Со новите технологии би можеле да се исправат 89 проценти од генетските нарушувања - Канал 5

Со новите технологии би можеле да се исправат 89 проценти од генетските нарушувања

Со новиот начин на едитирање на геномите би можеле да се исправат 89 проценти од грешките на ДНК , што предизвикуваат болести , велат американските научници.

Со новите технологии би можеле да се исправат 89 проценти од генетските нарушувања

Технологијата, наречена едитирање, е опишана како „генетски процесор на зборови“, способна точно да го препише генетскиот код, пренесува BBC.

Научниците го користат на лабораториски тестови за да ги поправат штетните мутации, вклучително и оние кои предизвикуваат анемија на српестите клетки.

Група експерти од американскиот технолошки институт (МИТ) велат дека технологијата е „сеопфатна и точна“ и дека нивната студија е само почеток.

Примарното едитирање е нов начин во областа на реновирање на геномите и тоа се развива со вонредна брзина. Нашата ДНК е еден вид прирачник за употреба кога станува збор за развој и функционирање на телото и е присутна во скоро сите наши клетки.

Можноста за уредување на ДНК веќе ги менува научните истражувања и би можеле да бидат темел за медицинските истражувања, но истовремено покренува длабоки морални и етички прашања, особено по случајот со кинеските близнаци на кои им го сменија генот за да се заштитат од ХИВ.

Американските научници ја користат технологијата Crispr-Cas9, развиена пред само седум години. Со негова помош, ДНК се скенира на вистинското место и потоа, како микроскопски ножици, ДНК може да се сече на две. Токму оваа технологија ја отвора можноста за промена на ДНК.

Сепак, треба да се забележи дека овие промени не се секогаш совршени и дека некои делови може да завршат на погрешни места, што е пречка за користење на оваа технологија во медицината. Но, она што може да очекуваме од главното уредување е прецизност.

Научниците во студијата, чии резултати беа објавени во списанието „Nature“, користеа врвно едитирање за точно вметнување или бришење на делови од ДНК, но и за да се поправат грешките во правописот на една „буква“ од три милијарди такви „букви“ што го сочинуваат човечкиот генетски код.

"Размислете за главно едитирање како еден вид на процесор за зборови, способен за пребарување на специфични ДНК секвенци и нивно точно заменување. Тоа е како да ги притискате Ctrl-F за да го пронајдете текстот што сакате да го измените и потоа да ги притискате Ctrl-C и Ctrl-V за геномски секвенци создадени во лабораторијата. “, објасни еден од авторите на студијата, Дејвид Лиу.

Секое влакно на ДНК се состои од градбени единици наречени нуклеотиди. Постојат четири вида нуклеотиди во ДНК: аденин, цитозин, гванин и тиамин. Овие основни компоненти на нуклеинска киселина можат да се полимеризираат по кој било редослед.

Ги регистрираме со буквите А, Ц, Г и Т.

Три милијарди од овие „писма“ сочинуваат комплетен прирачник за градење и одржување на човечкото тело, но навидум малите грешки можат да предизвикаат болест.

Мутацијата што претвора една специфична А во Т резултира со најчеста форма на заболување од српести клетки. Болеста на Таи-Сакс е ретко генетско нарушување кое се карактеризира со уништување на нервните клетки во централниот нервен систем и може да доведе до слепило, глувост и губење на менталните и физички функции. На развојот на болеста честопати влијае додавањето на четири дополнителни „букви“ на кодот.

Едитирањето главно се користи за да се елиминираат генетските грешки во експериментите врз човечките клетки извршени во лабораторија.

Болестите кај луѓето можат да предизвикаат околу 75 000 различни мутации. Д-р Лиу смета дека новата технологија би можела да поправи околу 89 проценти од овие генетски пореметувања . Другите 11 проценти се однесуваат на случаи кога некое лице има премногу копии на ген или му недостасува цел ген.

Научниците претпоставуваат дека новата технологија ќе се примени за прв пат на заболувања во кои клетките можат да бидат извадени од телото, потоа да се „смалат“, да се проверат за да се види дали се безбедни, а потоа да се вратат назад. Тоа може да бидат некои нарушувања на крвта, како што се болести на српестите клетки или наследно таласемија, вид нарушување на крвта, при што коскената срцевина може да се отстрани и да се врати во телото.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

128 санкционирани возачи вчера во акциска контрола во Скопје, 102 за брзо возење

Сите прекршители на сообраќајните правила и прописи ќе се соочат со законски предвидените глоби.

128 санкционирани возачи вчера во акциска контрола во Скопје, 102 за брзо возење

На 12.10.2026 во периодот од 06:00 часот до 22:00 часот на подрачјето на Град Скопје од страна на Одделението за безбедност на патниот сообраќај при СВР Скопје спроведена е акциска контрола за санкционирање на возачи кои управуваат возила со брзина поголема од дозволената, при што од страна на полициските службеници изречени се 102 санкции. За време на сообраќајната контрола изречени се и 26 останати мерки од Законот за безбедност на сообраќајот на патиштата.

Сите прекршители на сообраќајните правила и прописи ќе се соочат со законски предвидените глоби.

Сообраќајните контроли продолжуваат и во наредните денови. Апелираме до сите учесници во сообраќајот да ги почитуваат сообраќајните правила и прописи и заеднички да придонесеме за побезбедни патишта.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Базенот во Карпош предаден на користење на Националната пливачка федерација – нов чекор за развој на пливањето

Министерот за спорт, Борко Ристовски, денеска присуствуваше на примопредавањето на базенот кај спортската сала „Наум Наумовски Борче“ во Карпош, кој Општина Карпош го предаде на користење на Националната пливачка федерација (НПФ).

Базенот во Карпош предаден на користење на Националната пливачка федерација – нов чекор за развој на пливањето

Станува збор за објект кој започна да се гради од поранешната Агенција за млади и спорт, но беше оставен недовршен. Со поддршка од Владата, Министерството за спорт обезбеди средства за негово доизградба, а во јуни годинава новиот објект беше предаден на владение на Општина Карпош.

Со предавањето на базенот на НПФ се прави значаен исчекор кон воспоставување нов модел на управување со спортската инфраструктура во кој националните спортски федерации ќе имаат активна улога во управувањето со спортските објекти, со цел нивно поефикасно користење и создавање подобри услови за развој на спортот.

Министерот за спорт, Борко Ристовски, истакна дека пливањето е меѓу приоритетите на Министерството и Владата, нагласувајќи дека соработката со локалната самоуправа и Пливачката федерација е важна за враќање на овој спорт на местото што го заслужува.

„Министерството за спорт, во соработка со Општина Карпош и со претседателот на , оди чекор понатаму, со цел пливањето да го вратиме онаму каде што заслужува – да биде еден од спортовите што се приоритет на оваа Влада и на Министерството за спорт.

Во таа насока е и овој чекор, со кој за првпат Националната пливачка федерација ќе стопанисува со базени. За почеток, станува збор за два базена. И за другите базени, кога ќе ги довршиме, ќе најдеме соодветен договор со градоначалниците за и тие да ѝ бидат предадени на НПФ. Федерацијата ќе добие и финансиска поддршка од Министерството за спорт и од Владата, за да може правилно да стопанисува со овие објекти и тие да бидат максимално искористени за развој на пливањето.

Нашата заложба е спортските објекти што ги гради државата да бидат стопанисувани од националните федерации кои имаат квалитет и капацитет тоа успешно да го реализираат“ - истакна министерот Ристовски.

Министерството за спорт, со поддршка од Владата и во соработка со општините и националните спортски федерации, продолжува со инвестиции во спортската инфраструктура и со создавање услови за поголема искористеност на спортските објекти, развој и унапредување на спортот во Македонија.

Министерство за спорт

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Клековски: Нечовечките услови во психијатриските установи мора да станат минато

Министерот за здравство Сашо Клековски денеска, по повод Светскиот ден на менталното здравје, го отвори целосно реконструираниот оддел „Машки 2“ во ЈЗУ Психијатриска болница – Скопје (Бардовци).

Клековски: Нечовечките услови во психијатриските установи мора да станат минато

Одделот е со површина од околу 600 м², а за реконструкцијата се издвоени 300.000 евра.

„Пред четири децении, за време на моите студии, едно од двете најтешки искуства ми беа нечовечките услови во психијатриските установи. Работиме тоа да се смени“, изјави министерот Клековски.

Со болницата е договорено, основниот буџет да вклучува средства за континуирани реконструкција, бидејќи тоа е потребно на психијатриските установи, кои со децении работеле во несоодветни услови.

Претходно се реконструирани сите оддели во Специјалната психијатриска болница Негорци, дел од Клиниката за психијатрија Скопје, а следува реконструкција на Психијатриската болница во Демир Хисар.

Министерот Клековски истакна дека грижата за менталното здравје не се сведува само на подобрување на условите во болниците. Од минатата година матичните лекари имаат превентивна цел за рано откривање на депресија кај младите. Следната година Министерството за здравство планира да започне со спроведување на проект за центри за ментално здравје на младите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер