Која активност модерните деца ја пропуштаат? - Канал 5

Која активност модерните деца ја пропуштаат?

Психолозите предупредуваат дека денешните деца се соочуваат со таканаречен „дефицит на игри на отворено“ бидејќи поминуваат значително помалку време на отворено отколку генерацијата на нивните родители.

 Која активност модерните деца ја пропуштаат?

Како резултат на тоа, тие пропуштаат клучни физички, когнитивни и социо-емоционални придобивки што ги носат таквите игри. Вклучувањето на Престојот во природа на семејството може да биде исклучително корисно за развојот на детето.

Зошто им е тешко на родителите да организираат игри на отворено?

Многу родители го замислуваат детството на своите деца како идилично време исполнето со возење велосипед низ соседството и авантури во дворот, но реалноста често е поинаква. За современите семејства, играта на отворено звучи како одлична идеја, но се претвора во борба. Родителите се премногу исцрпени после работа, а децата попрво би поминеле време пред екран отколку да одат на прошетка до паркот.

Се појавува и парадокс - родителите сакаат нивните деца да играат надвор, но истовремено се плашат тоа да го прават без надзор. Без разлика дали е поради прометната улица или стравот од осуда од соседите, многумина се двоумат да го остават детето да игра само пред домот.

Придобивки од играта на отворено за телото и умот

Психологот д-р Трејси С. Вилијамс истакнува дека децата пропуштаат голем број придобивки поради „недостатокот на игри на отворено“. Физичките придобивки се огромни: Децата треба да трошат енергија, што е важно за нивното кардиореспираторно здравје, квалитетот на сонот и апетитот.

„Одењето, трчањето, скокањето и качувањето градат мускули, ја подобруваат просторната свест и ја зајакнуваат рамнотежата и координацијата на децата“, објаснува д-р Вилијамс. „Тие исто така добиваат витамин Д од сонцето, кој е важен за здравјето на коските и подобро расположение.“

Престојот на отворено е добар и за здравјето на очите, фокусирајќи далечни предмети се намалува напрегањето. „Децата кои дневно поминуваат еден час надвор го намалуваат ризикот од развој на кратковидост за повеќе од 14 %, вели д-р Вилијамс.

Освен тоа, престојот надвор го намалува стресот, ја ублажува депресијата, го подобрува расположението, па дури и помага при концентрација. Играта надвор ја поттикнува љубопитноста и вештините на набљудување, без оглед дали станува збор за проучување на мравките или проверување што се крие под каменот.

Кога децата играат со други деца, учат како да соработуваат, да комуницираат и да ги следат правилата.

Како децата да повеќе да играат игри на отворено

Родителите треба да тежнеат децата да поминуваат најмалку 30 минути дневно на отворено. Ако тоа ви изгледа тешко, д-р Вилијамс предлага играта на отворено да биде дел од вашата дневна рутина, како што е вечерна прошетка или возење велосипед по работа.

„За време на викендите, посветувам неколку часа дневно на престој на отворено. Сакаме планинарење за деца, по што следува ручек и дремка, која исто така е потребна“, вели таа. Таа исто така советува никогаш да не се користи играњето на отворено како казна.

Лорен Виен, наставничка и експерт за игра, предлага да се преместат секојдневните активности надвор. „Уживајте во грицките, оброците, па дури и домашните задачи надвор. Прошетајте со семејството по вечерата или читајте приказни пред спиење на терасата“, објаснува Виен.

Одмор од екран

Џин Бенет, претседателка на Проектот за игра „Колумбија“, верува дека е клучно да се ограничи времето пред екран и да се охрабрат децата да играат надвор. Таа вели дека и возрасните треба да дадат добар пример. „Дали ги проверувате социјалните медиуми додека вашите деца си играат? Ако е така, спуштете го телефонот и прашајте ги дали можете да им се придружите“, вели Бенет.

Таа предлага да создадете истражувачки простор за игра во дворот или паркот. „Вклучете разни предмети како лажици, чаши, картонски кутии, дрвени блокови, гребла и камиони кипери во песок или на куп земја“, објаснува таа.

Совети за „градските деца“

Дури и ако живеете во градска средина, на децата им е потребно време надвор, иако тоа бара повеќе планирање. Можете да ги одведете децата на локалните игралишта, планинарски патеки или пикник во парк. Тоа се забавни начини за престој на свеж воздух.

Во зима, децата можат да се санкаат, да прават снешко или да помогнат во чистењето снег. Бенет додава и други идеи, како што се одење на локалниот пазар, возење со автобус до блискиот парк и посета на детски музеи или зоолошка градина.

Важноста на самостојната игра

Неструктурираната игра предводена од деца е особено важна затоа што им помага на децата да научат да го регулираат сопственото однесување и емоциите, да решаваат проблеми и сами да бараат радосни искуства. На тој начин детето се запознава со ново опкружување.

„Можете да ги запознаете децата со самостојна игра на отворено уште од многу мала возраст. Едноставно извадете ја подлогата на вашето дете надвор, останете тивки и дозволете им да ги набљудуваат глетките, звуците и мирисите“, вели таа. Таа им советува на родителите да се обидат да ја набљудуваат играта на своето дете, наместо да го водат.

Можете исто така да ги користите моменталните интереси на вашето дете како поттик за излегување надвор. „Ако вашето дете сака да црта, охрабрете го да скицира што гледа надвор. Ако сака автомобили, дозволете му да изнесе неколку автомобили надвор“, предлага Виен. Можете исто така да поставите предизвици како: „Ајде да изградиме куќа доволно голема за верверичките!“

Играта на отворено е добра и за родителите

Времето поминато надвор им помага на родителите да се чувствуваат поразиграно и поприсутно. „Ни овозможува физички да се оддалечиме од нашите лаптопи и алишта за перење, помагајќи ни да се фокусираме повеќе на нашите деца, а помалку на нашите листи со обврски“, објаснува Виен, заклучувајќи дека тоа го подобрува семејното поврзување.

За почеток, психолозите предлагаат активности како градинарство, играње такт, скокање на трамбулина, возење велосипед, качување по дрвја, цртање со креда, летање змејови, играње фудбал или едноставно гледање во облаците и барање форми во нив.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Приврзаниците на Груби разочарани од односот на „политбирото“ на ДУИ

Обвинението против Артан Груби за злоупотреби во Државна лотарија отвори нов фронт во ДУИ. 

Приврзаниците на Груби разочарани од односот на „политбирото“ на ДУИ

Партиски членови и негови поддржувачи јавно реагираат дека тој е оставен сам да се соочи со обвиненијата, додека партискиот врв според нив има несоодветен однос кон долгогодишниот партиски функционер и екс вицеперемиер. Високиот партиски активист на ДУИ, Артин Спахију, во објава на социјалните мрежи директно го прозива актуелното партиско раководство, нарекувајќи го „политбиро“ и потсетува дека дел од неговите членови ги изградиле своите позиции токму со поддршката на Груби по партискиот конгрес во декември 2019 година и подоцнежните внатрепартиски избори.

-„Некој го викаше „шеф“, некој „брат“, некој „кинг“, а повеќето беа залепени за него како полжави на дрво“, пишува Спахију, додавајќи дека сега јасно се видело „кој е кој“ во партијата.

Слична порака објави и сопственикот на порталот „Тетова сот“, Рами Мислими. Тој јавно праша зошто најголемиот дел од високите функционери на ДУИ досега не изразиле лична поддршка и солидарност за Груби, не за да се мешаат во правдата, туку како што вели од човечки и морален став кон некогашниот соработник.

Од ДУИ, пак, за Канал 5 велат дека внатре во партијата немало и нема таква дебата околу солидарноста за Груби и додаваат дека тие веќе оцениле дека против него нема докази.

-За обвинението за Артан Груби ние веќе имавме соопштение во кое оценивме дека се работи за политички прогон, каде после 2 години без ниту еден доказ или факт се покренува обвинение, каде што е сменета и квалификацијата. Бараме транспарентен процес кадешто јавноста ќе биде соодветно информирана, како и меѓународен надзор над целиот процес. Иако сметаме дека треба да се почитуваат судството и обвинителството, тие треба да работат врз основа на докази, велат од ДУИ.

Лидерот на ДУИ, Али Ахмети, пак во телевизиско гостување во Приштина, изјави дека тој бил тој што побарал од Груби да се врати во Македонија и да се соочи со одговорност доколку злоупотребил неговата доверба:

„Јас бев главниот поддржувач кој побара Артан Груби да се врати во Македонија за да го преземе процесот. Му реков директно: ‘Ако си ја злоупотребил мојата доверба, ќе одговараш.’ Тој се заколна дека ќе работи чесно, а единствениот одговор што ми го даде беше: ‘Работев чесно.’ Јавно побарав, а истовремено вршев притисок врз локалната политика да го пуштат да излезе и да одговори. Но не сакам селективна правда, туку вистинска правда. Мислам дека работите одат добро – првото нешто е да се ослободи од домашен притвор, па да видиме како ќе продолжи."

Според владејачката Вреди, јавните прозивки во редовите на дуи покажуваат очигледнА нервозата во Мала Речица, а Али Ахмети како што велат, не знае кој пат да го фати.

-ДУИ сама признава дека функционира како озлогласено политбиро. На Ахмети очигледно не му излегува есапот. Ако застане зад Груби, го презема политичкиот товар од сè што може да излезе во судницата. Ако го пушти низ вода, ризикува „црната кутија“ да се отвори и да проговори за сè што со години се случувало во врвот на ДУИ. Едни се плашат дека Груби ќе прозбори. Други пресметуваат кого може да повлече со себе. Трети веќе гледаат кој ќе биде фрлен курбан за да се спаси врвот, реагираат од ВЛЕН.

Обвинителството пред неколку дена поднесе обвинение против Артан Груби и уште седум лица за злоупотреби од околу 8,2 милиони евра во „Државна лотарија“. Судењето е закажано да започне на 24 август, а Груби останува во куќен притвор.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Софија ги потврди позициите за Македонија и во владината стратегија до 2030 година

По 100 дена на функцијата, Румен Радев ја впиша бугарската позиција за македонските евроинтеграции и во владината стратегија до крајот на неговиот мандат. 

Софија ги потврди позициите за Македонија и во владината стратегија до 2030 година

Во документот со задачи за исполнување до 2030 година, има дел насловен „активна, принципиелна и национално одговорна билатерална дипломатија“, кадешто за земјава пишува: Добрососедски односи со Македонија, обврзани со спроведувањето на преземените обврски и вистинската заштита на правата на Бугарите во Македонија. Рок: мај 2030 година.

После издвоениот дел за Македонија, во документот стои дека се за зајакнување на односите со земјите-кандидатки од Западен Балкан (Србија, Албанија, Косово, Црна Гора, Босна и Херцеговина) и дека Бугарија го поддржува проширувањето како алатка за стабилност во сопствениот регион.

Од друга страна, македонската димпломатија бара излез од ќор-сокакот со бугарското вето. Шефот на дипломатијата Тимчо Муцунски во неколку наврати изјави дека се води активен дијалог со европските институции и со Бугарија, но се уште немаат најдено прифатливо решение за сите страни.

-Разговараме за повеќе решенија, за коишто, да, ќе потврдам дека едно од потенцијалните решенија за кои сме дискутирале е и моделот на уставни измени со одложна примена, но сеуште не сме стигнати до фаза да имаме решение кое е прифатливо за сите страни. За нас што клучно – предвлидливоста и сигурноста дека нема да бидеме условувани за прашања поврзани со историја, идентитет, јазик, култура. - Тимчо Муцунски – министер за надворешни работи

Дека постои димпломатска офанзива има потврда уште пред еден месец од евроамбасадорот Рокас, кој првпат кажа дека се преговара „под радарот“. Претседателката Сиљановска Давкова во гостување на Канал 5 пак изрази надеж дека клучниот момент за евроинтеграциите е 30 септември кога се очекува ЕУ да го соопшти планот за проширувањето.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

АД ЕСМ потпиша стратешки договор со KEK за снабдување со висококвалитетен јаглен во наредните 3 години

После интензивни преговори помеѓу двете најголеми државни компании и врз основа на Одлука на Владата, АД ЕСМ склучи тригодишен стратешки договор со косовската државна енергетска корпорација КЕК .

АД ЕСМ потпиша стратешки договор со KEK за снабдување со висококвалитетен јаглен во наредните 3 години

После интензивни преговори помеѓу двете најголеми државни компании и врз основа на Одлука на Владата, АД ЕСМ склучи тригодишен стратешки договор со косовската државна енергетска корпорација КЕК со кој АД ЕСМ доби концесија во рудникот во Обилиќ и можност за експлоатација на околу три милиони тони јаглен во наредните 36 месеци. Договорот официјално го потпишаа генералниот директор на АД ЕСМ, Лазо Узунчев, и генералниот директор на КЕК, Грамос Хашани.

Партнерството предвидува гарантирана и фиксна цена од 24,4 евра по тон јаглен за времетраење на договорот, со точно дефинирани параметри за квалитет кои ќе бидат основа за купопродажба. Загарантираните количини и договорната цена, ќе овозможат директна заштита на домашниот енергетски систем од недостаток на квалитетен јаглен за генерирање на електрична енергија во термоелектраните, но и заштита од неизбежните чести и драстични осцилации на цените на енергенсите на меѓународните берзи. Дополнително, тоа ќе ѝ овозможи на Компанијата огромни финансиски заштеди со набавка на јаглен по најповолна можна цена и со супериорни карактеристики во однос на сите досегашни набавки.

Согорувањето на косовскиот јаглен значително ќе ја зголеми ефикасноста на термоелектраните. Ова директно ќе донесе дополнително годишно производство од 800 GWh електрична енергија и приход од околу 57 милиони евра. Финансискиот ефект дополнително ќе се подобри со заштедите од намалената потреба за користење мазут при согорувањето. Воедно, државата ќе оствари и индиректни еколошки придобивки и финансиски заштеди, со годишно намалување на CO2 емисиите за 923.000 тони поради помалку согорен јаглен и за уште 55.980 тони поради намалената употреба на мазут.

Имајќи во предвид дека околу 70% од вкупното годишно производство на електрична енергија, во моментов, но и во наредните три години ќе ни доаѓа од термоелектраните, со потпишувањето на договорот, АД ЕСМ обезбедува релативно долгорочна енергетската безбедност и стабилност за граѓаните и за индустријата.

Изјава на Лазо Узунчев, генерален директор на АД ЕСМ:

За време на тековната консолидација на рудниците, за непречено реализирање на годишните планови за производство на електрична енергија за периодот 2027 – 2030 година, проценетите годишни потреби од набавка на јаглен како надополнување на оние од домашно производство, изнесуваат околу 1,4 милиони тони или 600.000 тони за ТЕ Осломеј и 800.000 тони за ТЕ Битола.

Врз основа на прецизни логистички и инфраструктурни анализи за пропусноста на граничниот премин Блаце кој овозможува дневен транзит од максимум 120 камиони или околу 3.000 тони јаглен дневно, реалната максимална годишна количина што може да се очекува да се доставува од КЕК, изнесува околу 800.000 тони.

Косовскиот басен на јаглен во Обилиќ се вбројува во едно од најголемите наоѓалишта на висококвалитетен лигнит во Европа и светот. Лабораториските испитувања потврдија дека овој јаглен поседува одлични согорувачки карактеристики, со исклучително ниска содржина на сулфур и пепел, и просечна калориска вредност од околу 1950 kcal/kg.

Овие карактеристики идеално се вклопуваат во оптималниот опсег за калоричност од 1800–2400 kcal/kg, содржина на сулфур под 1% и пепел под 20% - параметри по кои се димензионирани котлите во ТЕ Битола и ТЕ Осломеј.

Најдоцна до крајот на август ќе објавиме Оглас согласно Законот за јавни набавки, за избор на економски оператор кој за потребите на компанијата, наредните три години ќе ги реализира целокупните услуги за ископ, анализа на квалитет и утовар на јагленот од предвидените откопни полиња во рудникот во Обилиќ како и транспорт, шпедиција и истовар на јагленот на депониите во термоелектраните ТЕ Битола и ТЕ Осломеј. Со финализација на изборот на економскиот оператор и неговото воведување во работа, договорот со косовскиот партнер и официјално ќе влезе во сила и ќе започне неговата оперативна реализација.

Паралелно со набавките на јаглен, спроведуваме интензивен план за целосна ревитализација на рударската механизација и санирање на занемарените деформации на ископните полиња настанати во минатото. Во рудниците во РЕК Битола има достаточни количини на јаглен кои согласно плановите и проектите, до крајот на 2027 год. ќе можеме без застои да ги експлоатираме и со тоа целосно да ја анулираме потребата од дополнителни количини на јаглен од останати добавувачи.

За жал, рудниците ни беа систематско уништувани во период од 7 години заклучно со август 2024 год. со ископ само на јаглен и многу малку на јаловина, менаџирање на рудниците надвор од сите основни и дополнителни рударски проекти, со целосно занемарување на основната и помошната механизација и БТО системите, со нерастеретување на привремените одлагалишта, без активности за санација на појавените пукнатини и нарушената стабилност на откопните полиња. Дополнителен ограничувачки фактор е и фактот што експлоатационите резерви во нашите рудниците содржат јаглен со калоричност не повисока од 1600 kcal/kg, а сличен е квалитетот и кај геолошките резерви.

Партнерството со државната косовска енергетска компанија која е еден од позначајните стопански субјекти во регионот на Западен Балкан, овозможува брзо и сигурно чекорење кон нашата крајна цел - Македонија да стане континуиран нето-извозник на електрична енергија.

АД ЕСМ

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер