Со помош на телескопот „Хабл“ е откриена речиси невидлива галаксија- 99% е составена од темна материја (ВИДЕО) - Канал 5

Со помош на телескопот „Хабл“ е откриена речиси невидлива галаксија- 99% е составена од темна материја (ВИДЕО)

Во пространството на вселената, повеќето галаксии светат силно.

Со помош на телескопот „Хабл“ е откриена речиси невидлива галаксија- 99% е составена од темна материја (ВИДЕО)

Сепак, една ретка класа на галаксии е речиси невидлива - галаксии со ниска луминозност, доминирани од темна материја и содржат само мал број бледи ѕвезди.

Еден таков невидлив објект - наречен CDG-2 - би можел да биде меѓу галаксиите со најголем процент на темна материја досега откриена, објави американската вселенска агенција НАСА.

Темната материја е невидлива форма на материја што не рефлектира, не емитува ниту апсорбира светлина, велат тие, а студијата за откритието е објавена во The Astrophysical Journal Letters.

Детектирањето на вакви бледи галаксии е исклучително тешко. Користејќи напредни статистички техники, Дејвид Ли од Универзитетот во Торонто и неговиот тим идентификуваа 10 претходно потврдени галаксии со ниска површинска осветленост и уште два кандидати за темни галаксии, барајќи тесни групи на глобуларни јата - компактни, сферични групи ѕвезди кои обично се наоѓаат во орбитите на нормалните галаксии. Овие јата може да укажуваат на присуство на бледа, скриена популација на ѕвезди.

YouTube video

За да потврдат еден од кандидатите за темна галаксија, астрономите користеле трио опсерватории: вселенскиот телескоп Хабл на НАСА, вселенскиот телескоп Евклид на ЕСА и телескопот Субару на земјата на Хаваи. Сликите со висока резолуција на Хабл открија блиска група од четири глобуларни јата во галактичкото јато Персеј, оддалечено 300 милиони светлосни години. Последователните студии, користејќи податоци од Хабл, Евклид и Субару, потоа открија слаб, дифузен сјај околу ѕвездените јата, што е силен доказ за присуството на позадинска галаксија.

„Ова е првата галаксија што е откриена исклучиво преку нејзината популација на глобуларни јата. Според конзервативните претпоставки, овие четири јата ја претставуваат целата популација на глобуларни јата на галаксијата CDG-2“, рече Ли.

Прелиминарната анализа сугерира дека CDG-2 има сјајност од околу 6 милиони ѕвезди слични на Сонцето, при што глобуларните јата сочинуваат 16% од нејзината видлива содржина. Неверојатно, но 99% од неговата маса, која вклучува и видлива и темна материја, се смета дека е темна материја, соопшти НАСА. Голем дел од нејзината обична материја што создава ѕвезди, првенствено водороден гас, веројатно е отстранета од гравитациски интеракции со други галаксии во јатото Персеј.

Глобуларните јата имаат висока ѕвездена густина и се гравитациски врзани. Ова ги прави поотпорни на гравитационо плимно нарушување и затоа се сигурни индикатори за такви галаксии-духови.

Како што истражувањата на небото се прошируваат со мисии како што се „Евклид“, претстојниот римски вселенски телескоп „Ненси Грејс“ и опсерваторијата „Вера Ц. Рубин“, астрономите сè повеќе се свртуваат кон машинско учење и статистички методи за пребарување низ огромни збирки податоци.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

АКТО завршува во недела со „Бистро на еден ден" во дворот на Железничката зграда

Со настанот „Бистро на еден ден", утре, 4 октомври, се затвора 21. издание на фестивалот АКТО. 

АКТО завршува во недела со „Бистро на еден ден" во дворот на Железничката зграда

Во периодот од 12 до 16 часот, во дворот на Железничката зграда (ул. Борка Талески бр.26, Скопје) ќе се одржи интервенција во јавен простор, едукативна програма за деца, музичка програма и перформативно готвење во живо.

Настанот БИСТРО НА ЕДЕН ДЕН претставува еден од серијата јавни настани/интервенции, развиени во рамките на едукативната платформа ,,Градот како сцена: Изведување на јавниот простор". Еден од главните фокуси во рамките на оваа платформа е активирање на просторот на киното во Железничката зграда, како потенцијален заеднички простор за пошироката заедница на граѓани.

Програмата вклучува перформативен настан „Ручаме солидарно" - готвење со колективот ХНУ перформанс и SCEN[ски] дизајн, музички настап на Хана Корнети (12:00) и винил DJ сетови на Chvare (13:00) и SHEF SHEF (15:00). За најмладите е подготвена детската ликовна работилница „Креативна игра", а дел од настанот се и креативната работилница 5 до 12, The Dude Specialty Coffee, пиварата БАК, како и издавачките куќи ИЛИ-ИЛИ и Шарла.

Влезот е слободен.

Со овој завршен настан, посветен на заедницата и јавниот простор, 21. АКТО [26] ја заокружува петдневната програма, која вклучуваше изведба на перформативен радио есеј, Лабораторија за перформативно-просторни практики, предавање на проф. Радивоје Динуловиќ и доделување на наградата ДЕНЕС 2026.

Проектот 21. АКТО фестивал за современи уметности е поддржан од Гете институт Скопје и Министерство за култура и туризам на Република Северна Македонија, како и преку проектот „Култура за развој" на Владата на Швајцарија, кој го имплементира Хартефакт Фонд.

Тимот на АКТО фестивал за современи уметности

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Тошковски на „Мото Илинден урбан драјв“

Безбедноста мора да биде пред адреналинот - наскоро „Безбеден град“ ќе може да препознава и неносење кацига.

Тошковски на „Мото Илинден урбан драјв“

Министерот за внатрешни работи Панче Тошковски денеска го посети „Мото Илинден Урбан драјв“ фестивалот, кој од 1 до 4 октомври се одржува на паркингот пред Спортскиот центар „Борис Трајковски“ во Скопје, а чиј фокус, покрај промоцијата на мотоциклизмот, е подигнување на свеста за безбедно учество во сообраќајот.

Во рамки на фестивалот се организираат тест-возења, работилници за безбедно управување со мотоцикл, едукација на почетници, правилна употреба на заштитната опрема, како и запознавање на учесниците со законските прописи од областа на сообраќајот. Во едукативниот дел од настанот е вклучен и Републичкиот совет за безбедност на сообраќајот на патиштата.

Тошковски ја поздрави иницијативата, потенцирајќи дека токму едукацијата, личната одговорност и почитувањето на сообраќајните правила се клучни за поголема безбедност на мотоциклистите, кои се меѓу најранливите учесници во сообраќајот.

„Љубовта кон моторите, адреналинот и слободата што ја носи мотоциклизмот секогаш мора да одат заедно со одговорноста. Кацигата и заштитната опрема, почитувањето на ограничувањето на брзината и сообраќајните правила не се формалност – тие спасуваат животи. Затоа ваквите настани се важни, особено за младите и за оние кои првпат влегуваат во светот на мотоциклизмот“, истакна Тошковски.

Министерството за внатрешни работи континуирано спроведува засилени акциски контроли во сообраќајот, вклучително и контроли насочени кон возачите на мотоцикли и мопеди, со посебен акцент на брзината, поседувањето соодветна возачка дозвола, употребата на заштитна кацига и почитувањето на останатите сообраќајни правила.

Дополнителен исчекор во оваа област е системот „Безбеден град“, кој ги детектира и прекршоците сторени од возачи на мотоцикли, а со помош на вештачката интелигенција системот наскоро ќе може да ги казнува и оние кои не носат кацига и така го загрозуваат својот живот и животот на другите учесници во сообраќајот.

Тошковски потенцираше дека резултатите од новиот пристап во сообраќајната безбедност веќе се видливи. Во првите девет месеци од годинава има 33 помалку жртви во сообраќајот во споредба со истиот период минатата година, односно околу 30 проценти помалку загубени човечки животи, додека бројот на повредени лица е намален за околу 19 проценти. Во позитивниот тренд се вклучени и сообраќајните незгоди во кои учествуваат мотоциклисти, а целта е тој тренд дополнително да се засилува.

„Овие резултати не се само бројки. Зад секоја бројка стои човечки живот, семејство и нечија иднина. „Безбеден град“, засилените контроли, едукацијата и, пред сè, одговорното однесување на граѓаните покажуваат дека можеме суштински да ја промениме сообраќајната култура. Нашата цел е јасна – помалку незгоди, помалку повредени и што е можно помалку загубени човечки животи“, порача министерот Тошковски.

Министерството за внатрешни работи ќе продолжи паралелно со превентивните активности, едукацијата, засилените контроли и примената на современи технологии, со единствена цел – побезбедни улици и патишта за сите учесници во сообраќајот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Многу еуфорија во Скопје пред натпреварот со Шкотска, околу 4000 шкотски навивачи дојдоа за натпреварот

Шкотските навивачи  ги освоија улиците на Скопје. Не очекува ли жешка атмосфера вечерва на арената Тодор Проески, на дуелот мегу Макеоднија и Шкотска.

Многу еуфорија во Скопје пред натпреварот со Шкотска, околу 4000 шкотски навивачи дојдоа за натпреварот

Каква беше денеска атмосферата во Скопје, каде видливо беше присуството на таканаречената Тартан арми. Какви се очекувањата на шкмотските навивачи?

Скопје вечерва носи возбудлива атмосфера и поради уште еден настан традиционалната Бела ноќ. Што всушност носи нејзината програма, која најавено е дека ке трае до 3 часот по полноќ?

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер