Антон Фрајр Биргисон, познат фотограф за природа и водич за дивина кој работи за „Гео травел Исланд“ во Исланд, имал бројни средби со животните што го населуваат овој студен остров, но малку од нив биле толку динамични и опасни како онаа во која бил вклучен него и дивите ирваси, што неодамна го снимил и објавил на својот Инстаграм профил, објави Thedodo.

Биргисон следел големо стадо диви ирваси низ оддалечен дел од северен Исланд, надевајќи се дека ќе ги фотографира од далечина. Во стадото имало околу 400 ирваси, а Биргисон внимавал да држи безбедно растојание. Потоа, сосема неочекувано, целото стадо се упатило кон него!

„Нешто одеднаш ги исплаши и тие потрчаа кон мене“, рекол Биргисон, кој не сакал дополнително да ги плаши животните, па се скрил зад камен.

Иако видел ирваси одблизу од автомобил или моторна санка, никогаш не доживеал нешто вакво пеш.

„Беше неверојатно! Вистинска привилегија“, рекол Биргисон, додавајќи дека едно од телињата му се приближило и претпазливо го помирисало. Биргисон рече дека чувствувал како сите да се свесни за неговото присуство, но можеби не целосно, бидејќи целосно се смирил. Изгледале неверојатно мирни и величествени, рече фотографот.

Биргисон го опиша настанот како свој „најдобар момент во дивината“ таа година.

View this post on Instagram

A post shared by Anton Freyr Birgisson (@anton_freyrb)

Откако мирно пасел во близина на Биргисон околу 20 минути, стадото продолжило по својот пат, оставајќи му на фотографот незаборавно сеќавање.

„Северен Исланд е место каде што сè уште постои вистинска дивина и уживам да ја истражувам со гости од целиот свет“, рече Биргисон.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Врховниот суд на САД ѝ дозволи на администрацијата на претседателот Доналд Трамп да продолжи со депортирање на мигранти во земји различни од нивните матични земји, без да им даде можност да презентираат докази за штетата со која би можеле да се соочат!

На тој начин, Трамп доби поттик за методите што неговата администрација ги користи за забрзување на депортациите како дел од заострувањето на имиграциската политика.

Судот го одобри итното барање на Министерството за правда за привремено суспендирање на одлуката на американскиот окружен судија Брајан Марфи во Бостон, кој пресуди дека политиката на Министерството за внатрешна безбедност за отстранување на мигранти во таканаречени трети земји е нелегална.

Судот, исто така, се согласи да ги сослуша аргументите во случајот во декември, по што ќе следи конечна одлука за политиката, објави Ројтерс.

Судот има конзервативно мнозинство од шест наспроти три. Неговите тројца либерални судии се спротивставија на одлуката веднаш да се продолжат депортациите додека трае судскиот спор и чека конечен исход.

Одлуката на Марфи е донесена во групна тужба поднесена од групи за права на имигрантите во име на мигрантите кои сакаат да ја спречат владата на САД да ги испраќа во трети земји без претходна најава и можност да изнесат тврдења за опасностите со кои би можеле да се соочат таму.

Според групите за човекови права, повеќе од 25.000 мигранти се депортирани во 29 земји според политиката, која беше воведена минатата година, а огромното мнозинство е испратено во Мексико.

Политиката е една од бројните мерки што администрацијата ги презеде како дел од напорите на Трамп за масовни депортации. Републиканскиот претседател спроведува широка репресија врз имиграцијата, што е врвен приоритет откако се врати во Белата куќа минатата година.

Администрацијата спроведува депортации во трети земји, вклучувајќи го и политички нестабилниот Јужен Судан, кој Стејт департментот им советува на граѓаните на САД да го избегнуваат поради ризик од криминал, киднапирање и вооружен конфликт, како и во Уганда, Екваторијална Гвинеја, Либерија, Централноафриканската Република и други земји.

Џејмс Персивал, главен правен советник на Министерството за внатрешна безбедност, ја поздрави одлуката на судот.

„Лош ден и за криминалните нелегални имигранти и за активистите за отворени граници“, напиша Персивал на социјалните медиуми.

Трина Реалмуто, адвокат на тужителите од Националната алијанса за судски постапки за имиграција, рече дека судот „ѝ дозволил на администрацијата повторно да почне да испраќа луѓе во трети земји каде што се соочуваат со прогон или тортура. Ова е катастрофален исход за луѓето кои може да бидат ставени во авион пред да добијат известување или можност да изразат страв од прогон или тортура“.

Во февруари, Мерфи пресуди дека политиката го прекршила правилниот процес на законот за имиграција и гаранциите за правилен процес на Петтиот амандман.

Правилниот процес генерално бара од владата да обезбеди известување и можност за сослушување пред да преземе одредени негативни дејствија.

Врховниот суд, кој веќе потврди голем број построги политики за имиграција на Трамп, претходно застана на страната на администрацијата во правната битка, суспендирајќи ја привремената забрана што Мерфи ја издаде претходно во случајот со која беа запрени депортациите.

Во уште еден успех за администрацијата, Врховниот суд подоцна ги укина ограничувањата што ги наметна судијата за да заштити група мажи од испраќање во Јужен Судан.

Случајот започна во 2025 година откако Министерството за внатрешна безбедност презеде чекори за забрзување на депортациите на мигрантите кои не можеа да бидат вратени во ниту една од земјите наведени во нивните наредби за депортација.

Забрзано депортирање

Политиката предвидуваше дека мигрантите можат брзо да бидат депортирани, без претходна најава, во трети земји кои дале веродостојни дипломатски гаранции дека нема да го прогонуваат или мачат лицето.

За земјите кои не дале такви гаранции, депортираните лица ќе бидат известени за земјата на дестинација, а американските власти ќе ја проценат веројатноста за прогон или мачење само ако самото лице изразило таков страв.

Во своето итно барање до Врховниот суд, Министерството за правда рече дека депортациите во трети земји се „фундаментално средство за отстранување на одредени странци, вклучувајќи ги и некои од најсериозните криминалци“.

Но, и Мерфи и критичарите на администрацијата рекоа дека политиката се однесува и на мигрантите на кои веќе им е дадена правна заштита од враќање во нивните матични земји.

Според обвинителите во судскиот поднесок, политиката довела до тоа трети земји нелегално да ги враќаат депортираните лица во нивните матични земји, од кои САД веќе им дале заштита, додека други депортирани лица биле тепани, сексуално нападнати, притворени или исчезнати.

Тужителите тврдеа дека администрацијата ја игнорирала „сериозната штета што произлегува од депортацијата на илјадници долгогодишни жители на САД, од кои многумина немаат криминални досиеја, во трети земји, без оглед на прогонот или тортурата со која се соочуваат таму“.

Првиот апелационен суд на САД за Петтиот округ со седиште во Бостон ја потврди поголемиот дел од одлуката на Марфи на 18 септември.

Случајот беше предмет на жестока правна расправа од самиот почеток и ги вклучуваше наодите на Марфи дека администрацијата „повеќе пати ги прекршила или се обидела да ги прекрши“ неговите наредби.

Во 2025 година, Марфи откри дека администрацијата прекршила уште една од неговите наредби што бараше дополнителни чекори пред да се обиде да испрати група мигранти во Јужен Судан.

Во својот итен извештај до Врховниот суд, Министерството за правда рече дека депортациите од трети земји се „неопходно средство за отстранување на одредени странци, вклучувајќи ги и некои од најлошите криминални странци“.

Но, и Марфи и критичарите на администрацијата рекоа дека политиката важи и за мигрантите на кои им е дадена правна заштита од враќање во нивните матични земји.

Политиката доведе до тоа трети земји нелегално да ги враќаат депортираните лица во нивните матични земји од кои САД веќе им обезбедиле заштита, додека други биле тепани, сексуално злоупотребени, притворени или исчезнати, изјавија обвинителите во судска постапка.

Администрацијата ја игнорира „значајната штета што произлегува од депортирањето на илјадници долгогодишни жители на САД, од кои многумина немаат криминално минато, во трети земји, без оглед на прогонот или тортурата со која се соочуваат таму“, рекоа обвинителите.

Првиот апелационен суд на САД за Петтиот округ, со седиште во Бостон, ја потврди поголемиот дел од пресудата на судијата на 18 септември. Случајот беше жестоко оспоруван од самиот почеток и ги вклучуваше наодите на Мерфи дека администрацијата „постојано ги прекршила или се обидела да ги прекрши“ неговите наредби.

Во 2025 година, Мерфи откри дека администрацијата прекршила друга наредба што ја издал, која барала дополнителни чекори пред да се обиде да испрати група мигранти во Јужен Судан.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Фотографиите од планината привлекоа големо внимание на социјалните мрежи, особено поради периодот кога треба да има снег на нејзиниот врв, објавува Дејли Меил.

Не е среде пустина!

Вообичаено е првите сериозни снежни врнежи да се појават во повисоките делови на Матерхорн во текот на септември, придружени со температури под нулата. Овој пат сцената е сосема поинаква.

Еден корисник објави фотографија од веб-камерата на Червино Ски Парадајс, коментирајќи дека сликата „не прикажува планина во средината на пустината“, туку Матерхорн на 27 септември 2026 година.

Други корисници го споредија сегашниот изглед на планината со фотографии од пред една година, кога нејзините падини веќе беа покриени со дебел слој снег.

Невообичаено високи температури

Матерхорн често е релативно без снег во текот на летото, но целосно гол врв во ова време од годината е многу поневообичаен. Во исто време, поголемиот дел од Европа доживува температури над просекот, при што делови од централна и јужна Европа регистрираа температури кои надминаа 40 степени Целзиусови претходно овој месец.

Nein, das ist kein Berg in irgendeiner Wüste. Das ist das Matterhorn am 27. September 2026. Via Niko Froitzheim https://t.co/hE2B0eYC4o

— Thomas Reis (@peakaustria) September 28, 2026

Слична сцена беше забележана за време на голем топлотен бран во 2022 година. Во тоа време, локалните планинари изјавија за германските медиуми дека врвот Матерхорн, кој е висок 4.478 метри, е целосно лишен од снег.

Планинскиот водич и раководител на службата за спасување, Анјан Труфер, во тоа време изјави за Дер Шпигел дека во неговите три децении работа на планината, таква ситуација била забележана само четири или пет пати.

Сепак, периодите со многу малку снег и мраз стануваат сè почести како што се зголемуваат глобалните температури.

Линијата се движи повисоко

Еден индикатор за екстремни услови е надморската височина на која температурата останува под нулата. Во Швајцарија, минатиот јуни, точката на замрзнување достигна највисока вредност досега забележана за тој период од годината.

Во близина на Матерхорн, таа се искачи на околу 5.000 метри надморска височина. Резултатот беше речиси целосно отсуство на снег на врвот, а според извештаите, алпинистите успеаја да се искачат на околу 4.200 метри без употреба на специјална опрема.

Матерхорн, сепак, не е единствената планина каде што се забележани вакви промени.

И Фуџи без снег

Сличен феномен е забележан и на другата страна од светот. Планината Фуџи во Јапонија остана без снег на врвот до 6 ноември 2024 година, што беше најновиот датум без снежна покривка откако систематски се евидентираат записи, односно приближно 130 години.

Претходниот рекорд беше 26 октомври, забележан во 1995 и 2016 година.

Според локалната метеоролошка служба, снегот на Фуџи обично се појавува околу 2 октомври, а постабилна снежна покривка се формира неколку дена подоцна.

Проблемот не е само во изгледот

Недостатокот на снег и мраз не е само естетски проблем за планинските предели. Високите температури можат да ги направат патеките за искачување многу поопасни.

За време на овогодинешниот топлотен бран, некои од високите европски планини доживеаја одрони на карпи, што ги направи некои популарни рути исклучително ризични.

Меѓу најпогодените се Матерхорн и Монблан, највисокиот врв на Алпите. До крајот на август, најмалку три лица загинаа на Монблан, по што локалните власти наредија затворање на планинските колиби на една од најкористените рути.

Во исто време, планинските водичи ги прекинаа тури на Матерхорн по серија големи лавини.

Што се случува длабоко во карпите?

Еден од клучните проблеми е топењето на пермафростот - слој од почва, мраз и карпи што може да остане замрзнат илјадници години. На високите планини, мразот се наоѓа и во пукнатините меѓу карпите и им помага на целите карпести структури да останат стабилни.

Кога температурите значително се зголемуваат, овој мраз почнува да се топи. Во исто време, глечерите се повлекуваат и губат дебелина, отстранувајќи дел од притисокот што претходно помагаше да се одржат стабилни карпестите падини.

За време на овогодинешниот топлотен бран, швајцарскиот регион Базел-Бининген забележа температура од 39,7 степени Целзиусови, највисока досега измерена во северните Алпи. Во Шамони, Франција, еден од најпознатите центри за планинарење и качување во Европа, температурите редовно се искачуваа над 30 степени.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.