И покрај тоа што лекарите сега имаат повеќе третмани за лекување на проблемот од кога било досега, многу пациенти сè уште не успеваат да постигнат безбедни нивоа на холестерол или не можат да ги толерираат несаканите ефекти од достапните лекови.

Сега, истражувачите на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, открија скриен биолошки механизам што објаснува зошто исхраната богата со холестерол постепено ја нарушува способноста на нашето тело да го отстрани штетниот холестерол со липопротеини со ниска густина (LDL) од нашата крв. Тие исто така идентификуваа кандидат за лек, веќе докажано безбеден кај луѓето, кој потенцијално би можел да го таргетира овој механизам, објави Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего.

Резултатите од студијата беа објавени ова лето во списанието Nature.

- Одамна знаеме дека исхраната богата со холестерол ја намалува способноста на црниот дроб да го отстрани холестеролот од крвта, но не сме целосно разбрале зошто. Ова ново откритие објаснува клучен дел од сложувалката, рече главниот автор Алан Салтиел, доктор по медицина, професор по медицина на Медицинскиот факултет на Калифорнискиот универзитет во Сан Диего и директор на Истражувачкиот центар за дијабетес на Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего и Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес.

Црниот дроб е главниот орган одговорен за отстранување на холестеролот од крвта, така што тој може да се разгради и да се користи на друго место. Ова се прави преку LDL рецептори, кои се наоѓаат на површината на клетките на црниот дроб и дејствуваат како приклучни станици: тие го зграпчуваат LDL холестеролот од крвотокот и го влечат во клетката за понатамошна обработка. Колку повеќе LDL рецептори има на клетките на црниот дроб, толку повеќе холестерол се чисти од крвта, поради што повеќето лекови за намалување на холестеролот, како што се статините или PCSK9 инхибиторите, делуваат со зачувување или зголемување на бројот на овие рецептори.

Новото истражување, спроведено во комбинација од глувчешки и човечки клетки, открива претходно непознат механизам кој тивко го неутрализира процесот на отстранување на холестеролот, постепено намалувајќи го бројот на LDL рецептори и придонесувајќи за високи нивоа на холестерол во крвта. Тимот открил дека овој процес започнува кога протеин наречен Ral, кој Солтиел претходно го проучувал во масните клетки, се активира со внесување на големи количини на холестерол од исхраната. Колку повеќе Ral е активиран, толку помалку LDL рецептори остануваат достапни за чистење на холестеролот од крвта.

Овој процес на носење рецептори на крајот се потпира на ензим наречен катепсин А (CTSA). Истражувачите откриле дека блокирањето на CTSA со мал молекуларен инхибитор било доволно за да се стабилизираат LDL рецепторите и драматично да се намалат нивоата на LDL холестерол во крвта кај глувците.

„Сè уште постои вистинска потреба од нови опции за намалување на холестеролот, бидејќи некои луѓе не можат да достигнат безбедни нивоа дури и со лековите што ги имаме сега. Овој нов биолошки пат што го откривме е целосно одвоен од сè што е насочено кон постојните лекови, па затоа ни дава нова можност да ја пополниме таа празнина“, рече Солтиел.

По фундаменталното биолошко откритие, обично се потребни значајни дополнителни истражувања за да се пронајдат лекови кои дејствуваат на новооткриениот механизам. Во овој случај, сепак, CTSA инхибиторот веќе напредувал низ раните фази на развој на лекови, првично со цел лекување на срцева слабост. Иако беше одложен од стратешки причини, лекот рано стигна до клиничките испитувања од Фаза 1, каде што неговата безбедност беше успешно тестирана.

Ова ново откритие сугерира дека испитуваниот лек сега е подготвен за тестирање во клиничките испитувања од Фаза 2 за третман на висок холестерол.

„За среќа, имаме експериментален лек на полица за кој веќе е докажано дека е безбеден кај луѓето. Се надеваме дека ќе ја тестираме неговата ефикасност со спроведување на клиничко испитување, кое би можело да им донесе нова опција за третман на пациентите многу порано од очекуваното“, рече Солтиел.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

По овој повод, националните знамиња низ целата земја ќе бидат спуштени на половина копје, додека граѓаните се збогуваа со музичката легенда за време на тридневната церемонија во Шибеник, Сплит и Загреб, објави Телеграф.

Збогувањето започна во неговиот роден град Шибеник и ќе продолжи во Сплит во вторник. На стадионот „Пољуд“, каде што Ковач одржа концерт пред повеќе од 40.000 луѓе во 1993 година, ковчегот со неговото тело ќе биде внесен на стадионот и пренесен низ теренот. Се очекува да присуствуваат бројни пејачи и почитувачи на неговиот лик и дело.

По церемонијата на „Пољуд“, ковчегот ќе биде пренесен во Загреб. Во среда наутро ќе се одржи комеморација во концертната сала „Ватрослав Лисински“, додека погребот е планиран за попладне на гробиштата „Мирогој“ во Загреб.

Мишо ќе почива покрај својот син Еди

Последното збогување носи посебна тага бидејќи легендарниот пејач ќе биде погребан покрај својот син Еди, кој почина во 1992 година, кога имаше само 16 години.

По оваа семејна трагедија, Мишо Ковач помина низ исклучително тежок период, а во една прилика дури и проговори за обид за самоубиство по губењето на синот.

И покрај големите животни искушенија, тој остави неизбришлив белег на музичката сцена и обележа неколку генерации. Роден е на 16 јули 1941 година во Шибеник, а својата музичка кариера ја започна во раните шеесетти години.

Во текот на својата повеќедецениска кариера, тој сними повеќе од 30 албуми и продаде повеќе од 20 милиони плочи. Неговите хитови „Остала си увијек иста“, „Ако ме оставиш“, „Сви пјевају, ја не чујем“ и „Далмација у мом оку“ остануваат дел од музичкото наследство на овој регион.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Сите девет лица во авионот загинаа во несреќата, а последните моменти од летот беа забележани во драматичен дијалог со контролата на летање, објави Дејли Меил.

Според „Њујорк пост“, членовите на семејството на младата Наталија потврдија дека таа била пилот во времето на трагедијата. Идентитетите на другите жртви сè уште не се официјално објавени, а причината за несреќата е под истрага.

Nathalia Gadelha Figueiras, 20, was the co-pilot of the private Learjet that crashed in Palm Beach County, Florida, on Sunday, killing all nine people aboard. She earned her pilot’s license at just 17 and dreamed of becoming a commercial airline pilot. The aircraft was en route from Austin, Texas, to the Bahamas when the fatal crash occurred. 📸: American Flyers | 6ABC Philadelphia

— Activewurld (@Activewurld_) November 2, 2026

Снимката од разговорот помеѓу екипажот и контролата на летање открива колку брзо се влошила ситуацијата. Во еден момент, можело да се чуе како еден маж ја рецитира молитвата „Оче наш“ од пилотската кабина, додека Наталија Гадела се обидувала да ја задржи контролата врз авионот.

Таа пријавила во контролата на летање дека авионот се навалил за дури 60 степени, предизвикувајќи да лета речиси настрана. Контролорот се обидел да ја смири и да ѝ помогне да го стабилизира авионот.

„Седум два два браво делта, спуштајќи се на 8.000 стапки... Мејдеј, мејдеј... спуштајќи се со 10.000 стапки во минута“, може да се слушне комуникацијата на снимката.

Само неколку моменти подоцна, ситуацијата стана уште посериозна. Наталија прогласи вонредна состојба и предупреди дека авионот се движи пребрзо.

„Прогласувам вонредна состојба, летаме пребрзо“, рекла таа на контролата на летање.

Според објавената снимка, брзината на спуштање потоа достигнала дури 20.000 стапки во минута, или повеќе од 100 метри во секунда.

Во последните моменти, Гадела предупредила дека ќе удри во земјата, а нејзината последна порака била дека повеќе немаат време. Кратко потоа, авионот се урна.

View this post on Instagram

A post shared by GIRO NEWS TOMÉ-AÇU (@girotomeacu)

Наталија Гадела пораснала во округот Палм Бич и развила љубов кон авијацијата како тинејџерка. Ја добила својата пилотска дозвола во 2023 година, кога имала само 17 години.

Во интервју за CBS12 во тоа време, таа зборуваше за својата страст кон летањето и се пошегува дека сака да се фали дека знае да управува со авион кога некој ќе ѝ каже дека не знае да вози автомобил.

Нејзиниот татко, Алан, исто така има пилотска дозвола, додека нејзината мајка често споделуваше фотографии од заеднички семејни патувања во приватни авиони на социјалните мрежи.

Авионот што се урна полета од Остин, Тексас, кон Бахамите кога се случи трагедијата. Според достапните информации, контролорите на летање претходно одобрија екипажот да го промени курсот поради дождот на југоисток и предупредија на можноста за турбуленција.

Силината на ударот беше толку голема што на местото на несреќата се создаде кратер, додека делови од авионот беа расфрлани по патот. Истрагата ја спроведуваат Федералната администрација за воздухопловство на САД (FAA) и Националниот одбор за безбедност во сообраќајот (NTSB).

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.