Задача на новинарите е да го промовираат македонскиот јазик, да се покаже свесен елемент - Канал 5

Задача на новинарите е да го промовираат македонскиот јазик, да се покаже свесен елемент

Задача на новинарите е да го промовираат македонскиот јазик, да се покаже свесен елемент во јазичната политика.

Задача на новинарите е да го промовираат македонскиот јазик, да се покаже свесен елемент

Јазичниот израз во медиумите е исклучително специфичен. Се придржува и ја промовира нормата од една страна, а сепак е отворен за нови решенија. Јазикот во медиумите е важен затоа што влијае и на развојот на стандардниот македонски јазик, и затоа е потребно да покажеме свесен елемент во јазичната политика. Да се обидеме да го зачуваме нашиот јазик и соодветно да реагираме на влијанијата кои доаѓаат како резултат на глобализацијата.

Ова беа дел од пораките упатени денеска на 29. Меѓународен научен собир на тема „Јазикот во медиумите (состојби, предизвици, перспективи)“ на Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, што се одржува во рамки на манифестацијата „Денови на Благоја Корубин“.

Директорката на Институтот за македонски јазик Елена Јованова-Грујовска пред почетокот на настанот изјави дека јазикот во медиумите е многу важен, затоа што токму преку медиумите се гледа развојот на македонскиот јазик.

- Задача на новинарите всушност е да го промовираат македонскиот јазик во медиумите, поточно стандардниот македонски јазик. Меѓутоа, секаде во општеството се случува една демократија, па така демократијата постои и во јазикот. Токму од тие причини, ни се случуваат промени. Некои промени, како на пример оние на лексички план што се, ќе поминат. Ќе се користат година две, потоа ќе се заборават, па ќе дојдат нови зборови, подвлече Јованова-Грујовска.

Меѓутоа, како што посочи, проблемот се јавува доколку дојде до системски промени во рамки на зборо-образованието, односно доколку се јават промени во морфологијата или синтаксата.

- Затоа сме ние тука од Институтот за македонски јазик, да потсетуваме и да потенцираме дека мора да се внимава на чистотата на македонскиот јазик. Едноставно, јазикот во медиумите, кој денес веќе постои и во електронската форма, исклучително е важен и влијае на развојот на стандардниот македонски јазик, додаде Јованова-Грујовска.

Во однос на тоа каде точно се јавуваат недостатоци во поглед на користењето на македонскиот јазик во медиумите, Јованова-Грујовска одговори дека нејзината најголема забелешка е што не постојат училишта за правилен изговор, па така кај голем дел од новинарите се забележува нивниот дијалект од тој крај од каде што доаѓаат, односно недоволното познавање на вокалниот и воопшто фонетскиот систем на македонскиот јазик.

- Најголемата моја забелешка е што повеќе не постојат училишта за правилен изговор. Често пати се случува, во зависност од тоа од кој крај на Македонија доаѓа новинарот, веднаш да се почувствува неговиот дијалект. Не само ние како професори, туку и сите оние кои го следат медиумот, веднаш ќе забележат дека новинарот не го научил вокалниот и воопшто фонетскиот систем на македонскиот јазик. Тука се јавува проблемот, во изборот на дијалектна лексика. Некои во себе си го носат товарот од дијалектната лексика, рече Јованова-Грујовска.

Исто така, како што подвлече, често се забележува и употреба на жаргонска и странска лексика, најмногу од страна на младите во младинските емисии, притоа потенцирајќи дека медиумот не е место за употреба на вакви изрази.

- Младите многу сакаат да бидат интересни и во нивните младински емисии употребуваат жаргони и многу често употребуваат странска лексика, меѓутоа медиумот не е за тоа. Медиумот е всушност да покажеме дека ние сме исполнителни и квалитетни во се, додаде Јованова-Грујовска.

Како што посочи, квалитетен новинар ќе знае да го употреби правилно стандардниот македонски јазик

Претседателката на Меѓународниот организациски одбор, Катица Топлиска-Евроска одговорајќи на новинарско прашање како да се надминат овие предизвици кои се случуваат во медиумскиот простор, потенцираше дека е најважно да покажеме свесен елемент во јазичната политика, да влијаеме колку што можеме посвесно на јазичните промени, да го зачуваме нашиот јазик и соодветно да реагираме на влијанијата кои се јавуваат како резултат на глобализацијата, која што е општ светски процес.

- Најважно е да покажеме свесен елемент во јазичната политика, да влијаеме колку што можеме свесно на јазичните промени, да го зачуваме нашиот јазик и соодветно да реагираме на влијанијата кои се јавуваат како резултат на глобализацијата, која што е општ светски процес, па во тие рамки и во македонскиот јазик, рече Топлиска-Евроска. Таа е на ставот дека најчести грешки се јавуваат во медиумите се употребување на англицизмите, турцизмите или србизмите.

Топлиска-Евроска потсети дека денешната тема е еден вид на надоврзување на една претходна традиција во развојна смисла, на децениска јазично-културна динамика во Македонија.

-Поранешните научни истражувања и денес остануваат актуелни. Далечната 1981 година беше одржана научна конференција со наслов „Јазикот во јавната комуникација“ со истакната имиња како Блаже Конески, Оливера Јашар, Благоја Корубин, потоа во 1999 година во рамките на „Денови на Благоја Корубин“ повторно имавме научен собир со тема „Јазикот во јавното општење“. Тоа се тие два континиума во тој процес на следење на медиумската писменост. И следствено на нив се случува и третиот собир што се организира денеска и утре „Јазикот во медиумите (состојби, предизвици, перспективи)“. Собирот е важен затоа што оваа година се навршуваат 30 години од смртта на Благоја Корубин, додаде Топлиска-Евроска.

Собирот ќе се одржи и во текот на утрешниот ден во просториите на Институтот за македонски јазик во Скопје. Ннајавено е учество на над 40 учесници, со 35 наслови на реферати.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Како да знаете дали психотерапијата делува?

 Пет јасни знаци дека постои напредок

Како да знаете дали психотерапијата делува?

За да се одлучите за психотерапијата потребно е длабоко преиспитување на сопствените слабости и вредности, соочување со болните искуства и трауми.

Целта на терапијата не е само ублажување на тегобите, туку и унапредување на односот со себе и луѓето од околината.

Не постои универзално правило за тоа колку време е потребно за да се видат првите резултати, секоја личност е различна, како и проблемите поради кои бара стручна помош, па напредокот се одвива со различно темпо.

Се чувствувате подобро во секојдневниот живот

Еден од најочигледните показатели дека терапијата делува е фактот дека се чувствувате подобро од ден на ден. Некогаш ваквата промена е воочлива, а некогаш доаѓа постепено. Може да забележите дека секојдневните обврски не ве оптоваруваат толку или дека проблемите што некогаш ви изгледале нерешливо, полека стануваат појасни. Внатрешниот критичар не е толку гласен, а светот околу вас почнува да ви изгледа попријатен.

Многу луѓе почнуваат да уживаат во работи што некогаш ги радувале, стануваат поприсутни во сегашниот момент, наместо стално да размислуваат за минатото и да се грижат за иднината.

Имате чувство дека терапевтот ве разбира и ве поддржува

Терапевтот не е пријател што секогаш ќе ви го кажува она што сакате да го чуете. Тој помага да ги согледате проблемите од друг агол и создава сигурна средина во која можете отворено да зборувате за своите чувства, ве поттикнува да се соочите со непријатни теми или да го промените начинот на размислување.

Согледувате обрасци на однесување за кои порано не сте биле свесни

Секој од нас има „жолта минута“, однесување кое може да биде штетно и непродуктивно, а за кое не сме свесни.

Кога ќе ги препознаете реакциите што не ви користат, се отвораат нови можности за здрави одлуки, се соочувате со сопствените слабости. Токму тогаш се доаѓа до момент на ненадеен увид, момент кога многу ситуации од минатото конечно добиваат смисла.

Односите со другите луѓе стануваат поквалитетни

Напредокот во психотерапијата се одразува на односите со партнерот, членовите на семејството, пријателите и колегите. Кога ќе почнеме да ги разбираме сопствените емоции, да учиме да се соочиме со стресот на поздрав начин, се менуваат нашите реакции кон другите луѓе.

Ова не значи дека односите ќе станат совршени, туку ќе забележите дека имате повеќе трпение, разбирање и емпатија. Полесно ги решавате несогласиците, појасно поставувате граници и помирно реагирате во конфликтни ситуации.

Постепено ги напуштате нездравите обрасци на соочување со проблемите

Не е секогаш потребно детално да се анализира секоја траума од детството, но важно е да се разбере како се појавиле одредени модели на однесување што сме ги развиле за да се заштитиме. Според психолозите, некои луѓе стануваат премногу гласни и импулсивни како одговор на стресот, додека други се повлекуваат, избегнуваат конфликти или постојано бараат одобрение од другите.

Со текот на времето, ваквите модели стануваат автоматски и несвесни и можат да продолжат во зрелоста, иако повеќе не ни служат.

Кога ќе почнете да ги препознавате и постепено да ги менувате, ова е еден од најважните индикатори дека психотерапијата функционира. Ослободувањето од долгогодишните нездрави модели бара време, но носи поголема независност, подобро ментално здравје и поголемо задоволство од животот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Александар Николоски во „Вести плус“

Вечерва во „Вести плус“ гостин ќе биде Александар Николоски

Александар Николоски во „Вести плус“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Се рушат домови на Американци за да се изгради инфраструктура за центри за податоци

Американската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без дом

Се рушат домови на Американци за да се изгради инфраструктура за центри за податоци

Американската сојузна држава Џорџија планира да изгради огромен далновод за напојување на центрите за податоци, што потенцијално ќе остави десетици семејства без дом. Државната енергетска компанија „Џорџија Пауер“ со поддршка на државата планира да сруши околу триесет куќи и да преземе стотици парцели, а сопствениците кои одбиваат да ги продадат им се заканува одземање на домот, објавува „Futurism“.

Инфраструктура за центри за податоци

Проектот е одговор на растечките енергетски потреби на технолошката индустрија и доаѓа во време кога десетици градови низ САД се спротивставуваат на изградбата на центри за податоци поради нивната огромна потрошувачка. Планираниот далновод ќе биде долг 1.600 километри и ќе пренесува речиси 10.000 мегавати електрична енергија од новата електрана. Според официјалните бројки, дури 80 проценти од оваа енергија е наменета за центри за податоци, додека остатокот треба да се дистрибуира до локалните фирми и домаќинства.

„Џорџија Пауер“ нуди откуп на земјиштето, но ако преговорите не успеат, ќе се случи присилен откуп на имотот повикувајќи се јавен интерес. Жителите, претежно од руралните делови на Џорџија, се противат на планот да ги напуштат домовите за да се обезбеди простор за инфраструктурата што ќе ги напојува системите на вештачка интелигенција. Една од нив, Ансли Браун, чија семејна куќа е на патот на далноводите, таа се огласи на социјалните медиуми за да предупреди за тешката состојба на нејзината мајка. „Немаме избор тука. Ќе ги продолжат тие далноводи“, порачува таа преку видео на Инстаграм. „А зошто? Поради центрите за податоци. Сето ова се случува поради нив.“

Судбината на жителите е неизвесна

Портпаролот на Брајан Џек, локален конгресмен и поранешен политички директор во Белата куќа за време на мандатот на Доналд Трамп, за “Fortune“ потврди дека добиле бројни повици за помош од жители со чии имоти управува „Џорџија Пауер“. Округот на Џек вклучува голем дел од засегнатиот имот.

Во случајот со семејството на Ансли Браун, приказната се чини дека е завршена. „Џорџија Пауер“ ги заврши преговорите со семејството, иако деталите за спогодбата не се јавни, веројатно поради доверлив договор. Не е познато до кој степен претставникот интервенирал, но компанијата за електрична енергија соопшти дека го цени неговиот ангажман за интересот на граѓаните. За другите сопственици на куќи, иднината е неизвесна и останува отворено прашањето колку трпение ќе има „Џорџија Пауер“ додека технолошката индустрија бара сè повеќе ресурси за развој на вештачка интелигенција.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер