Заев :Со нацрт амандманите се внесува обврска за заштита и се гарантира македонскиот идентитет

Претседателот на Владата на Република Македонија Зоран Заев денеска се обрати пред членовите на Уставната Комисија на Собранието на Република Македонија пред почетокот на амандманската расправа за измени на Уставот.

Обраќањето на премиерот Заев ви го пренесуваме во целост:

Почитуван Претседател на Уставната Комисија во Собранието на Република Македонија,

Почитувани пратеници,

Како што сте веќе информирани, Владата на Република Македонија, го утврди текстот на Нацрт-амандманите на Уставот на Република Македонија, и го достави до Собранието на Република Македонија. 

Максимално транспарентно и одговорно, веднаш после одлуката на Владата за оваа иницијатива, нацрт амандманите беа достапни за целата јавност во Република Македонија.

На оваа постапка на Владата на Република Македонија, ѝ претходеше еден транспарентен консултативен процес со парламентарното мнозинство во Собранието, вклучувајќи ја и новата пратеничка група на ВМРО-ДПМНЕ и Коалицијата за подобра Македонија.

За текот и деталите од овие консултации, повторно во духот на транспарентноста, јавноста беше редовно информирана.

Почитувани пратеници,

Дозволете ми уште еднаш да истакнам дека во иницијативата за измени на Уставот на Република Македонија, согласно Договорот од Преспа - нема ништо спорно.

Предложените нацрт амандмани се во согласност со меѓународно право, и со меѓународните стандарди за човековите слободи и права и особено со интересите на Република Македонија и нејзините перспективи во евро-атлантските интеграции.

Оттаму нацрт амандманите ја заслужуваат поддршка од сите пратеници, во име на интеграцијата на Македонија во НАТО и ЕУ, и во име на новата политичка реалност на пријателство со Република Грција.

Почитувани пратеници,

Владата на Република Македонија на Собранието му предлага на усвојување текст на нацрт за четири амандмани:

1.       Амандман 33: Во Уставот ќе се вметне придавката “Северна„ пред “Македонија„.  Името на државата во уставот ќе биде “Република Северна Македонија„, наместо “Република Македонија, односно “Северна Македонија„ наместо “Македонија„.

Ова е географски прецизно македонско име. Македонија останува, а се додава придавката Северна, секаде освен во член 36, бидејќи таму зборот Македонија се спомнува во политички контекст, а не како име на нашата држава.

2.       Амандман 34: Во Преамбулата “одлуките на АСНОМ„ се заменуваат со “Прогласот од Првото заседание на АСНОМ до македонскиот народ за одржаното заседание на АСНОМ“ и се додаваат зборовите “Охридски Рамковен Договор„

АСНОМ не се брише во Преамбулата. Напротив, АСНОМ сега ќе се спомнува два пати. Со предложениот амандман со делот за АСНОМ се појаснува дека се повикуваме на ПРАВНИТЕ РЕШЕНИЈА кои се содржани во Прогласот на АСНОМ.

Прогласот е каталог на ПРАВНИТЕ РЕШЕНИЈА кои се темел на нашата државност. АСНОМ донел 9 решенија, кои се сумарно наброени во Прогласот, а тие се:

1.       Решение на АСНОМ како врховно, законодавно и извршно народно претставничко тело и највисок орган на државната власт на Демократска Македонија.

2.       Декларацијата на АСНОМ за основните права на граѓанинот на демократска Македонија

3.       Решение на АСНОМ за воведување на македонскиот јазик за службен јазик во македонската држава

4.       Правилник за работа на АСНОМ

5.       Решение на АСНОМ за формирање Законодавна комисија при Президиумот на АСНОМ

6.       Решение на АСНОМ за формирање на Државна комисија за утврдување на престапите на окупаторите и нивните соработници

7.       Решение на АСНОМ за одобрување на решенијата, наредбите и задолженијата издадени од Главниот штаб на НОВ и ПОМ и Иницијативниот одбор за свикување на АСНОМ

8.       Решение на АСНОМ за оддавање признание и благодарност на Народноослободителната војска

9.       Решение на АСНОМ за прогласување на Илинден – 2 август за народен државен празник на македонската држава

Местото и значењето на АСНОМ во државно-правната традиција е потврдено и засилено. Освен ПРАВНИТЕ РЕШЕНИЈА, на АСНОМ е донесен и Манифест како политичка декларација. Во него има делови кои ги повикуваат Македонците од Бугарија и Македонците од Грција да се ослободат од поробените територии во Бугарија и Грција.

Манифестот останува како важен политички документ да биде дел од нашата историја, но во Преамбулата ќе биде појаснето дека темелите на државноста ги лоцираме во ПРАВНИТЕ РЕШЕНИЈА на АСНОМ, а не на политичките декларации кои биле дадени во тој момент во 1944 година, а кои би можеле да се протолкуваат како аспирации кон територии на нашите соседи.

Внесувањето на името на Охридскиот Рамковен Договор (ОРД) во Преамбулата  е логично и неспорно. Најважните делови од ОРД се веќе инкорпорирани во Уставот на РМ во 2001 година. Уставот е темелно променет заради ОРД. До сега има 32 амандмани на Уставот, а 14 од нив произлегуваат од ОРД.

ОРД помогна да се зачува мирот во 2001 година, и даде можности државата да се развива како Едно општество за сите. Тој е важен документ за сите заедници во државата. Единствено нешто што го немаше во Уставот е името на Охридскиот Рамковен Договор, и сега само ќе се потврди историското значење на тој документ за нашата држава.

3.       Амандман 35. Во членот 3 ќе се додаде реченицата “Републиката го почитува суверенитетот, територијалниот интегритет и политичката независност на соседните држави„.

Со внесувањето на оваа реченица во член 3 даваме дополнителни гаранции дека нашите граници со соседите се трајни и неменливи.

4.       Амандман 36. Со овој амандман ќе се преформулира сегашниот член 49, и во него ќе стои дека Република Македонија  го штити, гарантира и негува историското и културното наследство на македонскиот народ.

Исто така, со амандманот се гарантира заштита на правата и интересите на државјаните кои живеат или престојуваат во странство и унапредување на нивните врски со татковината.

Во амандманот е пропишано дека Републиката се грижи и за припадниците на македонскиот народ кои живеат во странство, без тоа да значи мешање во суверените права на други држави и во нивните внатрешни работи.

Со новата формулација на член 49 се даваат гаранции за заштита на македонскиот идентитет. Идентитетот на Македонскиот народ е заштитен. Нема да има никакви промени во идентитетот. Се внесува обврска во Уставот за заштита и негување на македонскиот идентитет. 

Воедно останува грижата за сите Македонци кои живеат надвор од државата, како и за сите државјани кои живеат или престојуваат во странство. Врските со дијаспората ќе се негуваат и унапредуваат.

Внесувањето на дополнителна заштита на македонскиот идентитет, не е на сметка на другите заедници. Во претходниот член 48, веќе има силни гаранции за идентитетот на заедниците. Апелирам да се прочита Членот 48.

Почитувани пратеници,

Процесот на уставните измени со предложените амандмани треба да заврши со Одлука за измена на Уставот што ќе ја донесе Собранието со двотретинско мнозинство гласови од вкупниот број пратеници.

Во одлуката ќе пишува дека “Овие амандмани се составен дел на Уставот на Република Македонија и влегуваат во сила со денот на влегување во сила кога Грција ќе ги спроведе своите обврски“. Грција мора во ист ден да ги ратификува Конечната спогодба за решавање на спорот со името и Протоколот за нашето членство во НАТО.

Можам слободно да кажам дека желба на Грција е да биде прва земја, членка на НАТО, која што ќе го ратификува Договорот, односно Протоколот за членство во НАТО за Република Македонија.

Ова е дополнителна заштита за нас. Доколку Грција не ги исполни своите обврски, тогаш НЕМА ДА ВАЖАТ измените на Уставот.Ова е гаранцијата што впрочем беше побарана и од собраниската говорница кога се одлучуваше дали да се отвори овој процес, а другите предлози што се апсолутно прифатливи, ќе бидат внесени во Уставниот закон како паралелен процес на уставните измени. Пред сè мислам на внатрешаната имплементација во делот на новото уставно име.Останувам на мојот збор дека и понатаму останува отворената понуда за инклузивност и во оваа фаза, секако во духот на Договорот од Преспа.

Убеден сум дека Собранието на Република Македонија, како законодавен дом, е институцијата, а пратениците се народните избраници, кои ќе го спроведат процесот за уставни измени СЛЕДЕЈЌИ ГО ИНТЕРЕСОТ НА ГРАЃАНИТЕ.

Пратениците си тие кои со поддршката на оваа иницијатива, всушност, ќе покажат дека ја поддржуваат иднината на Македонија во согласност со волјата на граѓаните, по сопствено убедување.

Останувам достапен низ целата оваа дебата за инклузивен процес со пратениците зашто сите се свесни дека оваа шанса не треба да ја пропуштиме. Сите знаеме колку е сериозен и чувствителен процесот, и колку  е важен за иднината на Македонија.

Ердоган се закани: Доколку има американски санкции, исто ќе одговориме

Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган денеска изјави дека не очекува санкции од САД поради набавката на руските ракетни системи, но ако тоа се случи ќе знае да одговори со санкции .

Ердоган говореше на прес конференција пред странските медиуми во Истанбул . Тој рече дека набавката на рускиот ракетен систем С-400 е договорена и дека САД треба внимателно да размислат дали да и наметнат санкции на Турција како членка на НАТО.

,,Ова го зборувам мн огу отворено и искрено. Нашите односи со претседателот Трамп се на ниво кое може да го наречам навистина добри. Во случај на проблеми веднаш ги решаваме телефонски. “ , рече Ердоган.

Борисов: Македонците треба уште да зреат за датум за преговори

Остри тонови од бугарскиот премиер Бојко Борисов кон Македонија на денешниот самит во Брисел..

Македонците треба уште да созреат за да добијат датум за почеток на преговори за пристапување кон ЕУ, оцени Борисов, прашан за коментар по последните недоразбирања околу Гоце Делчев..

,,Немојте да ме разберете погрешно, но додека се спори дали Гоце Делчев е Бугарин или Македонец – такви ситни приказни за некои херои кои очигледно биле и за Бугарија и за Македонија, за родниот крај, а нашите најдобри песни се поврзани со нив .И опозицијата постојано ме прашува што прави комисијата... Нека зреат. Jас тоа не можам да го дозволам – Бугарија направи се и тие беа издигнати до небо. Сега тие мора да направат компромис во Комисијата и со антибугарската реторика, изјави бугарскиот премиер во Брисел. .

Избраните националните зелени бизнис идеи за учество на регионален натпревар

Challenger-Мобилна апликација што ги наградува сите еколошки одговорни корисници", „Ракатрак- Природен едукациски центар за деца за животни вештини", и „Производство на био- смарт ориз" се победници на натпреварот за зелени бизнис идеи.

Тие заедно со националните победници од Албанија, Босна и Херцеговина, Грција, Косово, Србија и Црна Гора ќе се натпреваруваат за поддршка од 10 000 долари.

За националните победници АРНО и годинава обезбеди поддршка од партнерите првопласираната македонска идеја-апликацијата Challenger е наградена од Фондот за иновации и технолошки развој со ваучер за патување на промотивен настан во странство. Дополнително, сите три победнички идеи  добија вредносни ваучери за консултантски услуги од Асоцијацијата за менаџмент и консалтинг „МКА2000".

Се натпреваруваа вкупно 12 зелеи идеи. Финалистите се претставија со идеи за зелени бизниси кои имаат економска логика, позитивно влијание врз природата и заедницата, и во себе носат елемент на иновација.

Покрај победничките идеи, во конкуренција беа и идеите: Treebanks-платформа за онлајн купување на сместување преку која со секоја трансакција се поддржува садење на едно дрво, Едукативни еко играчки, Анаеробен модуларен дигестер, Паметна кутија за апчиња направена од рециклирани материјали, Органски кремови од лешник со еко восочна обвивка, Тури со електронски велосипеди, Скулптури од отпад, Ma Belle – Еко ресторан со редовен ангажман на бабички кои подготвуваат традиционална храна и Puzzle Green Events -маркетинг агенција за организирање на „зелени" настани.

-Оваа година на натпреварот пристигнаа 38 апликации за зелени бизнис идеи. Се радуваме што од година во година интересот расте. Нашата улога во натпреварот е да инспирираме што повеќе граѓани да размислуваат за зелена економија и да обезбедиме слух и поддршка за овие мали, значајни бизниси. Годинава, се радуваме што составот на жири комисијата е проширен со нови претставници од  донаторски агенции, ФИТР, Стопанската комора на Северо-Западна Македонија и очекуваме дека после пет години искуство во организација на овој натпревар, патот за развојот на зелената економија е трасиран и имаме визија за иднината која заедно ја градиме, изјави Ирина Јаневска од АРНО , координатор на проектот.

Бранислав Марковски од ФИТР вели дека мотото на Фондот е дека иновациите се применливи насекаде и дека  тоа се потврдува и преку сите овие интересни предлог проекти што беа дел од овој натпревар.

Истакна дека ФИТР ќе продолжи да поддржува проекти со "зелена компонента" што се социјално одговорни и имаат позитивен придонес за општеството.

притисни ентер