Огромните пожари во Австралија предизвикаа аномалија во стратосферата - Канал 5

Огромните пожари во Австралија предизвикаа аномалија во стратосферата

По огромните шумски пожари што беснееја низ Австралија во текот на летото, големи делови од дивината биле уништени, многу животни угинале, а темна магла ги покри големите градови.

Огромните пожари во Австралија предизвикаа аномалија во стратосферата

Научниците неодамна открија дека дел од оваа изгорена биомаса придонела за најголемото затоплување на стратосферата во последните три децении и влијаела на озонската дупка над Антарктикот.

Со комбинирање на сателитски податоци со компјутерски модели на однесувањето на површинските аеросоли, статистичарката Лили Дејмани-Пирс од Универзитетот во Ексетер и нејзините колеги успеале да детектираат чад високо во атмосферата на нашата планета.

Пожарите зафатиле повеќе од 5,8 милиони хектари и биле толку интензивни што формирале сопствени временски системи, вклучително и грмотевици исполнети со чад што траеле со денови.

Како што објаснуваат експертите, овие системи и нивните вртлози исфрлале чад до неверојатно големи височини, додека сончевите зраци ги загревале овие темни честички и дополнително ги подигнале, пишува Science Alert.

Првиот вител, откриен на 31 декември 2019 година, достигнал висина од 16 километри. Потоа, на 12 јануари 2020 година, забележан е друг облак кој се искачил на височина од 35 километри, длабоко во стратосферата и останал таму до 2 месеци.

„Во период од еден месец, аеросолен облак лебдеше над јужниот дел на Тихиот Океан. Го открија инструментот CALIOP на НАСА, како и лидарите на површината и соларните фотометри од врвот на Јужна Америка“, наведуваат научниците. .

Во тој период имало остар скок на глобалната просечна температура во стратосферата од 0,7°C. Аномалните температури траеле четири месеци, а климатските модели покажуваат дека овие температури можат да се објаснат само со дополнителни 0,81 тераграми честички чад. Тоа било најголемото зголемување на температурата во стратосферата на Земјата од ерупцијата на вулканот Пинатубо во 1991 година.

Додека површината на планетата се ладела за околу половина степен благодарение на дифузните облаци од честички кои ја блокираат сончевата светлина, честичките апсорбирале инфрацрвена светлина во стратосферата и предизвикале значително затоплување на тој слој од атмосферата.

Веќе знаеме дека аеросолите од вулканите по големите ерупции ја оштетуваат и озонската обвивка, а неодамнешните студии покажале дека честичките од шумските пожари можат да го направат истото.

Хемиските реакции кои се случуваат на површината на честичките од чад ги „трошат“ молекулите на озонот. Кога експертите ја мапирале вертикалната дистрибуција на озонот на јужната хемисфера во 2020 година, откриле повеќе докази за оштетување на озонот предизвикано од чад.

Честичките чад го продолжиле времетраењето на озонската дупка над Антарктикот и го нарушиле поларниот вител на Антарктикот, кој обично почнува да се распаѓа кон крајот на пролетта.

„Расимнувањето на озонската обвивка ја зголемува јачината на поларниот вител и го одложува неговото исчезнување. Тоа пак придонесува за продолжено траење на озонската дупка во 2020 година“, објаснуваат експертите во истражувањето.

Озонската дупка над Антарктикот достигна речиси рекордно ниво во 2020 година, а сега знаеме зошто. Новото истражување покажало дека промените предизвикани од чадот влијаеле и на температурите со зајакнување на поларниот вител. Ова довело до невообичаено студена пролет во 2020 година на јужната хемисфера.

Истражувањето насловено Australian wildfires cause the largest stratospheric warming since Pinatubo and extends the lifetime of the Antarctic ozone hole е објавено во списанието Science Advances.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

11. фестивал на чај со над 30 учесници и меѓународна програма

Од 30 октомври до 1 ноември, на приземјето во Скопје Сити Мол, ќе се одржи единаесеттото издание на „Фестивалот на чај“, во знакот на „Ароматичната моќ на билките“.

 11. фестивал на чај со над 30 учесници и меѓународна програма

Повеќе од 30 учесници, сертифицирани билкари, чајни мајстори, креатори на чајни тинктури и љубители на чај од земјава и од странство ќе ги претстават своите производи и знаење, нудејќи им на посетителите ретка шанса да откриваат различни вкусови да дегустираат и да уживаат во аромите што ги слават природата и нејзината разновидност.

Фестивалот и годинава ја поврзува традицијата со едукацијата, културата и современите практики. Посетителите ќе можат да проследат и работилници, панел-дискусии, презентации и уметнички перформанси, преку кои, чајот и билките ќе бидат претставени од различни перспективи – од македонското традиционално билкарство и планинските чаеви до размена на меѓународно знаење и искуства.

Во фестивалската понуда ќе учествуваат: La Soy&LaCha, Билна Аптека „Матија“, Роза Канина Ресен, Ливан Херба, Ignea Cosmetics – билна козметика, ЛАВИТА АГРО, Happy пчелни производи, EKO восочни обвивки, Гостилица планински чај, Health Shop Macedonia, Мое сапунче, Елена Манчевска, Мирјана Ангелеска, ТРАНТАЛОВСКИ фарм, ПЗ Природен мед, АНТОВИ природна козметика и медови производи, АПИ козметика, ПетроскиВ, ЛЕ-НАтура, Тилиа органика, Моја фарма, Бороџун, Мојот сапун, Шарено ќоше, ТиноСки и Нате препорачува. Во програмата ќе се вклучат и Ботаничката градина и Истражувачкото друштво на студенти биолози (ИДСБ), како и Институтот „Конфуциј“ при УКИМ.

Покрај фестивалската понуда во текот на трите денови на истата локација предвидени се и придружни настани - едукативни работилници, панел дискусии, перформанси и презентации.

Па така, во петок на 30 октомври од 18 часот ќе се случи настанот „Македонска чајна софра: Допир до сите сетила“, кој нуди патување низ ароматичните молекули на македонските билки, преку знаењето и приказните што се пренесувале од генерација на генерација. „Моја фарма – Тумчевиште“ ќе го претстави македонскиот планински чај, од семиња од Националниот парк „Маврово“. Предвиден е и настап на Пламенка Трајковска со соло виолина, а посетителите ќе се запознаат и со традиционалниот македонски билков ритуал „Сучење врвки“, поврзан со празникот Водици и карактеристичен за гостиварскиот крај.

Од 19 часот следува церемонијата на чај на Институтот „Конфуциј“ при УКИМ, посветена на традиционалната кинеска уметност на чајот. Програмата ќе биде дополнета со кинески инструментален перформанс и кинески танц, во изведба на професорите и студентите на Институтот.

Во сабота, на 31 октомври, од 13 часот ќе се одржи „Чајанка“ со амбасадорот на Република Словенија, Н.Е. Грегор Прескер. Предвидени се и панел-дискусии на теми „Шумите како бизнис екосистем“ и „Моќта на билките“. Во фокусот ќе бидат успешните стартап-иницијативи, женските претприемачки приказни и современиот рекап на традиционалното билкарство, со акцент на можностите што ги отвораат природните ресурси за развој на нови идеи и претприемачки пристапи. Ќе биде организирано и детско креативно катче од 13 часот, збогатено со пчеларска и уметничка работилница „Медена приказна“ во организација на ПЗ Природен мед со пчелар Христијан Аврамовски и уметницата Сања Јовановска.

И во неделната програма, на 1 ноември, во 12 часот на пладне започнува медената работилница „Што јадат пчелите“, во организација на ПЗ Природен мед. Веднаш потоа од 13 часот следува кинеска дегустација на чај и културни перформанси, со калиграфија и хартиена техника.

Со спојот на дегустации, традиционални практики, културни содржини и едукативни активности, единаесеттото издание на Фестивалот на чај ќе понуди три денови посветени на ароматичните билки, нивната употреба и културното наследство што го носат.

Фестивалот го организираат Центарот за истражување и промоција на природата и културата „Експедиција ПРИРОДА“/МРК Дијалог и Скопје Сити Мол.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ВМРО-ДПМНЕ: Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето

Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето, се стави во функција хидросистемот „Спас за Дојранското Езеро“.

ВМРО-ДПМНЕ: Во Дојран се реконструираат патишта, се подобрува водоснабдувањето

Општина Дојран продолжува со реализација на проекти кои носат конкретни придобивки за граѓаните, подобра инфраструктура и посветла иднина за градот и Дојранското Езеро.

Во изминатата година се работи на неколку клучни проекти кои ќе го подобрат животот во Дојран.

Се направи реконструкција на главните патни правци. Реконструирани се 2 километри од главниот регионален пат во Стар Дојран и 500 метри во Нов Дојран, со што се подобрува безбедноста и пристапноста за граѓаните и туристите.

Се подобрува водоснабдувањето, реконструирани се 750 метри од водоводната мрежа во Нов Дојран, а со навремено откривање и санирање на дефектите е постигната поголема сигурност во водоснабдувањето, особено во Стар Дојран и неговите повисоки делови во текот на летото.

Се стави во функција хидросистемот „Спас за Дојранското Езеро“ кој е значаен чекор во насока на заштита на езерскиот екосистем и подобрување на условите за зачувување на природното богатство на Дојран.

Паралелно, општината инвестира во комуналната инфраструктура, јавната чистота, спортот, туризмот и поддршката на семејствата, со зголемена финансиска помош за првачињата и новороденчињата.

Дојран заслужува развој што се гледа, проекти што се чувствуваат и резултати што остануваат.

Со посветена работа и конкретни инвестиции, Општина Дојран продолжува да гради подобри услови за живот на граѓаните и да го развива градот како атрактивна туристичка дестинација.

Со почит,

Центар за комуникации на ВМРО-ДПМНЕ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

СДСМ: Со Мицкоски минималната плата не стигнува ниту за храна – 33% од работниците живеат во сиромаштија

Само за храна и пијалаци во октомври на граѓаните им биле потребни 26.170 денари. Од јануари трошокот за храна и пијалаци пораснал за речиси 2.000 денари. 

СДСМ: Со Мицкоски минималната плата не стигнува ниту за храна –  33% од работниците живеат во сиромаштија

Потрошувачката кошничка е над 70 илјади денари а со стан оди и над 90 илјади денари.

Ниту три плати не се доволни да се покријат основните животни трошоци.

Работниците во Македонија едвај врзвуваат крај со крај, со најниски плати во Европа.

Од вкупно 540.000 вработени, околу 180.000 работници земаат плати помали од 31.200 денари месечно.

33% од работниците во Македонија земаат плата под прагот на сиромаштијата.

Овие луѓе одат на работа, работат, вложуваат труд и немаат доволно за достоинствен живот – буквално живеат во сиромаштија.

Наместо да ги зголеми платите арамијата размислува за увоз на економски работници како евтина работна сила. Николовски вели 50.000 економски работници а Мицкоски над 100.000.

Ова сурова реалност е одлука на арамијата Мицкоски – работниците да работат за малку пари, и да бидат сиромашни.

Скопје, 21.10.2026

СДСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер