Во септември најмалку 3000 првачиња помалку од минатата година - Канал 5

Во септември најмалку 3000 првачиња помалку од минатата година

Бројот на првачиња секоја година е се помал, покажува статистиката.

Во септември најмалку 3000 првачиња помалку од минатата година

Алармот во јавност го вклучи министерката Весна Јаневска, која очекува оваа година бројот на првачиња ќе се намали на под 15 илјади, што ќе биде рекорден пад во една година.. Според податоците од Државниот завод за статистика, во изминатите седум години бројот на првачиња е намален за 4200 деца. Во учебната 2018/2019 биле запишани над 22100 првачиња, во 2023/24 година биле запишани 19.848 првачиња, а минатата 2025/2026 година се запишале 17921.

Досегашниот број на запишани првачиња е за речиси 5000 помал од минатата година, но очекувањата се дека до почетокот на учебната година ќе се запишат уште ученици. Според поранешниот директор на Државниот завод за статистика, Дончо Герасимовски оваа состојба е последица на намалениот број на живородени деца.

Според податоците на Државниот завод за статистика, во Берово бројот на првачиња, за седум години е преполовен, додека во Општина Ново Село, бројот на првачиња за седум години се намалил за 3,5 пати, од 61 во 2018 на 17 во 2025 година.

И во големите градови, се забележува пад на бројот на првачиња во просек од 20-тина проценти. Па така во Скопје, за седум години бројот на првачиња е намален за 726, во Куманово за 283 а во Тетово за 155 првачиња.

Ваквата слика, според Герасимовски е резултат на трендот на иселување на младото, работоспособно население, во репродуктивни години. Тој нагласува дека за сметка на овој негативен тренд, се зголемува бројот на родени деца во другите држави.

Од друга страна додека бројот на ученици се намалува, бројот на наставници расте. На пример, во учебната 2023/2024 имало 955 редовни основни училишта и 18.831 наставници, а во следната 2024/2025 имало 12 училишта помалку, односно 943, и зголемен број наставници 19.447.

Во 2025/2026 година бројката на редовни училишта била намалена за уште 16 и ги имало 927, а бројката на наставници пораснала до 19.461. Сепак, минстерката Јаневска во повеќе наврати потенцира дека не се планира отпуштања, туку се работи на прекавлификација на дел од кадарот..

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Либански гастро- инфлуенсер во колачите криел стотици килограми хашиш, осуден е на доживотен затвор

Жорж Диб, популарниот либански гастро-инфлуенсер познат како Д-р Фуд, е уапсен по месеци бегство.

Либански гастро- инфлуенсер во колачите криел стотици килограми хашиш, осуден е на доживотен затвор

Властите го товарат за меѓународна трговија со дрога и го обвинуваат дека крие наркотици во слатките што ги произведува. За неговите 8,7 милиони следбеници на TikTok, тој беше познат по своите наградни игри и видеа од неговите погони за производство на храна, но зад сцената, велат властите, тој водеше двоен живот. Пред неговото апсење, тој беше осуден во отсуство на доживотен затвор, пишува The Guardian.

Либанските безбедносни сили го пронајдоа пред четири дена во куќа на северот од земјата, во Акар. Диб е во бегство година и пол, и покрај тоа што има потерница по него и е осомничен дека ја напуштил земјата. Во текот на овој период, тој продолжи да објавува содржини на својот TikTok профил и не се осврна на обвинувањата.

Во едно видео, тој се снимаше себеси на Корниш во Бејрут и понуди да им достави храна на раселените лица поради конфликтот меѓу Израел и Хезболах. Пред помалку од две недели, тој објави видео од фабриката на кое се гледа производството на сирење.

Тој беше осуден во отсуство на доживотен затвор со принудна работа

„Тој се пријавуваше во живо, а веднаш потоа го менуваше автомобилот, мобилниот телефон и адресата на живеење“, рече извор од либанските безбедносни служби. Истиот извор наведува дека токму тие видеа на крајот им помогнале да го лоцираат. Кратко по неговото апсење, на Инстаграм профилот на д-р Фуд беше објавена нова наградна игра за следбениците.

Диб беше осуден во отсуство на доживотен затвор со тешка работа минатиот месец. Истражителите тврдат дека пронашле дрога скриена во неговите брендирани чоколади и бисквити наменети за извоз. Обвинението е поврзано со полициска операција во 2024 година, кога 820 килограми хашиш беа пронајдени во пратка колачи.

Либанските власти во последните месеци ги засилуваат напорите за поправка на угледот на земјата како центар за трговија со дрога. Контролите на аеродромот и пристаништето во Бејрут се зголемени. Либан е под притисок од арапските земји од Заливот, кои се главен пазар за дрога на Блискиот Исток. Притисок доаѓа и од САД, кои бараат построги проверки за да се запре протокот на стоки до Хезболах.

Ова не е прв ваков случај

Земјата има долга историја на шверц. Нарко-картелите користат порозни граници, бројни паравоени групи и слаба државна моќ за транспорт на дрога. За време на сириската граѓанска војна, хашишот и каптагонот, стимуланс на амфетамин, пристигнуваа во долината Бека во Либан и сè уште се транспортираа преку пристаништето.

Во 2021 година, Саудиска Арабија го прекина увозот на овошје и зеленчук од Либан, затворајќи го пристапот до голем дел од пазарот во Заливот за либанските производи. Одлуката беше донесена поради пратките што служеа како параван за шверц на каптагон, каде што таблетите беа скриени во лажен зеленчук.

Откако сирискиот претседател Башар ал-Асад беше соборен во декември 2024 година, производството на каптагон во голема мера се пресели во Либан. Сега дрогата патува од Либан во Сирија, а не обратно. Крајните дестинации се Јордан и земјите од Заливот. Д-р Фуд не е првата ѕвезда на TikTok во Либан што е обвинета од властите дека води двоен живот.

Криминалците го користат TikTok

Во мај 2024 година, либанските власти разбија мрежа за трговија со деца што дејствувала преку TikTok. Властите соопштија дека група од 30 трговци со луѓе ги намамувале децата со приватни пораки, а потоа продавале нивни компромитирачки фотографии на темната мрежа. Еден од најпознатите членови на таа мрежа бил либански бербер со илјадници следбеници на TikTok.

Тој често објавувал видеа од себе како им ја сече косата на децата, а властите велат дека ја користел својата популарност за да ги експлоатира. На 31 јули, либански суд прогласи шест мажи и една жена за виновни за учество во таа мрежа на злоупотреба. Тие добија казни од четири години до доживотен затвор.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Само четири кози беа доволни за да предизвикаат катастрофа на пацифички остров

Ослободувањето на четири кози на изолиран новозеландски остров кон крајот на 19 век изгледаше како практично и безопасно решение за обезбедување храна за потенцијални бродоломци.

Само четири кози беа доволни за да предизвикаат катастрофа на пацифички остров

Меѓутоа, она што требаше да служи како „живо снабдување со месо“ се претвори во катастрофа што го промени кревкиот екосистем на островот.

Исчезнувањето на бројни растителни видови

Според историските и научните извори, козите биле пуштени на Големиот Остров (Манававави на маорски), северозападно од Нов Зеланд, во 1889 година.

Поради изобилството на храна и отсуството на природни предатори, нивниот број брзо се зголемил, а до 1928 година имало околу 300 од нив. Ова довело до уништување на вегетацијата и промена во локалниот екосистем, објавува Dnevno.hr.

Ботаничарите кои го посетиле островот кон крајот на 19 век и во текот на 20 век забележале ненадејно исчезнување на бројни растителни видови. Одделот за заштита на природата на Нов Зеланд истакнува дека некои видови преживеале само во траги, додека дрвото Pennantia baylisiana е сведено на еден единствен преживеан примерок во дивината.

Обемот на штетата стана јасен до средината на 20 век, па во 1946 година беше организирана кампања за целосно отстранување на козите. Во тоа време беа застрелани околу 400 единки, што конечно го запре понатамошното уништување на теренот.

Хуман и корисен потег, но...

Иако постепеното закрепнување и враќање на шумската вегетација започна откако беа отстранети животните, дел од штетата е трајна. Многу растенија регистрирани пред периодот на интензивно пасење подоцна повеќе не се наоѓаа на островот.

Практиката на оставање домашни животни на пусти острови беше вообичаена кај морнарите и китоловците во 19 век.

Ова се сметаше за хуман и корисен потег што ќе им овозможи на луѓето да преживеат во случај на поморски несреќи.

Од друга страна, примерот на Големиот Остров претставува важна лекција за модерната заштита на животната средина и управувањето со заштитените подрачја низ целиот свет.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Над 200 тони медузи ги запреа реакторите на нуклеарка во Франција

Повеќе од 200 тони медузи се појавија во близина на француската нуклеарна централа Гравелине, што предизвика целосно запирање на два од шесте реактори, објави денес францускиот енергетски оператор EDF. 

Над 200 тони медузи ги запреа реакторите на нуклеарка во Франција

Медузи се појавија во близина на системите за филтрирање на пумпната станица што ја снабдува електраната со морска вода.

EDF објави дека реакторите се исклучени како мерка на претпазливост за да се осигури дека големата концентрација на медузи нема да влијае на безбедноста на електраната на никаков начин. Уште два реактори работат со намалена моќност, додека преостанатите два се надвор од работа, меѓу другото, поради планирано одржување и инспекција.

Поради големите акумулации на медузи, Гравелине веќе имаше проблеми со работата на реакторот кон средината на овој месец, како и во август минатата година. Електраната воведе системи за следење за да можат големи јата медузи да се детектираат порано и да се отстранат.

Ова се случило и претходно

Во близина на електраната постојано работат седум бродови кои ловат медузи и ги пуштаат подалеку во отвореното море, изјави портпаролката на EDF. Причините за појавата на толку голем број медузи сè уште не можат да се утврдат. ЕДФ работи со различни партнери за подобро разбирање на феноменот.

Портпаролката истакна дека инцидентот не претставува опасност за француската електроенергетска мрежа. Гравелин е една од речиси 20-те француски нуклеарни централи и се наоѓа на северниот брег на Франција, на околу половина пат помеѓу Кале и Денкерк.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер