Како наследство од еден од најголемите одбранбени системи во светот, долж границата на Западна Сахара, останати се околу седум милиони противпешадиски мини распоредени долж речиси 3.000 километри.

Во периодот меѓу 1980 и 1987 година, Мароко изгради линија од утврдувања во Западна Сахара, која практично ја дели оваа пустинска територија на два дела.

Позната како „Песочниот ѕид“ или „Берм“, оваа бариера ги раздвојува областите под контрола на Мароко од територијата контролирана од фронтот Полисарио.

Противниците на мароканската влада бариерата ја нарекуваат „ѕид на срамот“, а нејзината изградба е директно поврзана со повеќедеценискиот спор околу Западна Сахара.

Конфликтот води потекло од 1975 година, кога Шпанија се повлече од Западна Сахара.

Мароко и Мавританија по заминување на Шпанците ја поделија тероторијата на два дела, а жителите на Сахара кои бараа независност, ја продолжија борбата преку фронтот „Полисарио“.

Во 1976 година, фронтот „Полисарио“ ја прогласи Сахрависката Арапска Демократска Република, а конфликтот со Мароко прерасна во долготрајна војна. Соочен со герилски напади во огромниот пустински предел, Мароко во 1980 година започна да гради систем на утврдувања.

Ѕидот не бил изграден одеднаш, туку бил прошируван во неколку фази, со што мароканската линија на контрола постепено се поместувала кон исток и југ. Изградбата траела со години, а до втората половина на 1980-тите, системот прераснал во бариера долга околу 2.700 километри, пренесе „Сајанспост“ (Sciencepost).

„Берм“ не е само насип од песок. Тоа е воен систем составен од повеќе песочни насипи, ровови, бункери, бодликава жица и огромни мински полиња.

Според проценките наведени во текстот, околу седум милиони мини се поставени околу ѕидот, поради што оваа област се смета за една од најминираните во светот.

Долж линијата се распоредени и воени бази, артилериски позиции и аеродроми, додека радарските системи овозможуваат откривање движења на големи растојанија. Се наведува дека ѕидот го чуваат околу 100.000 марокански војници, иако некои проценки спомнуваат бројка од 120.000.

Изградбата на ѕидот му овозможи на Мароко да ја задржи контролата врз повеќе од две третини од Западна Сахара, додека Фронтот Полисарио ја контролира територијата источно од бариерата.

Во 1991 година, со посредство на Обединетите нации, бил постигнат прекин на огнот со што завршила војната долга скоро 15 години.

Сепак, спорот околу статусот на Западна Сахара не беше решен, а прекинот на огнот беше сериозно прекршен во ноември 2020 година, по што повторно беа забележани судири. Една од најтешките последици од војната останаа минските полиња. Мини поставени за време на изградбата на системот никогаш не беа целосно отстранети и претставуваат опасност, особено за номадското население што се движи низ оваа пустинска област. ж

Според податоците наведени во текстот, во периодот меѓу 1975 и 2013 година, најмалку 2.500 луѓе загинале или биле повредени од мини и други експлозивни остатоци од војната, објави „Сајанспост“ (Sciencepost). Операциите за деминирање беа прекинати по избувнувањето на новите судири во 2020 година. Деминирањето беше повторно започнато источно од ѕидот во мај 2023 година, а продолжи и на југот на територијата во почетокот на 2024 година. Така, со децении по изградбата на „Берм“ (одбранбениот ѕид), милиони мини остануваат една од најопасните последици од конфликтот околу Западна Сахара.

Извор: Мондо.рс

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Промените особено ги израдуваа тренерите, кои со години го критикуваа одолговлекувањето на играта. Џан Пјеро Гасперини од Рома по победата над Фиорентина изјави: „Конечно, играме повеќе – колку убаво“.

The Dybala-Malen show! 🎭 #RomaFiorentina pic.twitter.com/1YYmb8Yw0h

— Lega Serie A (@SerieA_EN) August 25, 2026

Сеск Фабрегас, тренерот на Комо, изјави дека натпреварите се позабавни поради новите правила.

Една од новините се однесува на голманите. Доколку ја задржат топката повеќе од осум секунди при изведување на гол-аут, на противничката екипа ѝ се доделува корнер.

Воведени се слични правила и за изведување на аут, со цел да се намали одолговлекувањето на играта.

Најдобриот пример за промена досега е виден на натпреварот меѓу Аталанта и Сасуоло, во кој топкатабилса во игра повеќе од 66 минути, односно околу 69 проценти од вкупното времетраење на натпреварот.

На крајот од минатата сезона, Серија А беше на последното место меѓу петте најсилни европски лиги според ефективното време на игра. Сега италијанското првенство се доближи до Премиер лигата и Лига 1.

По години дискусии за прекини, симулирање, протести и одолговлекување на играта, се чини дека Серија А пронашла едноставно решение – едноставно да се игра повеќе фудбал.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Денес тој е еден од најпознатите холивудски актери и добитник на Оскар, но пред светската слава, Бред Пит бил млад и речиси непознат актер кој својата прва голема филмска улога ја добил во тогашна Југославија.

Легендата на југословенското актерство, славната Милена Дравиќ ја играла неговата мајка. Таа го опилаша тогаш младиот Бред како многу исплашен млад актер за кого тоа бил прв филм.

Станува збор за филмот „Темната страна на сонцето“ (The Dark Side of the Sun), кој Божидар Николиќ го снимил во далечната 1988 година на црногорското крајбрежје.

На аудицијата имало околу 400 кандидати, но Николиќ многу брзо одлучил дека Пит е вистинскиот избор.

– Го избрав на кастингот меѓу 400 пријавени кандидати. Во потесниот избор имаше тројца актери, а во тој момент немав никакви дилеми дали да му ја доделам улогата – изјавил Николиќ. Кога дознал дека ја добил улогата, младиот Пит наводно истрчал преку тревникот, скокајќи и правејќи ѕвезди од радост.

Тој пристигнал во Југославија кога имал само 24 години и зад себе веќе имал неколку помали телевизиски улоги.

Филмот е снимен во Котор, Будва, Улцињ и околните места, а Пит го играше ликот на млад човек кој боледува од ретко кожно заболување.

На сетот биле присутни и големи ѕвезди на југословенската кинематографија од тоа време, меѓу кои Милена Дравиќ, Горица Поповиќ и Соња Савиќ.

Горица Поповиќ подоцна со насмевка се присетила на младиот актер.

– Кога стана ѕвезда, му реков на Божа Николиќ: „Погледни го тоа дете“. Зашто, кога го снимавме тој филм, Бред Пит беше како пиле – се присети актерката.

„Добро соработувавме“ Милена Дравиќ ја играше неговата мајка и го опиша како многу исплашен млад актер за кого тоа беше прв филм.

– Беше ужасно исплашен бидејќи тоа му беше прв филм. Имав неколку сцени, добро соработувавме – рече Дравиќ.

За време на снимањето, Пит живеел прилично скромно и наводно спиел во приколка на плажата во Улцињ. Се дружел со екипата, ги запознавал локалните обичаи и станал особено близок со сценаристот Жељко Мијановиќ.

Според тогашните приказни, Мијановиќ го запознал со локалната храна и пијалаци, додека Пит се обидувал да му препорача музика и книги на својот пријател. Младиот актер се обидел да научи неколку зборови на српски јазик, а меѓу изразите што ги запаметил била и реченицата „кога дојде“.

Наводно, Пит заработувал 1.523 долари неделно за филмот – сума што денес изгледа речиси симболично во споредба со неговите подоцнежни хонорари.

Bred Pit i Milena Dravić u jugoslovenskom filmu “Tamna strana sunca”.
Prva Bredova glavna uloga ❤️
I Milena kao majka u filmu Breda Pita pic.twitter.com/Uahe2zCbtt

— Meri sa Bezanije (@bezanije) August 24, 2026

Поради војната и распадот на Југославија, филмот *The Dark Side of the Sun* не доживеа стандардна дистрибуција, а премиерата во САД се одржа дури во 1997 година.

Дотогаш, Пит веќе стана голема холивудска ѕвезда благодарение на филмови како *Thelma & Louise*, *Se7en* и *Fight Club*. Со децении подоцна, тој повторно се послужи со јазикот од регионот кога изговори пцовка на српски јазик во филмот *Wolfs*, во кој глумеше заедно со Џорџ Клуни.

Иако *The Dark Side of the Sun* остана релативно непознат, филмот денес е интересен токму затоа што ја означи првата голема улога на човекот кој подоцна стана еден од најголемите холивудски актери.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.