Европа

Среде рекордниот топлотен бран, во Европа се расправаат за забраната за поставување клима уреди на зградите

Западна Европа е погодена од најсилниот и најраспространет топлотен бран некогаш забележан во регионот.

Западна Европа е погодена од најсилниот и најраспространет топлотен бран некогаш забележан во областа, а научниците предупредуваат дека овој интензитет на екстремна топлина е можен само поради климатската криза предизвикана од согорувањето на фосилни горива.

Според анализата на конзорциумот World Weather Attribution (WWA), таканаречената топлинска купола што го заробува топлиот воздух над континентот предизвикала речиси половина од 850-те најголеми градови во Европа да го доживеат најлошиот топлотен стрес досега, комбинација од екстремни температури и висока влажност.

Научниците истакнуваат дека овој вид топлотен бран би бил незамислив пред само педесет години, а парните услови создале опасна средина каде што потењето е помалку ефикасно во ладењето на телото.

Климатизацијата како политичко бојно поле

Овие екстремни температури го претворија климатизацијата во една од најважните, но и најжестоките политички и идеолошки дебати на континентот. Европските земји, кои историски не зависеле од системите за ладење поради поранешната блага клима, сега се соочуваат со сложена одлука: да прифатат масовно инсталирање на климатизација или да се спротивстават на оваа технологија во потрага по алтернативни, поеколошки решенија. Дебатата особено ескалираше во Франција, каде што политичарите веќе почнаа да ги усогласуваат идеолошките табори во подготовка за претседателските избори во 2027 година.

Водечката фигура на француската десница, Марин Ле Пен, ги обнови своите повици за масовно национално климатизирање во домаќинствата, повторувајќи го своето ветување за „голем план за климатизација“.

Од друга страна, нејзиниот политички ривал од левицата, Жан-Лук Меланшон, остро се спротивстави на идејата, прогласувајќи го масовното инсталирање на клима уреди за лажно решение кое само го влошува проблемот и наместо тоа повика на итни подобрувања на изолацијата на зградите. Додека политиката дебатира, податоците од Google Trends покажуваат дека пребарувањата за инсталирање на домашни клима уреди во Франција скокнале за 130%, живописно илустрирајќи го очајот на граѓаните кои се обидуваат да се одбранат од неподносливата топлина.

Колку сме всушност климатизирани?

Употребата на климатизација во Европа е историски екстремно ниска во споредба со Северна Америка или Азија, а само околу 19 до 20 проценти од европските домаќинства поседуваат системи за ладење.

Сепак, според анализите на Бостонската консалтинг група и проекциите на Меѓународната агенција за енергија (IEA), се очекува бројот на клима уреди во Европската Унија да достигне 275 милиони до 2050 година, што е повеќе од двојно повеќе од нивото од 2019 година. Како што се очекуваше, земјите со потопла клима се водечки, а Италија го држи убедливо првото место и троши повеќе од една третина од вкупната електрична енергија наменета за ладење во целата ЕУ, по што следат Грција, Франција и Шпанија.

Научниците од проектот WWA го анализираа најжешкиот тридневен период од овој топлотен бран и утврдија дека и дневните максимуми и ноќните температури би биле практично невозможни во ова време од годината уште во 1976 година, кога планетата била во просек за 3,5 °C постудена од денес.

Винсен Вигие, истражувач во Меѓународниот центар за истражување на животната средина (CIRED) со седиште во Париз, објаснува дека климатизацијата во поголемиот дел од континентална Европа едноставно не била потребна во текот на 20 век бидејќи и зимите и летата биле благи. Сепак, со драматичните климатски промени, таа реалност е целосно променета.

Спас за здравјето или опасност за животната средина?

Додека политичарите често го гледаат проблемот црно-бело, експертите предупредуваат дека реалноста е многу посложена. Достапните медицински и научни податоци потврдуваат дека клима уредите играат клучна улога во заштитата на човечките животи за време на топлотни бранови бидејќи директно ги намалуваат здравствените ризици поврзани со топлината. Антонио Гаспарини, професор по биостатистика и епидемиологија на Универзитетот во Лондон, вели дека климатизацијата е една од најдиректните краткорочни мерки за јавно здравје за ублажување на топлотниот удар, особено за ранливите групи како што се постарите лица и хронично болните, но тој нагласува дека тоа мора да биде само дел од долгорочна стратегија.

Слично на тоа, епидемиологот за животна средина Пјер Масло тврди дека зголемената употреба на клима уреди во последните децении покажала дека ги намалува смртните случаи поврзани со топлината, но ова објаснува само една петтина од целокупното подобрување.

Масло, исто така, предупредува на значаен социјален проблем и прашање на еднаквост, со оглед на тоа што приватното климатизирање најчесто не го користат финансиски најзагрозените и најранливите сегменти на општеството. Покрај тоа, постои и прашањето за хигиената; Иако правилно функционирачките системи го прочистуваат воздухот од полен и честички, неодржуваните и нечистените филтри стануваат место за размножување на опасни микроби, вклучувајќи ги и бактериите што предизвикуваат легионерска болест.

Најголемиот парадокс на масовното воведување на климатизација лежи во неговото негативно влијание врз животната средина. Системите за ладење драстично ја зголемуваат побарувачката за електрична енергија во време кога мрежите се најоптоварени, што може да предизвика масовни дефекти на електроенергетскиот систем и ограничувања. Ако оваа енергија се произведува од фосилни горива, се создава маѓепсан круг бидејќи емисиите на стакленички гасови се дополнително поттикнати. Покрај тоа, клима уредите исфрлаат отпадна топлина на улицата, што директно го зголемува ефектот на урбаните топлински острови и ги прави веќе густо изградените градски области уште потопли.

Згради изградени за други времиња

Затоа, експертите нагласуваат дека дискусијата не треба да биде за тоа дали сме „за“ или „против“ климатизацијата, туку како да ги прилагодиме самите згради на новата климатска реалност. Тоа е горлив проблем за Западна Европа, каде што милиони луѓе живеат во згради кои историски биле дизајнирани да ја задржат топлината во текот на зимата, а сега се целосно непропустливи за летните екстреми.

Жулиен Ханс, директор за истражување во Францускиот научно-технички центар за градежништво (CSTB), го открива шокантниот факт дека околу половина од постојниот станбен фонд во Франција не ги исполнува современите стандарди за заштита од прегревање кои сега се задолжителни за нова градба.

Според Ханс, решенијата мора да се применуваат систематски и во слоеви: прво со намалување на ефектот на топлинските острови во градовите, потоа со заштита на фасадите и прозорците и конечно со изолација на покривите. Доколку се спроведат овие мерки, во повеќето случаи може да се одржува удобен простор за живеење без систематска употреба на климатизација. Научникот Винсент Вигие додава дека едноставните решенија, како што се инсталирање ролетни, ролетни, создавање сенка и садење дрвја, можат да се воведат релативно брзо. Сепак, длабинските енергетски реновирања и изолацијата на зградите напредуваат многу побавно поради административните бариери и високите финансиски трошоци.

Системите пукаат под притисок

Додека решенијата се спроведуваат премногу бавно, притисокот врз болниците и инфраструктурата во Европа драматично расте. Обединетото Кралство ја бележи највисоката јунска температура досега (36,7 °C во Сомерсет), училиштата се затвораат, а железничкиот и воздушниот сообраќај се откажуваат низ целиот континент. Каролина Переира Маргидан од Климатскиот центар на Црвениот крст се сеќава дека по катастрофалниот топлотен бран во 2003 година, кој одзеде десетици илјади животи во Европа, земјите инвестираа во системи за рано предупредување, што спаси многумина, но сегашното ниво на инвестиции во инфраструктура едноставно повеќе не е доволно за одбрана од сè поекстремни услови.

Затоа, климатолозите упатуваат драматични апели и признаваат дека звучат како расипана плоча што ги повторува истите податоци со години. Професорката Фридерике Ото од Империјал колеџ во Лондон се сеќава на студија од 2024 година која покажа дека две третини од жртвите во три дена летна топлина во само 12 градови не би умреле доколку немало човечко влијание врз климата. Со официјалните податоци од експертите кои предупредуваат дека растечката глобална топлина веќе убива по едно лице секоја минута низ целиот свет, Европа повеќе не се соочува со теоретско прашање за екологијата, туку со итна борба за опстанок на населението во сопствените домови.

Тагови: Европа топлотен бран

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Заблуди за вежбањето после 50-тата година во кои многумина веруваат

Со возраста, добиваме сè попретпазливи совети, кога станува збор за вежбањето: забавете го темпото, чувајте ги зглобовите, избегнувајте кревање тешки предмети.

Ако нешто ве боли, прескокнете ја активноста и придржувајте се до умерено темпо. Дел од оваа претпазливост е оправдан. Телото се менува, градењето мускулна маса станува потешко, а одредени здравствени состојби бараат прилагодување.

Сепак, тренерите специјализирани за работа со постари лица предупредуваат дека прекумерната воздржаност може да го попречи здравото стареење. Пристапот што постарите лица ги смета за кревки, може да ги одврати од активности кои се клучни за одржување на силата, подвижноста и самостојноста, пренесува „Prevention“.

Како да ги разликуваме фактите од заблудите во врска со вежбањето во педесеттите години и подоцна? Еве кои се најчести митови што треба да ги игнорирате за да останете во добра форма.

Болка и тренинг

Многу луѓе со хронична болка во зглобовите или долниот дел на грбот избегнуваат да ги оптоваруваат болните места од страв дека ќе ја влошат својата состојба, вели Стивен Холт, личен тренер кој работи со жени над 50 години. Сепак, во зависност од причината за болката, целосното избегнување на активноста не е најдобро решение.

Во многу случаи, физиотерапевт или квалификуван тренер може да помогне при изборот на вежби што ги зајакнуваат околните мускули без да ги влошат симптомите. Истражувањата покажуваат дека тренингот за сила може да биде решение за одредени болни состојби на зглобовите.

На пример, систематски преглед и мета-анализа од 2024 година, објавени во списанието *Journal of Personalized Medicine*, покажуваат дека тренингот со тегови може да ја намали болката и да ја зголеми силата кај пациенти со остеоартритис на колената или колковите. Ваквиот тренинг може да ја подобри функцијата на зглобовите, под услов програмата да трае најмалку четири недели.

Холт препорачува клиентите – особено оние кои немаат артритис – да ги зајакнуваат мускулите над и под болниот зглоб. „Ако, на пример, ве боли коленото, фокусирајте се на вежби за колковите и глуждовите“, вели тој. „Болката во коленото што не е поврзана со артритис честопати е поврзана со слабост во колковите и глуждовите, бидејќи тие се клучни за функцијата на колената во секојдневниот живот.“

Безбедно вежбање

Тренерите како Холт често слушаат од потенцијални клиенти со остеопороза или остеопенија дека се плашат да вежбаат бидејќи сметаат дека се премногу кревки. Сепак, истражувањата покажуваат дека тренингот за сила е една од најдобрите алатки за спречување или подобрување на состојбата со ниска коскена маса. Тоа е така бидејќи механичкото оптоварување го стимулира зајакнувањето на коските.

Во 2017 година, научниците ја објавија познатата студија LIFTMOR во списанието *Journal of Bone and Mineral Research*. Таа покажува дека тренингот за сила под стручен надзор е безбеден за жени во постменопауза со ниска коскена маса. Во текот на осум месеци, 101 жена вежбале двапати неделно по 30 минути. Резултатот било подобрување на густината на коските во долниот дел на 'рбетот и нозете.

„Учесничките креваа тежина поголема од 80% од нивното максимално оптоварување – многу повеќе отколку што просечна жена на таа возраст би избрала сама“, вели Холт. Тие исто така изведувале вежби како кревање еднорачен тег над глава и мртво кревање(deadlift) – кои претходно се сметале за опасни за оваа демографска група – но тоа го правеле под стручен надзор.

Вежбањето и кортизолот

Еден од најчестите митови што ги шират инфлуенсерите за здрав начин на живот е дека интензивното вежбање – вклучително и трчањето – го зголемува нивото на кортизол, па затоа жените во менопауза треба да го избегнуваат и да се држат до лесни активности. „Тој мит едноставно не исчезнува“, вели Сара Фурман, сертифициран тренер и советник за менопауза.

Таа објаснува дека вежбањето привремено го зголемува нивото на кортизол, што претставува нормална и здрава реакција на стрес за која телото е природно создадено. Според една мета-анализа од 2021 година, нивото на кортизол се зголемува само краткорочно.

Тоа опаѓа два часа по интензивниот тренинг и се враќа на почетното ниво во рок од 24 часа. Со текот на времето и со соодветно закрепнување, интензивното вежбање всушност може да го балансира нивото на кортизол бидејќи го учи телото како да се прилагоди на стресот.

Кортизолот станува проблем само кога е хронично покачен. „Вистинскиот проблем е стресот кој не се контролира правилно, а не напорниот тренинг“, вели Фурман. „Ако им се кажува на жените во средни години да избегнуваат вежби со висок интензитет поради кортизолот, тоа прави повеќе штета отколку корист. Силата и кардиоваскуларниот капацитет се токму она што долгорочно ги заштитува.“

Без страв

„Внимавајте. Одете полека. Не се форсирајте премногу.“ Џенифер Шорт, директорка за фитнес во центарот за постари лица „Touchmark Senior Living“, постојано слуша вакви совети. „Тоа едноставно не е точно. Така нема напредок“, вели таа.

За да напредувате, треба да им обезбедите на мускулите нов стимул преку менување на вежбите и постепено зголемување на тежината на тренингот. Во тренингот за сила, ова е познато како „прогресивно оптоварување“ – што значи како станувате посилни, постепено ја зголемувате тежината и бројот на повторувања, или опсегот на движење.

Ова не значи дека секоја постара личност треба да крева стотици килограми, бидејќи „тешко“ е релативен поим. „Мене показател ми е изразот на лицето“, вели Фурман.

„Ако можете да се смеете во текот на серијата вежби, тежината е премногу мала. Треба да правите гримаси додека ги изведувате последните две повторувања – но секогаш со правилна техника и со чувство дека би можеле да направите уште едно или две ако навистина морате.“

Истото важи и за HIIT (интервалниот тренинг со висок интензитет). „HIIT не е премногу напорен. Всушност, тој е корисен и целосно изводлив за постарите лица“, вели Фурман.

Извор:index.h

Здравје

Намирници што им помагаат на децата против настинка и грип

При настинка или грип, особено ако детето има покачена температура, важно е да внесува доволно течности.

Сезоната на настинки и грип може да биде голем предизвик за родителите, особено кога се чини дека детето едвај закрепнало од една вирусна инфекција пред да настапи друга. Иако не постои намирница која преку ноќ ќе го „зајакне“ имунитетот, разновидната и урамнотежена исхрана е од суштинско значење за правилно функционирање на имунолошкиот систем. Затоа, во постудените месеци е важно да се обезбеди децата редовно да консумираат разновидно овошје и зеленчук, млечни производи и квалитетни извори на протеини.

Јогурт и кефир: Ферментираните млечни производи, како што се јогуртот и кефирот, можат да содржат корисни микроорганизми – пробиотици – кои придонесуваат за урамнотежен цревен микробиом. Со оглед на сложената врска помеѓу цревниот микробиом и имунолошкиот систем, ферментираната храна може да биде вреден дел од разновидната исхрана. Сепак, тоа не значи дека само јогуртот или кефирот ќе спречат настинка или грип.

Месо, риба, јајца и мешунки: На децата им се потребни протеини за нормален раст и развој, но и за функционирањето на имунолошкиот систем. Меѓу другото, телото ги користи за производство на антитела. Добри извори на протеини се месото, рибата, јајцата, млекото и јогуртот, како и гравот, леќата, наутот, јаткастите плодови и семињата. Одредени намирници богати со протеини содржат и цинк – минерал што е од суштинско значење за правилното функционирање на имунолошкиот систем. Месото и одредени видови морски плодови спаѓаат меѓу најбогатите извори на цинк, иако го има и во мешунките, јаткастите плодови и семињата.

Разновидно овошје и зеленчук: Наместо да барате една „чудотворна“ храна за имунитетот, подобро е на децата да им нудите разновидно овошје и зеленчук во текот на денот. Цитрусното овошје, бобинките, дињата, доматите, пиперките и брокулата содржат витамин Ц, додека морковот, слаткиот компир, спанаќот и брокулата се извори на бета-каротен, кој телото го претвора во витамин А. Колку е поразновидна исхраната, толку е поголема веројатноста дека детето ќе ги добие потребните витамини, минерали и други хранливи материи. Додатоците во исхраната не се замена за урамнотежена исхрана, па затоа е препорачливо да се консултирате со педијатар пред да им ги давате на децата.

Пилешката супа е класика со добра причина: Пилешката супа со генерации се служи кога сме настинати, а нејзината најголема предност е што обезбедува течности и може да биде практичен начин детето со слаб апетит да внесе хранливи материи. Топлата течност може да го смири и болното грло, а во супата лесно може да се додаде зеленчук, месо и други хранливи состојки.

Водата, супите и другите напитоци можат да помогнат во спречување на дехидратација. На децата постари од една година може да им се понуди и малку мед – на пример, во топол напиток – бидејќи тој може да ја смири кашлицата и болката во грлото. Медот никогаш не треба да им се дава на деца помлади од 12 месеци поради ризикот од ботулизам кај доенчињата.

Доколку детето тешко дише, одбива течности и покажува знаци на дехидратација, потребно е да се обратите кај вашиот лекар.

Извор: vecernji.hr

Забава

Поранешна порно ѕвезда со 17 годишен стаж открива што ѝ било најтешко (ФОТО)

Поранешната ѕвезда во филмови за возрасни Линдзи Брук одлучи јавно да проговори за тоа што се случува зад сцената по 17 години во индустријата.

На Threads, таа ги покани следбениците да ѝ постават прашања за работата што ја напушти во 2024 година, а нејзините одговори се отворија за заработката, условите за работа, дрогата и последиците од долгогодишното работење во индустријата.

„Најдобриот дел? Завршено“

Брук објасни дека по толку години, тешко ѝ е да избере нешто позитивно од самото снимање. „Најдобриот дел? Хм. Завршено. Најлошиот дел: секс со целосен странец.“

Таа откри дека во еден момент заработувала околу 1.500 долари по сцена, но верува дека тоа не било доволно со оглед на работата што ја работела. Во текот на првите десет години, снимала речиси секој ден, додека подоцна нејзината работа била значително намалена.

Кога ја прашале дали целата индустрија е токсична, таа не дала едноставен одговор. „Има добри и лоши работи во секоја работа. Постојат одлични компании за кои сакав да работам, но и оние од чии сетови едноставно си заминав.“

Таа зборуваше и за дрогата

Најсериозниот дел од нејзините одговори се однесуваше на начинот на кој се справувала со својата работа. Брук рече дека во текот на целата кариера користела дрога за емоционално да се одвои од она што се случувало на снимањето. „Не, јас сум во состојба на дисоцијација. Земам наркотици. Се ставам настрана и влегувам во улогата.“

„Дрогите ѝ го олеснија“, односно, како што објасни, дрогата ѝ ја олесни работата. Ги користела за да не може ништо да чувствува за време на снимањето, додека дома ги користела за да може воопшто да чувствува било што.

Брук, која е мајка на три деца, се обидела да ја напушти индустријата по раѓањето на секое дете. Сепак, финансискиот притисок и стигмата поврзани со нејзината претходна работа ја терале да се враќа секој пат.

„Требаше да бидам мртва“

Пресвртницата се случила во 2024 година, кога, непосредно пред да потпише нов договор, зела смртоносна доза апчиња. Преживеала обид за самоубиство, а подоцна одлучила целосно да престане со дрогата и порно индустријата.

„Требаше да бидам мртва. Тоа не е драма, тоа е фармакологија.“ Таа на својот Substack наведува дека 1 ноември 2024 година бил првиот ден кога не земала апчиња ниту алкохол, и тогаш решила да ги напушти дрогата, работата и претходниот начин на живот.

View this post on Instagram

A post shared by Lindsay Brooke (@lindsay13rooke)

За причината зошто конечно одлучила да си замине, таа рекла: „Сакав да се откажам од моментот кога почнав. Не знаев како. Се откажав затоа што повеќе не можев да земам доволно дрога за да потпишам уште еден договор.“

„Порнографијата е изградена врз илузии“

По напуштањето на индустријата, Брук почнала да пишува и јавно да зборува за своите искуства. На својата страница, таа се опишува себеси како поранешна работничка во индустријата за возрасни која денес се обидува да зборува за тоа што ѝ донел таков живот.

Особено е упатена кон мажите кои ја перцепираат порнографијата како претстава за вистинскиот сексуален живот. „Целата индустрија е изградена врз илузии. Жените всушност не сакаат мажите да ги прават сите работи што им ги покажуваме во филмовите. Жените не сакаат да имаат секс со мајстор кој дошол да го поправи мијалникот, а камоли да имаат оргии со нивната маќеа или девојки.“

View this post on Instagram

A post shared by Lindsay Brooke (@lindsay13rooke)

Брук тврди дека порнографијата може да создаде искривена слика за сексот и врските и ги предупредува мажите дека она што го гледаат на екранот не треба автоматски да се сфаќа како претстава за вистинските желби на жените.

Зборувајќи за сопственото искуство, таа заклучи: „Колку повеќе е нарушен вашиот систем, толку повеќе машинеријата има контрола врз вас. Јас сум надвор... зошто сте сè уште внатре?“

Тагови: ѕвезда порно