Молњите на Јупитер се 100 пати посилни отколку оние на Земјата, покажаа снимките на всленското летало „Џуно“ - Канал 5

Молњите на Јупитер се 100 пати посилни отколку оние на Земјата, покажаа снимките на всленското летало „Џуно“

Јупитер е најмасивната планета во нашиот Сончев систем, па затоа не е изненадување што е дом и на неверојатни бури, кои понекогаш траат со векови. 

Молњите на Јупитер се 100 пати посилни отколку оние на Земјата, покажаа снимките на всленското летало „Џуно“

Некои од нив произведуваат масивни удари од молњи кои се 100 пати помоќни од молњите на Земјата, а веројатно и многу посилни, според нова студија на Универзитетот во Калифорнија, Лабораторијата за вселенски науки на Беркли.

Резултатите доаѓаат од анализа на податоци од вселенското летало „Џуно“, кое орбитира околу планетата од 2016 година и ја скенира атмосферата со својот микробранов радиометар, кој може да детектира радио емисии од молњи слични на радио пречките произведени од молњи на Земјата.

Проучувањето на бурите на други планети фрла нова светлина врз бурите на нашата планета, кои сè уште не се целосно разбрани, рече водечкиот автор Мајкл Вонг, планетарен научник во Лабораторијата. Неговата студија е објавена во списанието AGU Advances.

„Има толку многу што не знаеме за молњите на Земјата“, рече тој, забележувајќи дека научниците откриле неколку нови видови „краткотрајни светлечки феномени“ (TLE) поврзани со грмотевици на Земјата во текот на изминатата деценија.

Овие TLE, милисекундни електрични феномени во тропосферата над големите бури, вклучуваат црвени елфови, млазни потоци, ореоли и феномен наречен ELVE.

На Јупитер, молњите „ни кажуваат за конвекцијата, што е процес со кој атмосферата се меша и пренесува топлина одоздола“, рече Вонг, додавајќи:

„Конвекцијата функционира малку поинаку на Земјата и Јупитер бидејќи Јупитер има атмосфера доминирана од водород, па влажниот воздух е потежок и потешко се крева нагоре“, објасни тој.

Воздухот на Земјата е претежно азот, кој е потежок од водата, па додавањето вода го прави влажниот воздух полесен. Потешкиот, влажен воздух на Јупитер не само што значи дека е потребна многу повеќе енергија за да се создаде бура, туку и ослободува многу повеќе енергија кога ќе стигне до врвот на атмосферата, што доведува до големи брзини на ветерот и интензивни молњи што трепкаат меѓу облаците. Според Вонг, речиси секое вселенско летало што поминало покрај Јупитер открило молњи, главно затоа што молњите се издвојуваат на ноќната страна на планетата како светулки во темница. Врз основа на податоците од претходните мисии, кои можеа да детектираат само супермоќни блесоци на ноќната страна, Јупитер имаше репутација дека молњите носат многу повеќе енергија од оние на Земјата. Тоа беше сè додека високо чувствителната камера за набљудување ѕвезди на Јуно не фрли сомнеж врз него, детектирајќи бројни послаби блесоци слични на оние на Земјата. Проблемот со снимањето на ноќната страна воопшто е што облаците можат да го блокираат погледот на блесоците на молњите, што го отежнува прецизното одредување на нивната вистинска оптичка јачина, рече Вонг. Главниот инструмент на Јуно, микробрановиот радиометар, обезбеди попрецизен начин за мерење на јачината на молњите што не е засегната од облаците во атмосферата на Јупитер. Иако инструментот не е дизајниран да ги проучува молњите, радиометарот свртен надолу може да детектира микробранови емисии од блиските бури.

Сепак, бурите на Јупитер често се случуваат истовремено низ појасите околу планетата, што го отежнува точното утврдување која бура ја предизвикала молњите. И без прецизната локација на бурата, невозможно е да се одреди јачината на ударот само со микробранови мерења. Вонг го спореди ова со слушање серија пукања на парадата за Кинеската Нова Година и незнаење дали станува збор за пуканки што пукаат неколку метри подалеку или за петарди на следниот блок.

За среќа, во текот на 2021 и 2022 година, имаше затишје во бурите во Северниот екваторски појас, па Вонг можеше да се фокусира на една голема бура истовремено, одредувајќи ја нивната локација користејќи го вселенскиот телескоп Хабл, камерата на вселенското летало Џуно и сликите споделени од аматерски астрономи. Тој ги нарече „скришни“ супербури. Како вистинските супербури, нивниот модел на активност траеше со месеци и ја трансформираше околната структура на облаците глобално. Но, за разлика од вистинските супербури, нивните колони од облаци достигнуваа само скромни височини типични за малите бури. „Бидејќи имавме прецизна локација, можевме само да кажеме: „Добро, знаеме каде е. Ја мериме јачината директно“, рече тој. Џуно направи 12 преминувања над изолирани бури во тој период, а во четири наврати се приближи доволно блиску за да го измери микробрановиот статички електрицитет на молњата. Блесоците во просек беа три во секунда за време на овие прелетувања; во едно прелетување, Јунона детектира 206 одделни импулси на микробраново зрачење. Од измерените 613 импулси, Вонг пресмета дека моќноста се движеше од онаа на удар од гром на Земјата до онаа од 100 или повеќе пати поголема. Бидејќи ги споредуваше емисиите на гром на Земјата на една радио бранова должина со емисиите на гром на Јупитер на друга бранова должина, постои одредена неизвесност во споредбата, предупреди Вонг. Врз основа на една студија за радио емисиите на гром на Земјата, блесоците на Јупитер би можеле да бидат дури милион пати помоќни од оние на Земјата.

Претворањето на микробрановата моќност од удар на гром во вкупна моќност не е едноставно, забележа коавторката Ивана Колмашова, астрофизичар на Карловиот универзитет во Прага и член на Чешката академија на науките. Громот не само што емитува на радио и оптички бранови должини, туку генерира и топлинска, акустична и хемиска енергија. На Земјата, се проценува дека еден удар ослободува околу 1 гигаџул вкупна енергија, или милијарда џули: доволно за напојување на 200 просечни домови за еден час. Вонг проценува дека енергијата на гром на Јупитер е 500 до можеби 10.000 пати поголема од онаа на Земјата.

Горотот веројатно се генерира на сличен начин како и на Земјата, каде што растечката водна пареа кондензира во течни капки и ледени кристали кои стануваат електрично наелектризирани, што доведува до големи разлики во напонот помеѓу облаците или помеѓу облаците и земјата. Затоа грмотевиците на Земјата се поврзани со град. На Јупитер, додека водената пареа ги напојува бурните облаци во горната атмосфера, наелектризираните ледени кристали се составени и од вода и од амонијак. Една теорија е дека водата и амонијакот се комбинираат за да формираат „топчиња од печурки“ што паѓаат како влажен град.

Иако помоќните молњи подразбираат повисоки напони помеѓу облаците, деталите за тоа како се генерираат на Јупитер во споредба со Земјата остануваат мистерија, рече Вонг.

„Тука деталите стануваат возбудливи, каде што можеби ќе прашате: „Дали клучната разлика може да биде во атмосферите на водород наспроти азот, или е тоа што бурите на Јупитер се повисоки, па затоа растојанијата се поголеми?““, рече тој.

Бурите на Јупитер се високи над 100 километри, во споредба со 10 километри на Земјата.

„Или има повеќе достапна енергија бидејќи влажната конвекција на Јупитер бара поголемо акумулирање на топлина пред бурата да може да генерира молњи? Тоа е активно поле на истражување - додаде тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Николоски: Ја развиваме Брвеница со реализација на конкретни проекти

Навистина е задоволство, еве денеска сме во општина Брвеница, во селото Стенче, убеден сум во голема поддршка и победа во вториот изборен круг, со цел да можеме сето она коешто го ветуваме да го реализираме.

Николоски: Ја развиваме Брвеница со реализација на конкретни проекти

Денеска бевме во посета на една преубава црква, црквата Св. Екатерина, навистина едно мало чудо е направено овдека коешто, од она што бев информиран доста е посетувано, не само од локалното население туку и од многу луѓе од цела Македонија коишто доаѓаат да се помолат тука за здравје, да поминат убави моменти со своите пријатели, со своите семејства и ги поканувам сите коишто не биле да дојдат и да ја видат оваа прекрасна црква.

Во таа насока и ние ќе помогнеме имајќи предвид дека веќе заврши тендерот и избран е изведувач којшто треба да го изгради патот којшто оди до црквата и до с. Стенче, на тој начин многу побрзо од автопатот Тетово-Гостивар којшто понатака оди и од Тетово кон Скопје, ќе се стигнува и до с. Стенче и до црквата Св. Екатерина и многу повеќе туристи ќе можат да доаѓаат тука и на тој начин да се развие и економскиот потенцијал.

Ќе продолжиме да ја поддржуваме општината и убеден сум дека после победата следниот викенд, после победата на локалните избори заедно со новиот градоначалник, Стојанчо, ќе работиме, да сработиме уште многу проекти и Министерството за транспорт и Владата се подготвени да помогнат на општината со цел да имаме уште многу реализирани проекти.

Еден таков е на пример и патот којшто води до с. Гургурница, којшто исто така сме спремни заедно со општината да го работиме, да го рехабилитираме, да го прошириме, да го изградиме и да имаме едни 17 км пријатно возење до с. Гургурница.

Благодарам уште еднаш и заокружете го бројот 1 во недела, изјави Александар Николоски, член на ИК на ВМРО-ДПМНЕ.

YouTube video

.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Радичевски: Инфраструктурните проекти во Брвеница ќе ги реализираме во целост

Почитувани мои сограѓани, денес се наоѓаме во населеното место Стенче да ги најавиме идните проекти коишто се во фаза на реализација и идните проекти коишто се предвидени во нашата програма.

Радичевски: Инфраструктурните проекти во Брвеница ќе ги реализираме во целост

Почитувани мои сограѓани, денес се наоѓаме во населеното место Стенче да ги најавиме идните проекти коишто се во фаза на реализација и идните проекти коишто се предвидени во нашата програма, односно во мојата програма на ВМРО-ДПМНЕ и јас како градоначалник коишто ќе ги реализираме во целост.

Во делот на инфраструктурата заедно со мене е министерот за транспорт, ќе го замолам во однос на проектите да се обрати, рече Стојанче Радичевски, кандидат за градоначалник на општина Брвеница.

YouTube video

.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Во Млечниот пат е откриен мистериозен извор на радиобранови- би можел да крие црна дупка (ФОТО)

Многу објекти во Млечниот Пат трепкаат, светат и пулсираат, а астрономите генерално разбираат како тие се менуваат.

Во Млечниот пат е откриен мистериозен извор на радиобранови- би можел да крие црна дупка (ФОТО)

Но, тие неодамна открија објект кој се однесува на начин што никогаш порано не е виден. Наречен VT J1906+0849, тој се наоѓа на работ на спиралниот крак Норма-Либед и емитува променлива радио светлина.

Во труд предводен од Џеси Милер од Калифорнискиот институт за технологија (Caltech), астрономите го опишуваат како „далечен галактички синхротронски минлив флуктуатор кој останал радио светло околу две децении, прикажувајќи променлива спектрална инверзивна фреквенција и речиси никакво видливо ширење“, објавува Science Alert.

Откривање и следење

Објектот за прв пат беше забележан во податоци собрани во 2017 година од страна на Very Large Array Sky Survey (VLASS). Се наоѓаше на најмалку 49.000 светлосни години од Земјата и беше најсветлиот радио извор откриен од истражувањето.

Неговата осветленост од 70 mJy беше исклучителна за таква далечина, што ги натера научниците да проверат архивски слики од истиот дел од небото. Пребарувањето откри дека на локацијата немало ништо во 1996 година, но до 2005 година почнал да се појавува сигнал. Мерењата помеѓу 2006 и 2013 година покажаа дека неговата осветленост станува посилна, а достигна врв од околу 200 милијски во 2014 година.

Позицијата на објектот VT J1906+0849 на радио слики од 1996 година (лево), 2005 година (средина) и 2017 година (десно). Мистериозниот извор не е видлив во најстарата снимка, но се појавува во подоцнежните. Фотографија: Miller et al., ApJ, 2026.

Неочекуван пресврт

Откритието од 2017 година го сними објектот во фаза на опаѓање по достигнувањето на врвот. За да го следат неговиот понатамошен развој, истражувачите спроведоа дополнителни набљудувања во 2019, 2024 и 2026 година. Податоците првично потврдија дека VT J1906+0849 станувал побледа.

Меѓутоа, на крајот од 2025 година, се случил целосен пресврт. Податоците добиени од системот Very Large Array покажаа дека објектот повторно станувал посветол, што дополнително го комплицирало разбирањето на неговата природа.

Загатката на спектралниот врв

Анализата на радио емисијата на различни бранови должини откри уште понеобично однесување. За објектот VT J1906+0849, емисијата се искачува до врв на одредена фреквенција, а потоа се намалува. Проблемот е што овој врв не се однесува предвидливо.

Во 2019 година, таа беше на 1,9 гигахерци, до 2024 година падна на 0,8 гигахерци, за повторно да се искачи на 2,2 гигахерци во 2026 година. Таквата хаотична промена на фреквенцијата е неконзистентна со познатите модели, како што е ширењето на облак од материја што емитува синхротронско зрачење. И покрај драматичните промени во осветленоста, астрономите не пронајдоа докази дека изворот се проширил значително, што укажува на многу посложен процес.

Што го предизвикува необичниот сигнал?

Научниците разгледуваат неколку можни причини. Првите две, експлозија на нова и маглина управувана од пулсар, беа отфрлени бидејќи не се вклопуваа во набљудуваните податоци - објектот не се ширеше како што треба, а промените на фреквенцијата беа премногу хаотични.

Третата и најверојатна можност е црна дупка или неутронска ѕвезда што акумулира материјал од ѕвезда-придружник во бинарен систем. Ваквите системи обично емитуваат силни Х-зраци, кои не беа откриени од овој објект.

Сличност со објектот SS 433

Недостатокот на Х-зраци не значи дека тие не се таму. Истражувачите веруваат дека VT J1906+0849 може да биде сличен на објектот SS 433, познат микроквазар во нашата галаксија.

Во SS 433, црната дупка или неутронската ѕвезда не само што привлекува материјал од ѕвездата-придружник, туку и исфрла дел од него назад во вселената во форма на моќни млазови и густ ветер. Тој ветер може да ги прикрие Х-зраците што потекнуваат од центарот на системот.

Ако сличен процес се случува во објектот VT J1906+0849, интеракцијата на исфрлените млазови со околниот густ ветер може да произведе променлива радио емисија и во исто време да го спречи ширењето на изворот. Оваа теорија е поткрепена со инфрацрвени набљудувања кои откриле дека гасот се оддалечува од објектот со брзина од околу 2000 километри во секунда.

Иако ова објаснување е веродостојно, потребни се дополнителни набљудувања за да се потврди дали VT J1906+0849 е навистина поврзан со објектот SS 433 или е нешто уште понеобично.

Во труд објавен во The Astrophysical Journal, научниците истакнуваат дека ова откритие го покажува потенцијалот на радио истражувањата. „VT J1906+0849 го истакнува потенцијалот на широкопојасните радио истражувања за откривање на популација од замаглени галактички аккретори кои тешко се идентификуваат на други бранови должини“, заклучуваат авторите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер