Ова е седми месец по ред на раст на европскиот пазар на автомобили, забрзувајќи се од скокот од три проценти во јули.

Податоците од Европската асоцијација на производители на автомобили (ACEA) покажуваат дека во првите осум месеци, клиентите од ЕУ купиле повеќе од 7,5 милиони нови возила, што претставува вкупно зголемување од 5,3 проценти. Раст е забележан на сите главни пазари, предводени од Шпанија со 11,8 проценти и Франција со 7,4 проценти.

Најголемо подобрување е постигнато во сегментот на електрични возила на батерии, кој забележа скок од 44,9 проценти во споредба со истиот период минатата година. Повеќе од 1,6 милиони чисто електрични автомобили се регистрирани во првите осум месеци.

Зголемувањето на побарувачката за електрични модели го предводеа Франција со зголемување од 74,2 проценти и Германија со 53,1 процент, додека Данска забележа зголемување од 40,9 проценти.

Во овој период, хибридно-електричните возила го постигнаа најголемиот поединечен удел во Европската Унија, со учество од 36,6 проценти од сите новорегистрирани автомобили.

Бензинските и електричните автомобили станаа изедначени по популарност, сега сочинувајќи по 21,7 проценти од пазарниот удел. Хибридите со приклучок држат стабилни 10 проценти од вкупната продажба.

Од друга страна, дизел возилата паднаа на само 7,3 проценти, што потврдува континуиран повеќегодишен пад на побарувачката за овој тип на погон.

Пазарниот удел на возилата на батерии значително се зголеми во споредба со истиот период минатата година, кога изнесуваше 15,8 проценти, што укажува на брза промена во структурата на европскиот возен парк.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Русија подготвува нови напади со беспилотни летала во Европа, а овој пат целта се медитеранските земји, објави шпанскиот весник „Ел Мундо“, наведувајќи дека американските разузнавачки служби собрале информации за плановите на Кремљ за ескалација на конфликтот и ги споделиле со неколку европски влади.

Според овие информации, Русија би можела да лансира дронови од типот „Гербер“ од бродови.

„Тие ќе користат беспилотни летала лансирани од морето, скриени во контејнери на бродови, што воопшто не е тешко да се спроведе“, објасни анонимен извор близок до литванското Министерство за одбрана. Извештајот со детали за заканата е составен по посетата на директорот на ЦИА на Москва и доставен до европските министерства за надворешни работи, според „Ел Мундо“.

Тестирање на реакцијата на Западот

Москва долго време подготвува оправдување за таква ескалација. Таа постојано нагласуваше дека снабдувањето на Украина со оружје, разузнавање и воени советници ги претвора западните земји во учесници во војната и легитимни цели.

Русија досега избегнуваше отворен воен конфликт и дејствија што би можеле да предизвикаат координиран одговор на НАТО, но во исто време започна сè поинтензивна кампања на саботажа во земјите што ја поддржуваат Украина. Исто така, се регистрирани изолирани инциденти, кои очигледно ги тестираат границите и реакциите на Западот.

Првата таква ескалација се случи пред една година, кога 19 беспилотни летала без муниција влегоа во полскиот воздушен простор. Неодамнешниот инцидент со вооружени беспилотни летала на аеродромот во Лајпциг, што германските власти го припишуваат на руското разузнавање, исто така беше клучен.

Какви дронови се овие?

Литванските власти се запознаени со типот на беспилотни летала што Русија би можела да ги користи против Шпанија, Франција или Италија. Станува збор за модел на Гербер, авион долг приближно два метри, со распон на крилјата од 2,5 метри. Тежи до 18 килограми и достигнува брзина од околу 160 километри на час. Неговиот максимален деклариран дострел е 600 километри, што зависи од количината на експлозив и надворешни фактори како што е ветерот. Трговски брод може да носи неколку вакви авиони, а тие се многу полесни за лансирање од катапулт отколку поголемите модели Шахед или Геран.

Од 200 или 300 километри од брегот, летот би траел помеѓу еден час и 15 минути, па сè до два часа. Малиот товар не е доволен за да уништи голем објект, но може да предизвика пожар, да оштети надворешна опрема или привремено да затвори пристаниште или аеродром. Наменетиот ефект може да биде повеќе политички и економски отколку материјален.

Предупредување по посетата на шефот на ЦИА на Москва

Литванија и други земји ги имаат овие информации уште од патувањето на директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, во Москва на 25 август. Ратклиф пристигна со американски воен авион кој претходно застана во Рига.

Нема јавни записи за состаноците во Латвија, иако дипломатски извори од една балтичка земја потврдуваат дека биле свесни за патувањето и подоцна биле информирани за неговата содржина. „Волстрит џурнал“ и „Политико“ објавуваат дека Ратклиф ја предупредил Русија во Москва против каков било напад или провокација против НАТО.

Според извори запознаени со предупредувањето, владите на Шпанија, Франција и Италија биле исто така информирани дека Русија подготвува можна операција со беспилотни летала.

Ова предупредување се совпаѓа со реакцијата на Емануел Макрон, кој на 16 септември го собра Советот за одбрана, а два дена подоцна во Елисејската палата, лидерите на сите партии и кандидатите за претседателските избори во 2027 година. Неколку аналитичари за одбрана потврдија дека биле запознаени со извештајот на ЦИА. Тие нагласуваат дека извештајот е многу прецизен и дека француските власти му дале голем кредибилитет.

Зошто Шпанија, Франција и Италија?

Сите три земји очекуваат избори во 2027 година, а во нив дејствуваат радикални сили кои би можеле да го искористат стравот и заморот од војната во Украина. Во Франција и особено во Италија, постојат политички струи блиски до интересите на Кремљ. Левичарскиот француски политичар Жан-Лук Меланшон вчера ги обвини украинските „напади со долг дострел“ на руска територија за зајакнување на руската закана во Европа.

Кир Жилс, британски аналитичар специјализиран за руска воена стратегија, предупредува дека оддалеченоста на Шпанија од руската граница не гарантира безбедност.

„Целите нема нужно да бидат земји од првата линија. Целта ќе биде таму каде што е најслабата точка на Европа“, тврди Жилс.

Тој ги наведува „земјите како Велика Британија или Шпанија, кои не инвестирале во интегрирани системи за воздушна и ракетна одбрана прилагодени на руската закана“ како можни ранливости.

Уништувањето не мора да биде големо

Главната цел на нападот на Гербер лансиран од трговски брод не би морала да биде уништување од големи размери. Со експлозивно полнење од четири до пет килограми, авионот е покорисен за затворање на аеродроми, предизвикување пожари или докажување дека Русија може да стигне до европската задна страна.

„Русија разгледува каде акцијата ќе има најголем ефект поради недостатокот на отпорност, цивилна заштита и политичка кршливост“, вели Џајлс. Тој објаснува дека изборот на цел зависи од постојано менувачка равенка, при што Москва пресметува каде може да постигне најголем резултат со најмал ризик и ресурси.

Лансирањето од море веќе е тестирано

Идејата за лансирање од море против НАТО беше спомената од украинскиот медиум „Дифенс експрес“ пред една година. Во него беше опишано сценарио во кое беспилотните летала „Гербер“ би биле транспортирани на танкери од „флотата во сенка“ и лансирани со катапулти од меѓународни води. Русија веќе практикувала вакви операции. Уште во 2020 година, „ЗАЛА“, производител на беспилотни летала поврзан со концернот „Калашников“, веќе вршеше лансирања од бродови во движење. Во октомври 2024 година, експериментите беа повторени од речиси стационарна платформа на отворено море.

Веќе имаше инциденти во Балтикот. Во февруари оваа година, шведската морнарица откри беспилотно летало кое полетуваше од рускиот разузнавачки брод „Жигулевск“ во Оресундскиот теснец. Шведска го пресретна леталото и го оцени како повреда на воздушниот простор. На 14 септември минатата година, руски воен брод испали два ракети кон дански воен хеликоптер кој вршеше надзор во меѓународните води на Балтикот.

Руските воени кругови веќе го споменуваат јужниот дел на Медитеранот како рута за заканување на Франција. На 19 септември, денот по состанокот на Макрон, влијателниот Телеграм канал Рибар објави мапа на Медитеранот под наслов „Руска медицина против француска ароганција“. Текстот дискутира за испорака на беспилотни летала Геран-5 во Алжир, кои би можеле да стигнат до воени бази, нуклеарни централи и петрохемиски комплекси во јужна Франција.

Рускиот одговор на украинските успеси

„Русите сакаат да создадат впечаток за сопствена „Пајажина““, објаснува литвански извор, алудирајќи на украинска операција во која беспилотни летала скриени во контејнери на камиони уништија руски авиони на аеродромите. Разузнавачки извори во балтичките држави ја поврзуваат зголемената руска агресија со штетата што украинските напади ја предизвикуваат на рускиот енергетски сектор. Интензивирањето на саботажите има за цел да ја намали поддршката за Украина, да предизвика поделби во рамките на НАТО и да го вознемири европското население.

Полска, исто така, има слични информации. Премиерот Доналд Туск предупреди за можни руски напади со беспилотни летала или ракети врз земјите што ѝ помагаат на Украина. Тој истакна дека земјите веќе покажале способност да ги спречат ваквите операции. Литванскиот министер за надворешни работи Кестутис Будрис рече: „Русија нема да се крие. Едноставно мора да ги избегнеме последиците“.

Распонот на крилјата на Гербера е малку поголем од внатрешната ширина на контејнерот, па затоа дронот можел да патува со склопени крилја и се подготвува за лет на палубата. Моделот Гербера-2, неодамна пронајден покрај полскиот брег, носел боева глава со околу четири килограми експлозив.

Сепак, дронот не бил лансиран од море, туку веројатно пристигнал од руската енклава Калининград преку Литванија. Методот на лансирање од море не е исклучиво руски, бидејќи го користи и Украина, па затоа некои аналитичари веруваат дека ова би можел да биде одговор на Русија. Според информациите објавени од Блумберг, лице блиско до Кремљ ја потврдило намерата на Москва да ја казни Европа за поддршката на Киев.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Напорната операција беше спроведена на јадранскиот остров Брач, од 21 до 23 септември, во јамата Густришица.

Операцијата следува по детална истрага

Полицијата спроведе истрага уште во јули и потврди дојава дека има голем број фрлени неексплодирани направи, арсенал што потекнува претежно од Втората светска војна.

За време на операцијата, полицајците се спуштија во јамата и изнесоа на површина околу 15 различни експлозивни направи за кои се проценуваше дека се безбедни за отстранување, објавува Dnevno.hr.

Некои од пронајдените направи беа во толку лоша состојба што не можеа безбедно да се транспортираат на површината.

Авионска бомба - посебен предизвик

Ова беа главно рачни гранати „Бреда“, произведени во Италија, кои беа уништени со контролирана експлозија на дното на јамата.

Посебен предизвик претставуваше авионската бомба, тешка околу 50 килограми. Немаше активен фитил, но полицијата не можеше да го уништи во јамата поради можноста од уривање.

Затоа, беше извлечен на површината и ќе биде уништен на соодветна локација кога временските услови ќе дозволат, првенствено поради ризикот од пожар.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.