Санторини бил погоден од 25.000 земјотреси- научниците ја решија мистеријата зошто и како тоа се случило - Канал 5

Санторини бил погоден од 25.000 земјотреси- научниците ја решија мистеријата зошто и како тоа се случило

Мистериозни земјотреси, повеќе од 25.000, го потресоа грчкиот остров Санторини и неговата околина претходно оваа година.

Санторини бил погоден од 25.000 земјотреси- научниците ја решија мистеријата зошто и како тоа се случило

Нова студија од меѓународен тим научници конечно откри зошто, објави Универзитетскиот колеџ во Лондон (UCL).

Помеѓу јануари и почетокот на март, тимот анализирал повеќе од 25.000 земјотреси што се случиле помеѓу Санторини и Аморгос. Стотици од нив биле посилни од 4,5, а сеизмичките немири доведоа до воведување вонредна состојба, затворање на училиштата и паника кај жителите и туристите.

Првично не беше познато дали земјотресите се поврзани со вулканска активност под Санторини или во блискиот подводен вулкан Колумбо, и дали тие можеби биле сигнал за претстојна ерупција или резултат на тектонско лизгање на расед и можна претходница на поголем земјотрес (како разорниот земјотрес од 7,7 степени што го погоди истиот регион во 1956 година).

Вибрации на земјата

Во студија во списанието Science, истражувачите ги разгледале вибрациите на земјата регистрирани од сеизмометри во текот на два месеци. Тие користеа напредни техники на машинско учење (вештачка интелигенција) за прво да детектираат, а потоа да ја одредат локацијата во Земјината кора на повеќе од 25.000 земјотреси. Потоа ги мапираа шемите на земјотреси според промените во стресот под земја што ги предизвикал, овозможувајќи му на тимот да го мапира движењето на магмата под притисок со невидени детали.

Тие открија дека магматските плочи се туркаат нагоре во бранови или пулсирања повеќе од 10 километри под површината. Овие магматски интрузии насилно се туркаат хоризонтално низ карпестите слоеви на површина од 20 километри. Истражувачите проценија дека волуменот на магмата може да наполни 200.000 олимписки базени.

Интрузиите еруптираа од подземен резервоар на магма што ги поврзува вулканот Санторини и блискиот подводен вулкан Колумбо. Но, заробената магма немаше потребен притисок за да стигне до површината и да предизвика ерупција.

- Користевме нов метод за да ја откриеме причината за серијата земјотреси со третирање на секој од 25.000 прецизно лоцирани потреси како „виртуелни мерачи на стрес“, траги од тоа како притисокот се менувал под земја. Ова ни даде робусна слика со висока резолуција за тоа што се случува, дозволувајќи ни да го исклучиме лизгањето на раседот како главна причина за земјотресите - рече д-р Стивен Хикс, коавтор на студијата и експерт од Одделот за геологија на Универзитетскиот колеџ во Лондон.

- Нашата техника може да се примени на идни серии земјотреси во речиси реално време и може да ни овозможи подобро да ја предвидиме веројатноста за вулкански ерупции или големи земјотреси. Нашите докази сугерираат дека магмата што ги предизвикала земјотресите на Санторини не се приближила до површината. Ако ја примениме нашата техника на слични серии земјотреси во иднина, би можеле да одредиме каде е веројатно да еруптира магмата и потенцијално колку, рече тој, додавајќи:

- Нашиот пристап користи само податоци од сеизмометри што ги снимаат вибрациите на земјата и затоа е особено корисен за подводни настани каде што сателитските снимки или копнениот GPS, кои се користат за откривање на промени во положбата на земјата, можеби не се достапни.

Истражувачите открија дека распределбата на потресите одговара на зони што се во согласност со пукнатините на отворањето на магмата, а не на зони каде што би се очекувало тектонско лизгање.

Податоци од вселената

Дополнително, тие анализираа GPS податоци од сателити кои го покажуваат подигнувањето и испакнатоста на површината на Земјата предизвикани од растечката магма. Врз основа на овие промени на површината на Земјата, тие беа во можност да ја проценат големината на интрузиите и нивниот вкупен волумен.

„Нашите резултати покажуваат дека интрузиите со магма, кои помагаат во градењето на Земјината кора, генерираат земјотреси и можат да доведат до опасни вулкански ерупции, не вклучуваат едноставен еднонасочен процес на магма што се движи странично или вертикално. Највпечатливо е што интрузијата не се движеше непречено. Наместо тоа, таа отскокнуваше во бранови - отворајќи нови пукнатини, затворајќи други и пумпајќи ја магмата напред во импулси. Овие импулси на притисок од магма создадоа огромен, динамичен и каскаден модел на стрес и предизвикаа земјотреси во околната кора“, рече Ентони Ломакс, независен истражувач и главен автор на студијата.

Коавторката на студијата, Елефтерија Пападимитриу, од Аристотеловиот универзитет во Солун, Грција, изјави дека „овој реверзибилен, брановиден процес на интрузија на магма можеби не е единствен за Санторини, но може да биде основниот механизам преку кој магмата се транспортира под вулканите низ целиот свет“.

Санторини е дел од Егејскиот вулкански лак, синџир од планини и вулкани на границата помеѓу африканските и евроазиските тектонски плочи. Областа има историја на разорни ерупции, вклучувајќи ја и познатата ерупција на Тера (порано Санторини) околу 1600 година п.н.е., една од најдеструктивните во историјата. Се верува дека оваа ерупција довела до колапс на минојската цивилизација, која цветала на островот Крит, и големи геополитички промени во источниот Медитеран. Многумина веруваат дека оваа ерупција ја инспирирала легендата за падот на Атлантида.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Претставена „Везилка“ - Македонија добива национална фабрика за вештачка интелигенција

Проектот „Везилка“ – Национален центар за вештачка интелигенција, денеска беше официјално презентиран. 

Претставена „Везилка“ - Македонија добива национална фабрика за вештачка интелигенција

Станува збор за иницијатива што треба да ја поврзе домашната научна заедница, државните институции и приватниот сектор со европската инфраструктура за развој на вештачка интелигенција.

На промоцијата беше истакнато дека „Везилка“ не претставува самостојна „фабрика за вештачка интелигенција“, туку таканаречена „АИ антена“ – национален центар поврзан со европската АИ фабрика „Фарос“ во Грција. Преку ова партнерство, македонските истражувачи, стартапи, компании и јавни институции ќе добијат пристап до европски суперкомпјутерски капацитети, вклучително и суперкомпјутерот „Даедалус“, како и до напредни бази на податоци и специјализирани алатки за развој на модели со вештачка интелигенција.

Проектот чија реализација е планирана за три години, има вкупен буџет од околу 6,2 милиони евра. Од нив, приближно 3,1 милиони се обезбедени како грант од Европската Унија додека останатите средства се кофинансирани од државата.

„Везилка“ е вложување во иднината, во потенцијалот на македонските научници, истражувачи, студенти и компании. Тоа е и јасна определба државата да биде активен учесник во технолошките процеси што го обликуваат современиот свет - Христијан Мицкоски- претседател на владата

проектот претставува историски чекор во дигиталниот развој на државата и обид да се изгради траен систем, наместо да се реализираат поединечни и краткорочни проекти, посочи министерот Андоновски.

Целта на Везилка,се конкретни решенија базирани на вештачка интелигенција – од македонски јазични модели и дигитализација на културното наследство, до анализа на здравствени податоци, оптимизација на енергетските системи, автоматизација на административните услуги и примена на паметни технологии во земјоделството.

Покрај истражувачката компонента, „Везилка“ ќе функционира и како центар за обука и развој на кадри..

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Десетина колапси на јавни места за неполни 40 часа - „вжештена“ линијата на 194

На речиси еден саат по еден колабиран на улица.

Десетина колапси на јавни места за неполни 40 часа - „вжештена“ линијата на 194

Од утрово до пладне Брза помош интервенирала за четири колапси, а исто толку имало и во вчерашната дневна смена. Лекарите од службата велат дека деновиве се повеќе граѓани се јавуваат на 194 барајќи совет како да си помогнат за да можат да „го изгураат денот“ поради вртоглавици, болки во пределот на слепоочниците и омалаксаност. Симптоми на метеоропатија чувствуваат и млади и здрави луѓе, вели Д-р Елена Пиловска која појаснува дека топлото и променливо време, особено пред невреме, знае да направи силни промени во општото здравје.

Метеоролошките улови не влијаат само на физичкото здравје, туку може да доведат до голем пад на концентрацијата, затоа во кога има високи температурни разлики и промени во атмосферскиот притисок се препорачува зголемена внимателност, особено зад воланот.

Освен да се пие голема количина на вода и да се внесува полесна храна, овошје и зеленчук, лекарите препорачуваат да се користи секој слободен миг и да се замине на планина, во природа богата со кислород, односно да се вдише чист и незагаден воздух.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Јаневска: Никој нема да биде отпуштен од работа, иако во претходните 7 години имаме 17 илјади ученици помалку

Иако во изминатите седум години бројот на ученици е намален за дури 17 илјади, а со тоа е променет и соодносот меѓу наставниците и учениците, министерката за образование и наука Весна Јаневска уверува дека нема да има отпуштања на наставен кадар.

Јаневска: Никој нема да биде отпуштен од работа, иако во претходните 7 години имаме 17 илјади ученици помалку

На отчетот за сработеното во првите две години од мандатот, Јаневска оцени дека квалитетот на образованието е унапреден преку низа реформи насочени кон подобрување на условите и можностите за учениците, студентите и научната заедница. Како еден од позначајните процеси ги издвои токму оптимизацијата на училишната мрежа и воведувањето на едносменска настава во повеќе од 200 училишта низ државата.

- На овој начин не само што се заштедуваат средства, тоа е помалку важно, туку децата повеќе се социјализираат, учат во подобри услови и постигнуваат подобри резултати. Свесна сум дека има реакции, но да повторам никој нема да биде отпуштен од работа, иако во претходните 7 години имаме 17.000 ученици помалку. - Весна Јаневска – министерка за образование и наука

Откако обелодени дека само тројца ученици се запишале во земјоделската струка во средното училиште „Кузман Шапкарев“ во Битола и поради тоа ќе мора да бидат прераспределени во друга паралелка, Јаневска посочи дека поради долгогодишниот недостиг на интерес било предложено оваа струка да се префрли во регионалниот центар, но по реакциите од училиштето и локалната заедница, предлогот не бил реализиран. Според министерката, потребен е поголем ангажман на наставниците во промоцијата на струката и информирањето на деветтоодделенците за можностите што ги нуди таа професија.

- Ние сме имале примери на училишта со многу низок рејтинг кои со тек на време, токму поради ангажманот на наставниците, станале реномирани училишта. Тоа го покажува искуството. Кога велам дека треба да покажат ангажман, јас не ги критикувам, јас само ги замолувам да направат нешто за да ги задржиме нашите деца на соодветните места. - Весна Јаневска – министерка за образование и наука

Меѓу реализираните активности, Јаневска ги посочи и зголемените плати за наставниците, проширувањето на системот на стипендии, инвестициите во училишната инфраструктура и дигитализацијата на образовните услуги. Според неа, во изминатите две години биле вложени околу 70 милиони евра во образовни проекти, додека буџетот за високото образование и науката бил значително зголемен. Јаневска повтори и дека третa година по ред учебниците ќе бидат доставени до учениците на почетокот на учебната година, додека поддршката за инклузивното образование била зајакната со ангажирање на 1.350 образовни асистенти во основното и 150 во средното образование.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер