Здравје

Научниците може да ви кажат колку бргу стареете врз основа на само една снимка на мозокот

Нов „часовник за стареење“ може да го предвиди ризикот од деменција и други болести поврзани со возраста години пред да се појават симптомите.

Средношколската средба е силен потсетник дека некои луѓе стареат грациозно повеќе од другите. Некои влегуваат во своите постари години физички силни и ментално остри. Други почнуваат да се чувствуваат слаби или заборавени многу порано во животот отколку што се очекуваше, објави Еурекалерт.

„Начинот на кој старееме со возраста е сосема различен од тоа колку пати сме го обиколиле сонцето“, вели Ахмад Харири, професор по психологија и невронаука на Универзитетот Дјук.

Научниците од Универзитетот Дјук, Универзитетот Харвард и Универзитетот Отаго во Нов Зеланд развија алатка што може да каже колку брзо некој старее, додека е сè уште доволно здрав, со преглед на скенирања на мозокот.

Врз основа на едно МРИ скенирање на мозокот, алатката може да го процени ризикот од хронични болести во средниот век кои обично се јавуваат децении подоцна. Овие информации би можеле да помогнат во поттикнувањето на промените во начинот на живот и исхраната за подобрување на здравјето.

Кај постарите луѓе, инструментот може да предвиди дали некој ќе развие деменција или други болести поврзани со возраста години пред да се појават симптомите, кога може да има поголеми шанси за забавување на текот на болеста.

„Откривме колку брзо луѓето стареат користејќи податоци собрани во средниот век. Ова ни помага да ги предвидиме дијагнозите на деменција кај луѓе кои се многу постари“, вели Харири.

Наоѓањето начини за забавување на опаѓањето поврзано со возраста е клучно за да им се помогне на луѓето да живеат поздрав и подолг живот. Но, прво, треба да откриеме како да го следиме стареењето на прецизен начин.

Развиени се неколку алгоритми за мерење на тоа колку добро старее една личност. Сепак, повеќето од овие „часовници за стареење“ се потпираат на податоци од луѓе од различни возрасти во еден момент, наместо да ги следат истите лица додека стареат.

„Она што изгледа како побрзо стареење може едноставно да се должи на разликите во изложеноста на работи како оловен бензин или чад од цигари кои се специфични за нивната генерација“, вели Харири.

Предизвикот е да се измери колку брзо се случува процесот без влијание на фактори на животната средина или историски фактори кои не се поврзани со стареењето.

Истражувачите се потпирале на податоци од 1.037 луѓе кои биле проучувани од раѓање во 1972-1973 година како дел од Новозеландската студија Данидин, именувана по градот во кој се родени.

На секои неколку години, истражувачите ги набљудувале промените во крвниот притисок, индексот на телесна маса, нивоата на гликоза и холестерол, функцијата на белите дробови и бубрезите и други мерења, дури и повлекувањето на непцата и расипувањето на забите.

Тие го користеле целокупниот модел на промена кај овие здравствени индикатори во текот на речиси 20 години за да генерираат мерка за тоа колку брзо старее секое лице.

Новиот инструмент бил трениран да ја процени оваа стапка на стареење користејќи само информации добиени од едно МРИ скенирање на мозокот на 860 учесници во студијата Данидин кога имале 45 години.

Потоа ова било користено за анализа на скенирања на мозокот во други бази на податоци од луѓе во Обединетото Кралство, САД, Канада и Латинска Америка.

Побрзо стареење и поголем ризик од деменција

Низ множествата податоци, луѓето кои старееле побрзо на оваа мерка имале полоши резултати на когнитивните тестови и побрзо се намалувале во хипокампусот, област од мозокот важна за меморијата.

Поважно е што тие имале поголема веројатност да доживеат когнитивен пад во подоцнежниот живот.

Во една анализа, истражувачите испитале скенирања на мозокот на 624 луѓе на возраст од 52 до 89 години од Северноамериканската студија за ризик од Алцхајмерова болест.

Луѓето за кои инструментот сметал дека стареат најбрзо кога влегле во студијата имале 60 проценти поголема веројатност да развијат деменција во подоцнежните години. Тие, исто така, почнале да имаат проблеми со меморијата и размислувањето порано од оние кои старееле побавно.

Врски тело-мозок

Исто така, беше откриено дека луѓето кои покажувале знаци на побрзо стареење имале поголема веројатност да имаат полошо целокупно здравје, не само во однос на функцијата на мозокот. Луѓето кои старееле побрзо биле послаби и имале поголема веројатност да имаат здравствени проблеми поврзани со возраста, како што се срцеви удари, белодробни заболувања или мозочни удари.

Оние кои старееле најбрзо имале 18% поголема веројатност да им биде дијагностицирана хронична болест во следните неколку години, во споредба со луѓето кои старееле со просечна брзина.

Уште позагрижувачки е што тие имале и 40% поголема веројатност да умрат во тој временски период од оние кои старееле побавно.

„Врската помеѓу стареењето мозок-тело е доста силна“, вели Харири.

Корелацијата помеѓу брзината на стареење и деменцијата беше подеднакво силна кај другите демографски и социоекономски групи како и кај оние на кои беше обучен моделот, вклучувајќи примерок од Латиноамериканци и учесници со ниски приходи, кои не се белци од Обединетото Кралство.

„Се чини дека е нешто што се регистрира и се рефлектира во сите мозоци“, вели Харири.

Овој труд е значаен бидејќи луѓето ширум светот живеат подолго. Во наредните децении, се очекува бројот на луѓе над 65 години да се удвои, достигнувајќи речиси една четвртина од светската популација до 2050 година.

Сепак, како што живееме подолго, за жал, повеќе луѓе ќе доживуваат хронични болести поврзани со стареењето, вклучително и деменција, вели Харири.

Економскиот товар на деменцијата е веќе огромен. Истражувањето сугерира дека глобалните трошоци за лекување на Алцхајмеровата болест, на пример, ќе се зголемат од 1,33 трилиони долари во 2020 година на 9,12 трилиони долари во 2050 година. Тоа е слично или поголемо од трошоците за болести како белодробни заболувања или дијабетес, кои влијаат на повеќе луѓе.

Ефикасните третмани за Алцхајмеровата болест остануваат недостижни. Повеќето одобрени лекови можат да помогнат во контролата на симптомите, но тие не ја запираат или поништуваат болеста.

Едно можно објаснување зошто лековите досега не биле ефикасни е тоа што биле започнати предоцна, кога протеините што се акумулираат во и околу нервните клетки кај Алцхајмеровата болест веќе направиле премногу штета.

„Лековите не можат да го вратат во живот умирачкиот мозок“, вели Харири.

Сепак, во иднина, новата алатка би можела да овозможи порано идентификување на луѓето кои можеби се на патот кон Алцхајмерова болест и евалуација на интервенциите за да се спречи тоа - пред оштетувањето на мозокот да стане обемно и без да мора да се чекаат децении за проценка.

Покрај предвидувањето на ризикот од деменција со текот на времето, новиот часовник ќе им помогне и на научниците подобро да разберат зошто луѓето со одредени фактори на ризик, како што се слаб сон или нарушувања на менталното здравје, стареат различно.

Потребни се повеќе истражувања за да се премине од алатката за истражување, наречена DunedinPACNI, кон нешто со практична примена во здравствениот систем. Во меѓувреме, сепак, инструментот би можел да им помогне на истражувачите со пристап до МРИ скенирања на мозокот да ги мерат стапките на стареење на начини што се невозможни за часовниците за стареење врз основа на други биомаркери, како што се крвните тестови. „Се надеваме дека ова е важна нова алатка за предвидување на ризикот од болести, особено Алцхајмеровата болест и сродните деменции, а можеби и за наоѓање подобар начин за справување со прогресијата на болеста“, вели Харири.

Тагови: мозокот стареење

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Мајка монструм: Отишла во Лас Вегас да се коцка и пет дена ги оставила сами четирите мали деца (ВИДЕО)

Мајка на четири деца од Флорида е уапсена на аеродром откако наводно ги оставила своите деца сами дома со денови додека патувала за Лас Вегас.

Ирена Милер, 50, беше приведена од заменик-шерифската канцеларија на округот Осеола веднаш штом излезе од авион на меѓународниот аеродром Орландо во петокот.

Снимките од камерата на телото покажуваат како полицајците се приближуваат кон Милер, која носела кафеав деловен костум и шал, на мостот за заминување, а потоа ја шетаат низ аеродромот до полициското возило што чека, објавува „Дејли меил“.

Потоа таа била однесена во канцеларијата на шерифот, каде што била обвинета за четири обвиненија за занемарување на дете без да предизвика сериозни телесни повреди и е приведена во затворот во округот Оринџ.

Полицајците изјавија дека истрагата за наводното занемарување на дете од страна на Милер започнала откако добиле телефонски повик кратко по 20:30 часот во среда.

Во повикот, малолетник пријавил дека неговиот деветгодишен брат бил удрен од тег што му паднала на главата во нивниот стан на булеварот Парквеј во Кисими.

Кога полицајците пристигнале на местото на настанот, пронашле четири деца, на возраст од девет, 11, 12 и 14 години, без надзор.

Деветгодишното момче било однесено во болница со брза помош и противпожарна служба поради повредите. Подоцна бил пуштен од болница.

Во меѓувреме, полицајците успеале да ја контактираат Милер по телефон, која наводно им рекла дека работи во Лас Вегас и планира да се врати дома во петок.

Mom arrested for leaving four children home alone during days-long work trip across the country https://t.co/2NVJqCz85O https://t.co/oL3qA7htqO
— New York Post (@nypost) October 27, 2026

Истражителите подоцна дознале дека Милер отпатувала во Лас Вегас на 18 октомври, пет дена пред нејзиното закажано враќање дома.

Според нејзините објави на социјалните мрежи, Милер, професионална фотографка, изгледа работела со клиент поврзан со франшизата „Better Homes and Gardens Real Estate“.

Таа наводно им рекла на заменик-шерифите дека има дадилка која патува од Тампа секое утро за да ги подготви децата за училиште и дека дадилката ќе ги проверува попладне, но дека не ѝ треба дадилката да преноќи.

По разговорот со децата, заменик-шерифите го контактирале таткото на децата, кој ги вратил сите четири деца во својот дом.

Кога Милер слета на меѓународниот аеродром во Орландо во петокот, заменик-шерифите ја чекаа и ја уапсија на местото на настанот.

„Канцеларијата на шерифот на округот Осеола нема да толерира занемарување на деца“, рече шерифот Крис Блекмон во соопштението.

„Овие случаи ќе бидат истражени и ќе бидат поднесени обвиненија против родителите кои не ги надгледуваат или не се грижат правилно за своите деца.“

Не е јасно дали мајката-монструм ангажирала адвокат да зборува во нејзино име.

Тагови: Лас Вегас мајка

Европа

Одмазда на Макрон: Франција носи закон за демонстрантите да плаќаат штета во немирите

Според предложениот закон, кој треба да го усвои Националното собрание, од демонстрантите може да се бара да платат до 10.000 евра за штетата предизвикана за време на демонстрациите.

Францускиот Сенат усвои нацрт-закон со кој демонстрантите ќе бидат финансиски одговорни за штетата предизвикана за време на демонстрациите.

Сенатот ја усвои проширената верзија на законот со 229 гласа „за“ и 105 „против“. Предлогот беше поддржан од сојузот на десниот центар, кој има мнозинство во Сенатот, пренесува Euronews.

Предлог-законот сега оди во политички поделеното Национално собрание, каде што ќе биде разгледан и ставен на гласање. Законот беше предложен откако избија големи немири откако Пари Сен Жермен го победи Арсенал во финалето на Лигата на шампионите на УЕФА во мај.

Предлогот оттогаш доби ново значење откако протестите поради нееднаквоста и зголемените цени станаа насилни на 17 октомври, при што илјадници бизниси беа оштетени или ограбени.

Говорејќи пред парламентот, министерот за внатрешни работи на Франција, Лоран Нуњез ја истакна „итноста“ да се одговори на штетата и сцените на хаос забележани на 17 октомври.

„Не можеме повеќе да дозволиме огромното мнозинство наши сограѓани да плаќаат за постапките на малцинство вандали“, рече тој.

French Senate backs bill making protesters pay up to €10,000 for unrest damage https://t.co/rwNN99SipE
— Arnaud Mercier - #Entrepreneur #Versailles (@arnaudmercier) October 28, 2026

Критичарите предупредуваат на финансиски последици за ранливите семејства

Критичарите предупредуваат дека дури и лицата кои лично не направиле штета може да бидат прогласени за финансиски одговорни доколку се утврди дека свесно учествувале во група формирана за да изврши вандализам.

Предлог-законот, исто така, ќе дозволи да се повлечат социјални и станбени бенефиции за покривање на штетите, што наиде на критики од левичарските пратеници и групите за човекови права.

Амнести интернешнал предупреди дека овие мерки може да ги турнат „веќе маргинализираните семејства дополнително во сиромаштија“.

Ова не е првпат европска влада да спроведува построги безбедносни мерки како одговор на насилните протести.

Во Италија, со нов безбедносен декрет се воведуваат построги казни за насилните протести, вклучително и затворски казни од четири до 12 години за организирање групи вклучени во насилни демонстрации.

Тагови: демонстранти Франција

Свет

Богати браќа од САД дрогирале и силувале жени, меѓу жртвите има и девојчиња (ФОТО)

Тројца браќа се осудени на по 30 години затвор затоа што со децении дрогирале и силувале десетици жени.

Тал Александар (40) и близнаците Орен и Алон Александар (39) беа прогласени за виновни во март. Судот утврди дека го користеле своето богатство и општествен статус за да ги намамат жените на забави и луксузни домови, каде што потоа сексуално ги напаѓале, пишува Би-Би-Си.

Изјави на жртвите на суд

Пред да ја изрече пресудата, судијката Валери Капрони им рече на браќата: „Вашето однесување беше монструозно. Вашите злосторства им ги уништија животите“.

За време на сослушувањето во вторник наутро во судот во Њујорк, беа сослушани 12 жртви, вклучувајќи ја и една која не сведочеше на самото судење. Една по една, жените ја опишаа психолошката траума што ја претрпеле по силувањето. Тие рекоа дека се надеваат дека срамот што го чувствувале сега ќе се пренесе на обвинетите. Многумина побараа од судијата да изрече максимална казна доживотен затвор за секој брат.

Маја Милер му рече на судот дека откако Тал Александар ја силувал во 2014 година, таа го изгубила секое чувство на сигурност. „Во себе носам тивок погреб за личноста во која можев да станам ако ова никогаш не ми се случеше“, рече таа.

Друга жртва, под псевдонимот Иса Брукс, рече дека ја изгубила способноста да верува во себе откако Тал и Алон Александар ја силувале кога имала 16 години. „Немав поим во каква опасност сум сè додека не било предоцна“, сведочеше таа. Друга жена откри како Тал Александар ѝ се заканувал кога планирала да го пријави силувањето, велејќи дека знаел каде работи нејзината сестра.

Ставови на обвинителството и одбраната

Обвинителката Елизабет Еспиноза тврдеше дека браќата заслужуваат максимална казна бидејќи фактите „сликаат навистина разорна слика“. Таа нагласи дека со текот на годините ги усовршиле методите со кои ги намамувале жените со ветувања за луксуз и дека останале „целосно рамнодушни кон страдањето што го оставиле зад себе“.

За време на сведочењето на жртвите, тројцата браќа покажале малку емоции. Тие гледале напред или се консултирале со адвокати. Нивните адвокати на одбраната објасниле дека им било советувано да не ги гледаат жртвите за да не бидат погрешно протолкувани.

Адвокатите побараа казни од 15 години и рекоа дека нивните клиенти станале посветени татковци чии семејства ќе страдаат во нивно отсуство. Сите тројца се обратија пред судот, инсистирајќи на својата невиност.

„Нашето мото беше „работете напорно, забавувајте се повеќе“, рече Тал Александар, додавајќи дека сега сфаќа дека неговото однесување „ги повредува чувствата на другите“.

Сепак, нивните изјави не ја убедија судијката Капрони. Таа се спротивстави на нив бидејќи одбиваат да ги признаат злосторствата. „Како можете да рехабилитирате некого кој никогаш не ја признал грешката што ја направил?“, праша таа.

Пресуда и детали за злосторството

На крајот од рочиштето, судијката ги осуди браќата на по 30 години затвор за одредени злосторства. Таа, исто така, ги осуди на дополнителни казни од 20 години затвор за други злосторства, но појасни дека овие казни ќе бидат издржувани истовремено.

За време на петнеделното судење, сведочеа 11 жени, од кои некои биле малолетни девојчиња во времето на нападот. Тие опишаа како нивните браќа им давале подароци и ги носеле на патувања во Аспен и Бахамите. Таму, според изјавите, биле дрогирани, а потоа силувани.

Обвинителите тврдеа дека моделот на насилно однесување започнал во средно училиште, иако судењето опфаќало кривични дела извршени од 2008 година. Според обвинителството, браќата ставале дрога во пијалоците на жените, „физички ги ограничувале и ги држеле за време на силувањето и ги игнорирале вресоците и експлицитните молби да престанат“.

Кои се браќата Александар

Одбраната на браќата за време на судењето тврдеше дека сексот бил консензуален и дека тие биле женкари, но не и насилници.

Двајца браќа, Тал и Орен, се збогатиле продавајќи луксузни недвижности во Њујорк и Мајами. Тие работеле за американската компанија за недвижности Даглас Елиман, а меѓу нивните клиенти биле Линдзи Лохан, Ким Кардашијан и Канје Вест. Во 2022 година, тие ја основале својата компанија, Official, со седиште во Њујорк. Алон Александар работел во семејната компанија за обезбедување Кент Секјурити.

Додека судијата ги изрекувал нивните казни, браќата гледале право напред.

Тагови: браќата девојчиња