Македонија

Уставниот суд не обезбеди мнозинство за носење одлука по одредбите од Изборниот законик за изборното рекламирање

Уставниот суд не обезбеди мнозинство при гласањето за да се прифатат иницијативите од Левица и Демократи за оценување на уставноста на делови од Изборниот законик поврзани со платеното политичко рекламирање.

Од Уставен соопштија дека од вкупно 9 уставни судии, седуммина биле присутни, но ги немало потребните 5 гласа ЗА, за да донесат било каква одлука и затоа по предметот ќе се гласа на некоја од следните седници. Подносителите во иницијативите наведуваат дека оспорените одредби промовираат дискриминаторски пристап за помалите партии, додека четирите најголеми партии-по две од власта и две од опозицијата добиваат привилигиран пристап до медиумите и државните средства, а останатите се потполно исклучени.

Судијата известител Осман Кадриу предложи да се поведе постапка за двете иницијативи и да се оценуваат спорните одредби со аргументи дека изборната регулатива што се оспорува е штетна, противуставна и непропорционална, а помалите партии се дискриминирани за разлика од поголемите кои се привилигерани. Поддршка дадоа и претседателот на Уставниот суд, Дарко Костадиновски, судијките Ана Павловска Данева и Добрила Кацарска, иако имаше забелешки за неговата содржина.

- Сметам дека оспорувањето е основано, прави градација помеѓу политичките партии на тој начин што за поголемите партии предвидува привилегиран пристап до медиумите и до државните средства за рекламирање. На помалите партии на дискриминаторски начин им се оневозможува фер начело во изборната кампања за сите видови на избори што ги имаме, локални, парламентарни и претседателски. Оваа дискриминација се забележува посебно во нееднаквиот пристап и во можностите во изборните процеси на сите политички партии, изјави Кадриу.

– За плурализмот од суштествено значење е резултатот од слободните и демократски избори да биде резултат до кој е дојден низ еден процес во кој сите засегнати имале еднакви и фер шанси да ги понудат своите политички понуди. Дали со овие норми е тоа така направено? – Апсолутно, не. – изјави Костадиновски.

– И во овој модел на пропорционално плаќање и претставување треба да постои еднаквост, можност за сите, а сообено ако ОБСЕ тврди дека се исклучени одредени политички субјекти, тоа веќе зборува и за дискриминација и нееднаквост, изјави Павловска-Данева.

За разлика од овие ставови, дел од уставните судии се изјаснија против поведување постапка за иницијативите, а меѓу нивните аргументи беа дека на таков начин ќе се појави правна празнина за политичкото рекламирање, а Уставниот суд пред три години одлучувал по истите оспорени членови и веќе се произнел со неповедување постапка. Сметаат дека Собранието, а не Уставен е надлежно за промена на спорните законски решенија.

-Со оглед на тоа дека во услови кога тешко се постигнува консензус за измени и дополнувања на новиот Изборен законик со евентуалното потенцијално наше носење на одлука за поведување постапка, подоцна и за укинување на тие решенија ние ќе оставиме ден простор којшто нема да биде регулиран и во недостиг на законски одредби всушност нема да постои според мене платеното политичко рекламирање, изјави судијката Татјана Васиќ Бозаџиева.

-Судот ќе ги отфрли овие иницијативи ако за ова веќе одлучувал, а не постојат основи за поинакво ослучување, изјави судијата Насер Ајдари, а со сличен став беше и Фатмир Скендер.

Од Левица денеска предупредија дека евентуалното отфрлање на Иницијативата би значело легализирање на нерамноправните услови за учество на изборите и опасен преседан за политичкиот плурализам. Според нив Уставниот суд сака да го потврди авторитаризмот на власта преку Изборниот законик, а проблемот велат не е во финансирањето, туку во тоа што на Левица ѝ е оневозможен еднаков пристап до медиумскиот простор за време на изборната кампања.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија

Денеска Уставниот суд ја одржа 18. седница

Соопштение по одржаната 18. седница на Уставниот суд.

Денеска Уставниот суд ја одржа 18. седница и го одлучи следното:

1. У.бр.144/2025 и У.бр.145/2025

Поради недоволно мнозинство гласови при гласањето, овој предмет останува отворен и во фаза на гласање.

Оспорени акти: членовите 75-ѓ став 1 и 12 алинеја 1 и 2, 76-д став 5 алинеја1 и 2, и 78-а став 4 алинеја 1 и 2 од Изборниот законик

Подносители на иницијативите: Политичка партија “Левица” и политичка партија „Демократи”

2. Реферат У.бр.24/2026

Судот не поведе постапка за оценување на уставноста на член 83 став 4 од Законот за судовите. („Службен весник на Република Македонија” бр.58/2006, 62/2006-исправка, 35/2008, 150/2010, 83/2018, 198/2018 и „Службен весник на Република Македонија” бр.96/2019).

Одлуката е донесена со мнозинство гласови.

Подносител на иницијативата: Оливер Давидовски

3.Реферат У.бр.44/2026

Судот не поведе постапка за оценување на уставноста на Член 9 во делот „без претходна согласност на Владата на Република Македонија” од Законот за извршување („Службен весник на Република Македонија” бр. 72/2016, 142/2016 и 233/2018 и Службен весник на Република Македонија” бр.14/2020 и 154/2023).

Одлуката е донесена едногласно.

Подносител на иницијативата: Оливер Давидовски

4. Реферат У.бр.47/2026

Судот поведе постапка за оценување на уставноста на член 60 став 2 во делот „кој е невработен и не користи право на пензија, по наполнување на 60 години на живот за жена, односно 62 години на живот за маж” од Законот за социјалната заштита („Службен весник на Република Македонија” бр.104/2019, 146/2019, 275/2019, 302/2020, 311/2020, 163/2021, 294/2021, 99/2022, 236/2022, 65/2023 и 192/2025).

Одлуката е донесена со мнозинство гласови.

Подносител на иницијативата: Игорчо Точев

5. Реферат У.бр.227/2024

Овој предмет е повлечен од седницата, поради испитување на дополнителни околности. Останува активен и ќе биде ставен на Дневен ред на некоја од наредните седници.

Одлука за донесување на План за парцелација од Урбанистички проект со план за парцелацијја за корекција на границите на градежната парцела 1.28 од ДУП Крајбрежен појас – локалитет Спортски Општина Ѓорче Петров, Скопје („Службен гласник на Општина Ѓорче Петров” бр.2/2024).

Подносител на иницијативата: Томислав Крстевски преку адвокат Ивица Коневски

6. Реферат УЗ.бр.15/2026

Судот не поведе постапка за оценување на уставноста и законитоста на став 2 во делот „јавните” и став 3 во деловите „јавните” и „за околу 6.000 крводарители” од точка IV. Финансирање на програмата и став 2 во делот „јавните” од точка V. Распределба на средствата од Програмата за организирање и унапредување на крводарителството во Република Македонија за 2026 година, донесена од Владата на Република Македонија, бр. 57-1208/8 од 24.02.2026 година, објавена во „Службен весник на Република Македонија”, бр. 43/2026 од 27.02.2026 година.

Одлуката е донесена едногласно.

Подносител на иницијативата: Злате Шулески

II – ПРЕДЛОГ ЗА РЕШАВАЊЕ НА СУДИР НА НАДЛЕЖНОСТ

1. CH-I-бр.1/2025

Судот одлучи дека за постапување по барањето за враќање на привремено одземени предмети е надлежен Основниот суд Радовиш.

Одлуката е донесена едногласно.

Подносител на предлогот:

Министерство за економија и труд –Државен пазарен инспекторат, Одделение за инспекциски надзор – Струмица

III- БАРАЊЕ ЗА ЗАШТИТА НА СЛОБОДИ И ПРАВА

Реферат БЗСП.20/2025

Судот го одби барањето на Шерафедин Куртов од Велес за заштита на слободите и правата што се однесуваат на забрана на дискриминација на граѓаните по основ на национална припадност.

Одлуката е донесена со мнозинство гласови.

IV- БАРАЊЕ ЗА ПРЕИСПИТУВАЊЕ ОДЛУКА НА УСТАВНИОТ СУД

Реферат УЗ.бр.75/2025

Судот ја отфрли иницијативата за преиспитување на Одлуката У.бр.94/2019 од 12 мај 2020 година година, донесена од страна на Уставниот суд на Република Македонија.

Одлуката е донесена едногласно.

ПРЕДЛОГ ЗА ОДЛУЧУВАЊЕ ПО НАЦРТ- ОДЛУКА

1. У.бр.59/2025

Судот ја запре постапката за овој предмет. Во оваа фаза од постапката, Судот оцени дека Решението У.бр.59/2025 од 4 март 2026 година, со кое е поведена постапка за оценување на уставноста на член 9 став 2 во делот „на самостоен орган на државна управа“ од Законот за индустриската сопственост („Службен весник на Република Македонија“ бр. 21/2009, 24/2011, 12/2014, 41/2014, 152/2015, 53/2016 и 83/2018 и „Службен весник на Република Македонија“ бр.31/2020 и 86/2025), е засновано врз погрешно утврдена фактичка состојба.

Одлуката е донесена со мнозинство гласови.

Тагови: Уставен суд

Македонија

Голем меѓународен успех на ученичка од Македонија

Софија Ѓорчева од Кавадарци оствари меѓународен успех.

На меѓународниот турнир „Математика без граници“, кој се одржа во Несебар, Бугарија таа освои златен пехар во најтешката категорија „Ludovico Ferrari“; златен медал на тимскиот натпревар, сребрен медал на финалниот индивидуален натпревар.

До финалето стигна по четири квалификациски круга, во кои освои златен медал во секој круг.

Освен тоа, Ѓорчева е и добитник на сребрен медал на „International Youth Math Challenge (IYMC)“, каде што го постигна највисокиот резултат меѓу учесниците од Македонија.

Тагови: меѓународен успех

Македонија

ЈП Лајка започнува кампања за вдомување на кучињата кои со години чекаат дом

„Толку долго чекаат што речиси сите ги знаат по име. Освен нивните семејства.“ - ЈП Лајка започнува кампања за вдомување на кучињата кои со години чекаат дом

Започнуваме нова кампања за вдомување посветена на кучињата кои најдолго престојуваат во прифатилиштето и со години чекаат некој да им даде шанса за нов живот.

Во рамки на кампањата, за реализиравме фотосесија на кучињата кои со години остануваат незабележани, иако станува збор за здрави, социјализирани и подготвени за вдомување миленици.

Во наредниот период, јавноста ќе има можност да се запознае со секое од нив преку серија објави во кои, покрај фотографии, ќе бидат раскажани и нивните животни приказни колку долго чекаат, каков карактер имаат, што сакаат, што научиле и зошто сè уште немаат свој дом.

Зад секое куче што со години е во Лајка се крие приказна која заслужува да биде слушната. Тие не се бројки, туку живи суштества кои секој ден го чекаат истиот момент - некој да дојде токму по нив. Со оваа кампања сакаме да им дадеме видливост на оние кои најдолго чекаат и да покажеме дека времето поминато во прифатилиште не ја намалува нивната вредност како идни домашни миленици.

Кучињата кои се дел од кампањата со години се под грижа на ЈП Лајка. Тие се хумано третирани, социјализирани и секојдневно работат со вработените и волонтерите. Голем дел од нив учествуваа во бројни прошетки и активности, каде покажаа дека се одлични придружници и подготвени за живот во семејство.

Ги повикуваме граѓаните да ги следат објавите, да ги споделуваат нивните приказни и да размислат за вдомување. Понекогаш е потребно само едно споделување за едно куче, по години чекање, конечно да го пронајде својот дом.

За повеќе информации и интерес за вдомување, граѓаните можат да се обратат преку нашите официјални канали за комуникација.

Тагови: ЈП Лајка