„Хабл“ ги открива тајните на Јупитер- пронашол огромни бури (ВИДЕО) - Канал 5

„Хабл“ ги открива тајните на Јупитер- пронашол огромни бури (ВИДЕО)

Облаци на нашиот најблизок гасен џин, Јупитер, претставуваат калеидоскоп од облици и бои благодарение на вечното бурно време што ја карактеризира оваа планета.

„Хабл“ ги открива тајните на Јупитер- пронашол огромни бури (ВИДЕО)

Полн со циклони, антициклони, промени во брзината и насоката на ветровите, Јупитер има и џиновска портокалова дамка на себе, за која одамна е познато дека е бура, а најголема во Сончевиот систем, пишува SciTech Daily.

Јупитер нема цврста површина како малите карпести планети, тој е секогаш покриен со облаци кои се состојат главно од леден амонијак и на планетата ѝ даваат пругаст изглед. Тие се едвај четириесет километри тенок слој во атмосфера која е дебела илјадници километри.

Овие портокалово-кафеави ленти се создаваат од воздушните струи кои се движат во различни насоки на различни географски широчини, при брзина на ветер од над 500 километри на час. Посветлите полиња, наречени зони, се места каде што се крева атмосферата, додека потемните области, наречени појаси, се места каде атмосферата паѓа. Кога овие спротивставени атмосферски струи се судираат, се јавуваат турбуленции и бури.

Телескопот Хабл, користејќи ги своите неверојатни камери, годишно ги следи овие турбулентни промени во атмосферата на Јупитер со голема прецизност и со големи детали. И секоја година астрономите ги очекуваат нови изненадувања. На најновите фотографии од Хабл од Јупитер направени претходно оваа година, гледаме многу бури, како и мали бели облаци.

Како дел од програмата OPAL (програма за наследство на атмосферите на надворешната планета), Хабл ги следи сите надворешни планети, бидејќи сите тие се обвиткани во магла предизвикана од силни ветрови, што им дава на овие планети голема временски променливост. Јупитер е особено интересен бидејќи е најблискиот гасен џин до нас и најголемата планета што телескопите лесно можат да ја следат. На него, огромна дамка (Големата црвена дамка) се издвојува на јужната хемисфера, всушност бура, доволно голема за да ја проголта целата наша планета. Ова е веројатно најпрепознатливата карактеристика на титаничната планета.

Меѓутоа, малку на исток од него, Хабл забележал малку помала точка наречена Мала црвена дамка (Црвена дамка Џуниор). Овој антициклон е резултат на спојувањето на бурите од 1998 и 2000 година, а првпат се појави како црвеникава дамка во 2006 година, по што стана бледо кремаста боја. Оваа година бурата повторно стана поцрвена, веројатно поради присуството на бројни хемиски елементи како сулфур и фосфор и веројатно голем број други органски соединенија. Двете црвени бури остануваат на исти географски широчини, иако се движат во спротивни насоки, и поминуваат една со друга на секои две години. Уште еден мал црвен антициклон бил забележан далеку северно од Јупитер.

YouTube video

Од другата страна на планетата, бурите се исто така многу присутни. Темно црвениот циклон и побледиот антициклон речиси се допираат на североисток. Тие се движат во спротивни насоки, што укажува на наизменично присуство на висок и низок притисок во атмосферата. Циклонот ја крева атмосферата од подлабоките слоеви на површината, додека облаците во средината паѓаат пониско отстранувајќи ја атмосферската магла. Поради спротивните насоки на овие бури, се очекува тие да се отскокнат еден од друг. Ејми Сајмон, лидер на проектот OPAL, вели дека големите бури и белите облаци се знак за интензивната атмосферска активност на Јупитер во овој период.

Покрај фотографирањето на Јупитер, Хабл снимил и една од четирите галилејски месечини во рамките на своите камери. Иа е всушност највулкански најактивното небесно тело во Сончевиот систем, едвај поголемо од нашата Месечина и е дом на над 400 вулкани кои исфрлаат сулфур. Во далечната 1979 година, мисијата Војаџер 1 ја фотографирала Иа и нејзината вулкански активна површина. Хабл продолжи таму каде што застана Војаџер, и покрај Јупитер, постојано ја држи Иа во своето остро око.

Проект за меѓународна соработка, вселенскиот телескоп Хабл е оперативен повеќе од три децении. Неговите слики постојано ни нудат поглед во универзумот, без разлика дали се во нашето соседство, во Сончевиот систем, или далеку низ просторот и времето, во далечните галаксии, а заклучоците од тоа повторно и повторно го менуваат нашето основно знаење за универзумот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Девет лица загинаа во руски напади во Украина, десетици се ранети

Бројот на цивилните жртви во Украина нагло се зголеми во последните два месеца.

Девет лица загинаа во руски напади во Украина, десетици се ранети

Најмалку девет лица загинаа, а десетици се ранети во серијата жестоки руски воздушни напади врз неколку украински области, во кои се оштетени станбени згради и критична инфраструктура, додека украинскиот претседател Володимир Зеленски соопшти дека Русија загрижувачки ја пренесува војната кон економијата со истрелување на речиси 500 дронови од раните утрински часови.

Бројот на цивилните жртви во Украина нагло се зголеми во последните два месеца поради засилените руски напади врз електроцентралите и другата инфраструктура. Од своја страна, украина изведува напади врз енергетски објекти и магацини во оддалечените области на Русија, а двете страни напаѓаат и бродски пловни објекти.

„Москва ја пренесува војната од фронтот, каде што не постигнува успех, кон економијата, уништувајќи објекти што му помагаат на населението да се справи со воените услови. Русија сака да ја уништи украинската економија и да го скрши нашиот отпор“, изјави Зеленски на Телеграм.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Македонија без активни пожари

Центарот за управување со кризи денеска за првпат после подолго време информира дека нема активни пожари и пожари под контрола.

Македонија без активни пожари

Во изминатото деноноќие имало вкупно 21 пожар и сите се изгаснати.

На ден 12/13.09.2026 година, до 08:00 часот, регистрирани се вкупно 21 пожар на отворен простор, од кои нема активни пожари, нема пожари под контрола, а изгаснати се 21 пожар, се вели во информацијата од ЦУК.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Поранешен истражувач алармираше дека вештачката интелигенција е закана за човештвото

Шефовите на водечките компании за вештачка интелигенција сè погласно предупредуваат на ризиците од трката во развојот на сè помоќни AI системи.

Поранешен истражувач алармираше дека вештачката интелигенција е закана за човештвото

Дел од нив отворено повикуваат на поголема претпазливост и безбедносни механизми, додека политичари и експерти бараат и построга регулација. Дарио Амодеи, извршниот директор на Anthropic, директно повикува да се забави темпото на развојот.

-Мојата прва загриженост е што, од приближно летово, вештачката интелигенција напредува драматично побрзо, пред сè поради сè поголемата способност на AI да ја гради следната генерација на AI. Ако не се контролира, овој процес би можел да ја надмине нашата способност да ги разбереме и контролираме овие системи. Затоа, со него мора да се постапува исклучително внимателно — доколку воопшто продолжи.

На ризиците од брзиот развој претходно предупредуваа и други влијателни имиња од технолошкиот сектор, меѓу нив и Сем Алтман, извршниот директор на OpenAI, како и Илон Маск, кој со години предупредува дека напредната вештачка интелигенција може да носи сериозни ризици доколку не биде соодветно контролирана.

Предупредувањата не доаѓаат само од технолошкиот сектор. Американскиот сенатор Берни Сандерс бара уште порадикален чекор – пауза во развојот на напредната вештачка интелигенција, додека не се воспостават јасни безбедносни правила.

-Ако лидерите на големите АИ компании признаваат дека губат контрола над нивната екстремно оасна технологија, според мене е неодговорно за општеството да им дозволи да продолжат д аги прават овие продукти дури многу понапредни и многу поопасни. Неопходно е да се стави на „пауза“ овој напреден развој и трајна забрана на супер-разузнавањето и вештачките умови попаметни од секој човек способен да работи независно надвор од нашата контрола. – Берни Сандерс

Поранешниот американски претседател Барак Обама повикува на јавна регулација и надзор, за AI да не биде во корист само на неколку богати корпорации, туку на луѓето пошироко.

-Важно е да постои јавна регулација која ќе го насочува развојот на оваа технологија, за таа да не им користи само на неколку богати корпорации, туку на луѓето пошироко. Тоа ќе помогне и да се спречат негативните последици од вештачката интелигенција, како дезинформациите и дипфејк-содржините. - Барак Обама – Поранешен претседател на САД

Во меѓувреме, трката продолжува. OpenAI, Anthropic, Google и другите технолошки гиганти инвестираат милијарди во развој на нови и помоќни модели, додека истовремено расте притисокот врз владите да воспостават правила за нивна безбедна употреба.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер