Реформата за прв пат регулира нови производи како што се електронски цигари и никотински кесички, а пушењето ќе биде забрането на терасите на угостителските објекти, плажите и спортските терени. Целта е да се усогласи законот од 2005 година со новите потрошувачки навики, пишува Euronews.

Нацртот сега оди во парламентарна процедура, каде што можат да се донесат измени пред конечното усвојување. Реформата е дел од Сеопфатниот план за спречување и контрола на пушењето 2024-2027 година и е најзначајната промена во законот за тутун во повеќе од десет години. Министерството за здравство вели дека целта е да се зголеми бројот на зони без чад, да се заштитат децата и адолесцентите и законски да се опфатат новите никотински производи за кои имало законски празнини.

Проширување на зоните без чад

Клучната промена е проширувањето на списокот на места каде што ќе биде забрането пушењето. Доколку законот се усвои, потрошувачката на тутун и е-цигари ќе биде забранета на терасите на кафулињата и рестораните, на морските и речните плажи, јавните базени, спортските терени и во националните паркови.

Забраната ќе важи и за службените возила, освен ако не се исклучиво за приватна употреба, како и на отворените простори каде што се одржуваат јавни настани. Се воведуваат „заштитни зони“ од 15 метри околу влезот во јавните згради, болниците, училиштата, универзитетите, библиотеките, музеите и детските игралишта.

„Секој што сака да пие кафе или да ужива во слободното време на терасата треба да може да го прави тоа без чадот од соседните маси да стане дел од нивното мени“, рече министерката за здравство Моника Гарсија. Таа додаде дека пушењето предизвикува околу 50.000 смртни случаи во Шпанија секоја година.

Тотална забрана за малолетници

За прв пат, новиот закон воведува експлицитна забрана за потрошувачка на тутунски производи за лица под 18 години. Досега беше забранета само продажбата, но не и потрошувачката, за која немаше казни.

Министерството за здравство наведува дека, според истражувањето „Естудес 2025“, уделот на дневни пушачи кај младите на возраст од 14 до 18 години е 4,3 проценти, што е најниско ниво од 1994 година. Сепак, во истата возрасна група, 15,5 проценти од младите консумирале тутун во последниот месец.

Нацрт-законот, исто така, ја задржува забраната за консумирање никотински кесички за малолетници, но овие производи се ослободени од општото проширување на зоните без чад.

Е-цигарите на исто ниво со тутунот

Реформата ги изедначува електронските цигари и сродните производи со традиционалните цигари. Ова значи дека забраната за пушење ќе се однесува на уреди со и без никотин, билни производи за пушење, наргиле и сите уреди што го имитираат чинот на пушење.

Ново е ограничувањето на продажбата на овие производи исклучиво на специјализирани продажни места, чии услови ќе ги пропише Министерството за здравство. Ваквите продавници нема да имаат реклами видливи од улицата.

Во однос на нацрт-законот од 2025 година, владата привремено ја напушти забраната за вејпови за еднократна употреба и воведувањето на неутрално пакување цигари. Сепак, се најавува дека овие мерки ќе се обидат повторно да се воведат за време на парламентарната постапка, по усогласувањето со прописите на Европската Унија.

Построги правила за рекламирање

Предлог-законот, исто така, ги заострува сите ограничувања за рекламирање, промоција и спонзорство на тутун и сродни производи. Забраните ќе важат за сите медиуми и платформи, вклучувајќи ги автоматите за продажба, интернетот и сите форми на директна или индиректна промоција.

На телевизија и други аудиовизуелни медиуми, презентерите, соработниците и гостите не смеат да се појавуваат додека пушат, ниту пак смеат да прикажуваат тутунски производи и уреди. Прикажувањето на брендови, логоа и други комерцијални марки исто така ќе биде забрането.

Казни и рокови за прилагодување

Законот, исто така, го ажурира системот за казни. Според локалните медиуми, казните за прекршоци ќе се движат од 200 до 600.000 евра, во зависност од нивната сериозност. Малолетниците кои ќе ја прекршат забраната за консумирање ќе бидат казнети со најмалку 200 евра за помали прекршоци. Министерството за здравство вели дека овие казни можат да се заменат со општествено корисна работа.

Законот ќе стапи на сила 20 дена по неговото конечно усвојување и објавување. Угостителските објекти и другите институции ќе имаат два месеци да постават знаци што ги означуваат новите зони без пушење.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Според полицискиот извештај, напаѓачот е уапсен на лице место. Нападот се случил во пешачката зона во близина на влезот на Акропол и Музејот на Акропол, кој се наоѓа во подножјето на ридот, пишува CNN.

Напаѓачот им се приближил на мажот и жената и ги нападнал со нож. Жената била полесно повредена во ногата, а мажот претрпел сериозни повреди на раката, според полицијата. Двајцата туристи биле веднаш однесени во болница.

Реакција на властите

Полицијата го уапсила напаѓачот на местото на настанот. Неговиот идентитет сè уште не е објавен, а според првите информации, се чини дека станува збор за лице со ментални проблеми. Грчките медиуми јавуваат дека пред нападот, мажот случајно им се заканувал на минувачите, по што еден од граѓаните ја повикал полицијата. И покрај инцидентот, Акрополот и музејот продолжиле да работат според редовниот распоред.

Контекст на нападот

Насилните улични напади се ретки во Грција. Сличен инцидент беше пријавен во април, кога 89-годишен маж отвори оган со пушка во канцеларија за социјално осигурување и судница во центарот на Атина. Во тоа време, тој повреди најмалку четири лица, а проблемите со остварувањето на правата од социјално осигурување се наведуваат како можен мотив.

Ридот Акропол, со речиси 2500-годишниот храм Партенон, е еден од најпосетуваните знаменитости во светот. Минатата година, околу 4,6 милиони луѓе го посетија местото.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ова е вест за која ретко кој би бил заинтересиран доколку Адолф Хитлер не беше роден на тоа место, во април 1889 година. Самопрогласениот нацистички „водач“ (Фирер) на Третиот рајх ја донесе во Европа и светот Втората светска војна со десетици милиони жртви и беше главно одговорен за холокаустот, систематското убиство на околу шест милиони Евреи.

Родителите на Хитлер, кои живееле таму во изнајмен стан, се иселиле по само неколку месеци. Денес, оваа зграда има многу бурна историја зад себе: По анексијата на Австрија кон Третиот рајх во март 1938 година, нацистичката партија НСДАП го купи родното место на Хитлер и го основа својот културен центар во него.

По војната, зградата им беше вратена на претходните сопственици, а државата стана закупец, па зградата служеше како библиотека, потоа како училиште и на крај како работилница за лица со попреченост.

Од 2011 година, зградата е празна. Во 2016 година, Република Австрија одлучи да го експроприра имотот за да ги спречи неонацистите да го присвојат местото за свои поклоненија. Целта беше да се „неутрализира целото место“.

Реновирање вредно 20 милиони евра

Австриското Министерство за внатрешни работи ја формираше „Комисијата за историски коректен став кон родното место на Адолф Хитлер“ и ѝ ја довери задачата да развие концепт за идната употреба на овој историски оптоварен имот. Комисијата се залагаше за „социјално-хуманитарна или административно-државна намена“.

Оскар Дојч, претседател на Еврејската заедница во Виена и член на споменатиот комитет, за ДВ во 2023 година изјави: „Секогаш стануваше збор за тоа оваа куќа да не се направи место за собирање на нацистите“. Дојч додаде дека може да замисли други употреби, но нагласи дека „тука е предвидена полициска станица на демократска правна држава, чија задача, меѓу другото, е да дејствува против неонацистичките активности“. Сепак, според анкета од 2023 година, само шест проценти од Австријците се согласиле со имиграцијата на полицијата.

Историчарот Оливер Ратколб, исто така член на комисијата, во писмена изјава за ДВ објасни: „Како прва опција, едногласно предложивме институција што го слави животот, како што е „Фолксхилфе“ (хуманитарна организација), но тие одбија. Благодарение на полициската станица, фановите на Хитлер ќе бидат одвратени од фотографирање и селфиња пред целосно реновираната куќа“.

За таа цел, државата целосно ја реновирала зградата, вклучувајќи ја и нагласената едноставна фасада, за околу 20 милиони евра. Новата фасада нема да има никаква информативна табла. Покрај тоа, експертската комисија препорача спомен-плочата, која се наоѓа пред куќата и потекнува од Маутхаузен - најголемиот концентрационен логор во Австрија - да се премести на друго место во Браунау. Во него пишува: „За мир, слобода и демократија. Никогаш повеќе фашизам. Милиони мртви предупредуваат.“ Сепак, општината одлучи поинаку и го остави каменот таму каде што беше.

Темната историја на полицијата за време на нацистичката ера

Граѓаните на Браунау го гледаат конечниот резултат со мешани чувства. „Тука беше пропуштена единствена историска можност да се искористи родното место на најголемиот масовен убиец во историјата на човештвото на траен и историски одговорен начин“, изјави за ДВ Евелин Дол, родена во Браунау и портпаролка на локалната граѓанска иницијатива „Дискурс Хитлерхаус“. „Секако дека градот не сноси никаква одговорност за ова, но Браунау е поврзан низ целиот свет со фактот дека најголемиот масовен убиец на човештвото е роден тука - и секогаш ќе остане така.“

„Во последните повеќе од 25 години, имаше доволно идеи и иницијативи да се користи оваа куќа како место за состаноци за мир, слобода, демократија и толеранција. Значи, за сите пораки што се уште се исклучително важни за иднината“, објаснува Евелин Дол. „Сепак, сите тие идеи беа отфрлени и сега тука е преместена полициска станица, што беше критикувано од неколку аспекти.“

Ова се однесува и на улогата на полицијата за време на националсоцијализмот: откако Хитлер го назначил Хајнрих Химлер за „началник на германската полиција“ во 1936 година, полицијата и СС сè повеќе работеа рака под рака. Особено, тајната државна полиција - Гестапо - се разви во централен инструмент на терор на овој режим и беше клучна во прогонот на политичките противници, како и во другите нацистички злосторства.

Флоријан Котанко, претседател на Здружението за современа историја Браунау, не сака да прави паралели со периодот на нацизмот: „Живееме во демократска правна држава, а полицијата е еден од нејзините инструменти. Додека полицијата може да биде одговорна за лошо однесување и додека полицајците завршуваат на суд, принципиелното незадоволство и недовербата кон полициската институција не се соодветни“.

Што се однесува до решението за родното место на Хитлер, тој за ДВ вели: „Сопственикот, Република Австрија, едноставно одлучи така“.

И во зградата на Хитлер во Минхен, исто така, е сместена полицијата

И на последната регистрирана адреса на Хитлер во Германија е сместена полицијата. Зградата на „Принцрегентенплац 16“ во минхенскиот округ Богенхаузен му припаѓаше на Хитлер до неговата смрт. После тоа, служеше за разни административни цели. Од 1998 година, таму има полициска станица. Неодамна, таа ги отвори своите врати за одбрани настани за да покаже дека ова место со тешко минато денес е дом на демократските вредности.

Австрија - тешко соочување со минатото

Со децении, Австрија се бори со своето националсоцијалистичко минато и сопствената одговорност за воените злосторства. Иако земјата долго време го негуваше митот дека била „првата жртва на Хитлер“, историски факт е дека многу Австријци со ентузијазам го поздравија Аншлусот во 1938 година, како и дека учествувале во Холокаустот и во бруталните воени злосторства на Вермахтот на Балканот. За време на нацистичкото владеење, околу 65.000 австриски Евреи беа убиени, додека 130.000 од нив беа принудени да избегаат.

Сенката на тоа минато официјално ја потресе земјата дури во осумдесеттите години од минатиот век. Ова следеше по прикажувањето на американската телевизиска серија „Холокауст“, но пред сè преку аферата поврзана со Курт Валдхајм, кој беше генерален секретар на ОН и претседател на Австрија, кога неговата улога за време на Втората светска војна во Југославија - како офицер на Вермахтот - беше откриена на јавноста.

Десничарската популистичка Партија на слободата на Австрија (ФПО), основана во 1956 година од поранешни нацисти, освои најмногу гласови на парламентарните избори во 2024 година, но не успеа да формира влада.

Според репрезентативна онлајн анкета од 2025 година, спроведена за конзервативно-десничарското списание „Прагматикус“, 39 проценти од анкетираните Австријци се согласуваат или претежно се согласуваат со изјавата дека „конечно треба да се стави крај на справувањето со националсоцијализмот“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.