Анализа објавена во списанието „Лансет“ покажува дека бројот на смртни случаи драстично се намалил откако вакцината против човечки папилома вирус (ХПВ) им била понудена на девојчиња од училишна возраст во 2008 година, пишува Би-Би-Си.

Целосно искоренување на смртноста кај помладите возрасни групи

Првата студија од ваков вид покажа дека помеѓу 2020 и 2024 година немало смртни случаи од рак на грлото на матката кај жени на возраст од 20 до 24 години. Ова е прв пат во период од пет години да се случи такво нешто. Без програмата за вакцинација, би се очекувале околу 23 смртни случаи во таа група. „Самата помисла дека една вакцина може речиси да го искорени целиот вид рак е неверојатна“, рече професорот Питер Сасиени, водечки истражувач од Универзитетот „Квин Мери“ во Лондон.

Истражувањата, исто така, покажаа дека девојчињата вакцинирани на 12 или 13 години имаат речиси нула ризик од смрт од болеста пред 30-годишна возраст. Пред воведувањето на вакцинацијата, имало околу 20 смртни случаи годишно во оваа возрасна група.

И покрај овој успех, ракот на грлото на матката е сè уште 14-ти најчест рак кај жените во Велика Британија, со 3.300 нови дијагнози секоја година. Се смета дека ХПВ, вирус што се шири преку близок контакт со кожата, е причина за 99% од овие случаи. Иако повеќето ХПВ инфекции поминуваат без последици, некои можат да предизвикаат промени во клетките што доведуваат до рак години подоцна.

„Јас сум вистински застапник на оваа вакцина“

Александра Лег дипломирала непосредно пред да биде воведена ХПВ вакцината во Англија. Во 2021 година, додека ја планирала својата свадба, ѝ бил дијагностициран рак на грлото на матката на 30-годишна возраст. „Ги памтам тие зборови, едноставно не можев да здивнам.

Бев целосно скршена, сè ми се вртеше низ главата, беше многу тешко“, се сеќава таа. Третманот вклучувал отстранување на лимфни јазли, но хирурзите успеале да спасат дел од грлото на матката, што ѝ дало шанса да забремени.

Само една година подоцна, таа родила ќерка, Ајви, чие средно име Марвела значи „чудо“. „Тие девет месеци беа застрашувачки бидејќи имаше голем ризик да ја изгубат во секој момент“, вели Александра.

Таа истакнува дека нејзиниот живот би бил значително помалку трауматичен доколку ѝ била понудена вакцината и ги повикува сите што имаат можност да се вакцинираат. „Јас силно се залагам за оваа вакцина и, кога Ајви ќе биде доволно возрасна, таа ќе биде прва во редот да ја прими“, додава тој.

Намалувањето на стапките на вакцинација е причина за загриженост

Професорот Сасиени го опишува намалувањето на смртноста како „врв на ледениот брег“. „Како што вакцинираните генерации стареат, ќе бидеме сведоци на спасување на многу повеќе животи“, истакнува тој.

Сепак, авторите на извештајот предупредуваат дека стапките на вакцинација во Англија паднале под препорачаните нивоа, и покрај ветувањето на британската влада да го елиминира ракот на грлото на матката како проблем на јавното здравје до 2040 година.

Податоците од Агенцијата за здравствена безбедност покажуваат дека во периодот 2024-25 година 76% од девојчињата биле вакцинирани до 15-годишна возраст, што е значително под 90% што Светската здравствена организација (СЗО) ги смета за неопходни за елиминирање на болеста.

„Знаеме дека вакцината против ХПВ е исклучително ефикасна во спречувањето на развојот на рак на грлото на матката, а овие наоди за прв пат докажуваат дека навистина спасува животи“, рече Мишел Мичел, извршен директор на Cancer Research UK, која го финансираше истражувањето.

Целни мерки

„Од клучно значење е владата и здравствениот систем итно да реагираат со целни мерки за да стигнат до заедниците со најмал одговор“, додаде таа. Без оглед на вакцинацијата, на жените на возраст од 25 до 64 години сè уште им се советува редовно да прават скрининг на грлото на матката.

Од 2019 година, момчињата исто така ја примаат вакцината против ХПВ, која ги штити од рак на анусот, пенисот и грлото и го намалува ризикот од пренесување на вирусот кај девојчињата.

Министерството за здравство соопшти дека студијата покажува „извонредно влијание на вакцинацијата“ и дека работат на зголемување на одговорот, вклучително и кампањи за надоместување на пропуштените вакцини и испраќање комплети за самотестирање на ХПВ на жени кои не одговориле на скринингот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.