија која произведува челични кутии за алати, а неговата цена е околу 8.000 евра, пишува The Telegraph.

Брзо ладење до 5 °C

Уредот е дизајниран како кабина од нерѓосувачки челик со вграден стол. Кога корисникот ќе седне внатре, системот почнува да ослободува моќни млазници на воздух ладени до 5 °C. Воздухот се насочува кон главата, вратот, рамената и грбот со цел да се намали температурата на телото што е можно побрзо.

Внатрешноста на кабината се одржува на температура од околу 15°C, а од безбедносни причини системот автоматски се исклучува по најмногу 20 минути користење. Фрижидерот за луѓе е висок околу 213 cm и длабок 120 cm.

A person enters a cabin, sits on a chair, and closes the door. The temperature inside is maintained at 15°C, while the neck, head, and back are cooled by a directed airflow chilled to 5°C.

According to the developers, spending just… pic.twitter.com/kausSkMA3s

— NEXTA (@nexta_tv) July 19, 2026

Цел и енергетска ефикасност

Производителот SDRS наведува дека работата на уредот чини само 16 јени, или околу 0,10 евра на час, што го прави енергетски поефикасен од конвенционалните клима уреди. Добавувачот Trusco посочува дека ова е првиот пренослив уред кој обезбедува ладење на целото тело и кој може да го излади телото побрзо од стандардниот клима уред.

Компаниите предлагаат овие мобилни кабини да се постават на градилишта и земјоделско земјиште, каде работниците би можеле да се одморат од летните горештини. Може да се користат и во трговски центри, училишта, фестивали и спортски терени. Производителите тврдат дека корисникот се чувствува значително посвеж по само пет минути, додека десет минути во кабината се доволни за да се ублажат симптомите на топлотна исцрпеност.

In Japan, they've invented refrigerators for people:

A person enters the booth, sits in a chair, and closes the door. Inside, the temperature is maintained at 15 degrees Celsius, while a stream of air, cooled to 5 degrees Celsius, blows on the neck, head, and back. According to… pic.twitter.com/Pd439nSmpf

— Kordon (@Kordoneuropa) July 19, 2026

Јапонија погодена од екстремни горештини

Јапонија во моментов се соочува со екстремен топлотен бран. Метеоролошката агенција во понеделникот објави дека температурата во градот Тојота достигнала 38,5 °C, додека во Токио над 36 °C. Агенцијата предупредува дека температурите може да се искачат над 40 °C во среда и четврток.

Оваа година, јапонската влада воведе и ново име за деновите во кои температурата надминува 40 °C. Името „кокушоби“ се преведува како „сурово топол“ или „брутално топол“ ден. Во Јапонија веќе има посебни имиња за деновите кога температурите надминуваат 25, 30 и 35 степени.

Минатата година, Јапонија го забележа своето најжешко лето од почетокот на евиденцијата во 1898 година. Просечните температури беа 2,36 °C над долгорочниот просек, а температурите надминаа 40 °C во текот на девет дена помеѓу јуни и август. Нов национален рекорд од 41,8 °C е забележан во градот Исесаки.

Според податоците на јапонската агенција за управување со пожари и катастрофи, седум лица загинале оваа година како последица на топлотен удар. Во периодот од 6 до 12 јули се хоспитализирани над 4.500 лица. Владата ги повикува граѓаните да бидат внимателни, ги советува да избегнуваат активности на отворено и да го проверуваат здравјето на постарите соседи и роднини.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Се очекува Нетанјаху да го посети градот во септември за Генералното собрание на ОН, објави „Њујорк тајмс“.

„На Нетанјаху му е местото во Хаг“

Мамдани даде слични коментари во саботната епизода од подкастот на „Њујорк тајмс“ „Интервјуто“, повторувајќи ја неговата успешна кампања за градоначалник минатата есен.

„Верувам дека премиерот Нетанјаху му е местото во Хаг“, рече Мамдани, осврнувајќи се на холандскиот град каде што се наоѓа Меѓународниот кривичен суд (МКС), кој издаде налог за апсење на Нетанјаху во ноември 2024 година за наводни воени злосторства во Газа.

„Тој е воен злосторник обвинет од МКС. Тоа е став што го делат многумина и се базира исклучиво на последиците од неговите постапки во текот на годините.“ Мамдани призна дека не е сигурен дали има законско овластување да му наложи на Полицискиот оддел на градот Њујорк (NYPD), кој го надгледува, да притвори странски лидер.

Сепак, тој потврди дека разговара за ова прашање со правниот оддел на градот. „Ќе направиме сè што ни дозволува законот на Њујорк“, додаде Мамдани. „Но, нема сами да ги пишуваме законите.“

Обвиненија на МКС

Налогот за апсење на МКС за Нетанјаху и други израелски функционери ги товари за воени злосторства и злосторства против човештвото во Газа. Обвиненијата вклучуваат „гладување како метод на војување, убиства, прогон и други нехумани дела“.

За време на неговата кампања за градоначалник, Мамдани ја нарече воената акција на Израел во Газа геноцид, а Нетанјаху воен злосторник. Во септември, тој изјави за „Њујорк тајмс“ дека ќе ѝ нареди на полицијата да го уапси Нетанјаху ако стапне во градот. Во исто време, тој ги осуди нападите на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година, нарекувајќи ги „ужасен воен злостор“.

„Тајмс“ цитираше правни експерти кои велат дека апсењето на Мамдани од страна на Нетанјаху би било „практично невозможно“. Тие исто така предупредија дека таков потег би можел да го доведе во директен конфликт со федералната влада на САД. САД не се членка на МКС и не ја признаваат неговата јурисдикција.

На почетокот на својот мандат, во февруари 2025 година, Доналд Трамп нареди економски санкции против судот и тврдеше дека тој нема надлежност над САД или Израел. Државниот секретар на Трамп, Марко Рубио, неодамна вети дека ќе го „распушти“ судот. Тој го обвини дека „води војна против нашата земја, не со куршуми или ракети“, туку „со силата на таканареченото меѓународно право“.

Реакции од Израел и САД

Нетанјаху, кој се соочува со тешка кампања за реизбор во октомври, ги отфрли заканите на Мамдани во неодамнешното радио појавување. Тој рече дека не е загрижен. Нетанјаху, исто така, тврдеше дека градоначалникот го поддржува Хамас, што Мамдани го негира.

„Тој е на страната на терористите“, изјави Нетанјаху за њујоршката телевизија WABC. „Мислам дека проблемот е што тој не препознава и не му е грижа што оние што ги мразат Евреите и Израел на крајот ја мразат Америка“. Амбасадорот на Израел во ОН, Дени Данон, го обвини Мамдани - првиот муслимански градоначалник на Њујорк - дека не успеал да се справи со растечкиот антисемитизам во градот.

Мамдани одговори на обвинувањата и истакна дека го зголемил финансирањето за канцеларијата што се бори против злосторствата од омраза. „Израелскиот премиер Нетанјаху ќе дојде во Њујорк, гордо ќе се обрати на Генералното собрание на ОН и ќе му ја претстави на светот вистината за Израел и неговото непоколебливо право да ги брани своите граѓани“, рече Данон.

Амбасадорот на Трамп во ОН, Мајк Валц, исто така ја отфрли заканата на Мамдани како „чист политички театар“ и истакна дека Соединетите Американски Држави не се членка на МКС. Се очекува светските лидери да патуваат во Њујорк во септември за годишната сесија на Генералното собрание на ОН. Нетанјаху присуствувал на настанот и во претходните години.

Поширокиот политички контекст

„Не станува збор за лична проценка на Бенјамин Нетанјаху“, изјави Мамдани за подкастот на Тајмс. „Зборуваме за Меѓународниот кривичен суд и фактот дека постои налог за апсење на овој премиер. Мислам дека е важно да се зборува за сериозноста на обвиненијата, но и дека како градоначалник на Њујорк, ќе ги почитувам законите на Њујорк.“

Коментарите на Мамдани во саботата доаѓаат во време кога неговиот став за Израел повеќе не е маргинален во рамките на Демократската партија.

Речиси половина од демократите во Претставничкиот дом на САД гласаа во среда за прекин на 3,3 милијарди долари воена помош за Израел. Мерката не беше усвоена, но покажа слабеење на безусловната поддршка за Израел. Ова поместување се рефлектира и во анкетите на јавното мислење.

На прашањето од „Тајмс“ за политичката важност на Израел и американската поддршка за земјата, Мамдани рече дека војната во Газа ги мотивира гласачите низ целата земја. Тој рече дека ова било очигледно и во јуни, кога кандидатите што ги поддржувал победија на изборите за Претставничкиот дом во Њујорк. „Тешко е да се најде понеуспешна политика од онаа што нашата земја ја водеше кон Газа и Палестина“, заклучи тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.