Честитајќи го најголемиот македонски воен празник, таа истакна дека армијата растела и зреела, но не се изгубил континуитетот со нејзините почетоци: се стекнувало искуство, се проширувало и продлабочувало знаењето, се менувале генерациите, а секоја од нив давала свој придонес или вградувале свое камче во македонскиот мозаик.

За неа, современата одбрана не се сведува на одговор на веќе настанатите закани, туку на нужноста и способноста за нивно предвидување, подготовка на соодветни капацитети и градење отпорност којашто ќе ја гарантира и зачува функционалноста на државата и тогаш кога условите се најнеизвесни и најнепредвидливи.

Сиљановска-Давкова со Орден за воени заслуги ги одликуваше:

Командата за операции, за особениот придонес за изградбата, развојот, зајакнувањето на капацитетите и за зголемувањето на борбената готовност на македонската Армија како клучен заштитник на суверенитетот и територијалниот интегритет на државата и

Центарот за одгледување и дресура на кучиња, за исклучителните резултати во извршувањето на своите специфични задачи и за исполнувањето на мисијата како особено значајна структура на македонската Армија.

„Уверена сум дека денешните одликувања, како наша и моја должност, но и радост, ќе бидат потстрек за уште поголема посветеност, заложба и успех во исполнувањето на воените задачи на Армијата.“ - рече таа.

Врз основа на резултатите и оценките постигнати за време на школувањето на Воената академија во периодот од 2022 до 2026 година, им беа доделени плакети на трите најуспешни потпоручници: Марија Недева, Наталија Кочоска и Антонела Јакимовска.

Според Сиљановска-Давкова, не смее да се занемари важноста на придонесот на жените за успехот на македонската армија, кои со своето знаење, креативност и посебна женска енергија ја облагородуваат армиската професија.

Претседателката укажа дека не смееме да заборавиме дека секој што напишал барем неколку реченици во недовршената армиска приказна, оставил трага во воената историја, а оние што денес носат армиска униформа се современи армиски автори.

Во продолжение е интегралниот говор на претседателката.

Почитуван г-дин Африм Гаши, претседател на Собранието,

Почитуван г-дин д-р Христијан Мицкоски, претседател на Владата,

Почитуван Владо Мисајловски, министер за одбрана,

Почитувани пратеници,

Почитуван генерал-мајор Лафчиски, началник на Генералштабот,

Почитувани други генерали,

Почитуван бригаден генерал Ерик Гањон, од Националната гарда на Вермонт,

Почитувани екселенции,

Почитувани претставници на верските заедници,

Драги сограѓани,

Најпочитувани војници,

Не случајно Денот на Армијата се одбележува во Охрид. На овој празник се навраќаме на почетоците на македонската армија и на нејзиниот развој, односно незапирливо чекорење и справување со бројни Сцили и Харибди, но завршуваме со видливите успеси и подготвеноста за соочување со современите предизвици.

Приказната почнува во 1943 година, на Славеј Планина, на 18 август, кога беше формиран баталјонот „Мирче Ацев“, првата регуларна воена единица на Народноослободителната војска на Македонија. Многу пати ја споменувам клучната улога на сопствените партизански сили, коишто броеја 120 000 војници во антифашистичката борба и во формирањето на македонската држава. Тие и денеска заслужуваат вечна почит и слава.

Низ децениите што следеле, македонската армија растела и зреела, но не се изгубил континуитетот со нејзините почетоци. Напротив, се стекнувало искуство, се проширувало и продлабочувало знаењето, се менувале генерациите, а секоја од нив давала свој придонес или вградувала свое камче во македонскиот армиски мозаик.

Распадот на Југословенската Федерација и напуштањето на ЈНА од страна на македонските старешини и војници, го отвори патот за создавање македонска армија како природен елемент на самостојната и независна држава. Во Охрид, меѓу првите коишто зачекориле на воен план, биле Панче Јамандиев и полковникот Јосип Хајба. На 14 април 1992 година во охридскиот гарнизон пристигнал Јамандиев, првиот регрут на новата македонска армија, а на војничката капија го пречекал Хајба, првиот командант на гарнизонот.

Триесет и четири години потоа, со сигурност тврдам дека македонската армија не е почетничка, туку високо организирана воена формација со професионален интегритет, оперативна кредибилност, висока интероперабилност со сојузничките сили, војничка дисциплина и стаменост, што резултира со највисока доверба кај граѓаните и заслужена почит од сојузниците.

Генерации војници, питомци, подофицери и офицери гордо ја носеле униформата во различни времиња и под различни околности, исполнувајќи ги задачите коишто им биле доверени и преземајќи одговорност за нивото извршување.

Почитувани,

Актуелниот конфликтен меѓународен амбиент во којшто ги градиме безбедноста и одбраната, се одвива со непредвидлива динамика што ги менува досегашните перцепции за разбирањето на феноменот „закана“ и начинот на којшто може и треба да се одговори на истата. Војната и покрај ветувањата „никогаш повеќе војна“, како идеја водилка на европските татковци ̶ основачи, повторно се случува на европскиот континент, границите меѓу конвенционалните и хибридните закани се нејасни, беспилотните системи, сајбер-просторот и вештачката интелигенција веќе непосредно влијаат врз начинот на којшто се планира, изведува и поддржува современото војување.

Затоа, логично е, современата одбрана да не се сведува на одговор на веќе настанатите закани, туку на нужноста и способноста за нивно предвидување, подготовка на соодветни капацитети и градење отпорност којашто ќе ја гарантира и зачува функционалноста на државата и тогаш кога условите се најнеизвесни и најнепредвидливи.

Со членството во НАТО, одговорот на тешките безбедносни и одбранбени прашања не го бараме сами, туку заедно со сојузниците, како наш стратегиски избор и темел на колективната безбедност, преземајќи дел од колективната одговорност, но и на одговорноста на секој за секого во Алијансата. Цврсто верувам дека колку е посигурна нашата сопствена одбранбена поставеност, толку е посуштествен нашиот придонес кон заедничката сигурност. Токму затоа, јакнењето на сопствените капацитети е и вистинскиот начин на којшто ја зацврстуваме својата позиција во Алијансата како сериозна и кредибилна членка на којашто може да ѝ се верува и врз која може да се потпира.

Шест години потоа, македонската безбедносна определба доби нова регионална димензија со потпишувањето на Партнерството за безбедност и одбрана со Европската Унија, како прва земја во регионот, со што манифестираше лидерска способност.

Особено значење има прогресот во изградбата на Коридорите 8 и 10, коишто, покрај економското и регионално значење, имаат и специфична, стратешка улога во инфраструктурната проодност и поврзаност, со што видно јакнее мобилноста, отпорноста и способноста за колективната одбрана на Алијансата.

Фаќањето и држењето чекор е важна претпоставка за секоја држава во НАТО, што наметнува обврска за издвојување средства за модернизација на опремата и технологиите, се разбира, во согласност со современите безбедносни предизвици. Оттука, мене ми е јасно дека модерна армија се гради со добро обучен и подготвен кадар, со знаење, организација и способност новите средства да се претворат во реална оперативна моќ.

Најдобра потврда за неспорноста на наведеното тврдење се, не случајно, добиените и највисоки оценки на Лесната пешадиска баталјонска група, зад коишто стои долг и сложен процес во којшто обуката, командувањето, логистиката, комуникациите и медицинската поддршка се поврзале во единствена хармонична оперативна целина. Ем покажавме, ем докажавме дека кон стандардите на Алијансата не се однесуваме и не ги исполнуваме само како формална обврска, туку ги третираме и ги трансформираме во сопствена воена практика.

За одговорната и компатибилна улога со онаа на содружниците во НАТО, во согласност со највисоките стандарди, исто така, гласно говори и сведочи нашата партиципација, за која се говореше, во бројни мировни мисии на Обединетите нации, Европската Унија и НАТО, до денешните ангажмани. Евидентирано е дека припадниците на македонската армија достојно го претставуваат државното знаме во средини во коишто се бара посветеност, храброст, прецизност, одговорност, дисциплинираност и способност и подготвеност за тимска работа и тимско дејствување во мултинационален контекст и засилени безбедносни закани и дилеми. Денес 183 наши припадници се дел од таквите мисии и операции, докажувајќи дека македонскиот придонес кон безбедноста не завршува во рамките на сопствените национални граници, туку ги надминува во мировни цели.

Почитувани,

Уверена сум дека денешните одликувања, како наша и моја должност, но и радост, ќе бидат потстрек за уште поголема посветеност, заложба и успех во исполнувањето на воените задачи на Армијата.

И покрај поширокото образложение во самите акти, како и од страна на координаторот, сепак, лично сакам да истакнам дека Орденот за воени заслуги за Командата за операции е признание за развојот на оперативните способности на нашата Армија, за меѓународниот ангажман, за интеграцијата во НАТО и за највисоките оценки во процесот на сертификацијата.

Со денешното одликување, исто така, на Центарот за одгледување и дресура на кучиња за високото ниво на обученост на неговите тимови и нивната подготвеност за задачи од особено значење, веќе чувме од образложението. Ангажманот по земјотресот во Турција покажа дека оваа специјализирана способност може да биде ставена во функција и на спасувањето и заштитата на човечките животи, во услови што бараат брза реакција, стручност и исклучителна посветеност и дисциплина.

Неодамна, Армијата се збогати со 37 потпоручници и 16 поручници, меѓу кои и питомци од Босна и Херцеговина и Црна Гора. Нивното присуство е потврда за квалитетот и за кредибилитетот коишто Воената академија во Скопје ги стекна во регионот и за местото коешто го зазема во системот на военото образование на Западен Балкан. Тој потенцијал треба да го развиваме преку интензивна и поширока размена на искуства и знаења, со што Академијата ќе има значаен придонес за професионалното поврзување на идните офицери од регионот.

Успешното завршување на македонски кадет на американската воена академија „Вест Поинт“, со поддршка на Владата на САД е уште еден јасен доказ за тоа дека стратешкото сојузништво се докажува низ конкретни примери на можности за развој на идните офицери и продлабочување на заемната соработка низ научен и професионален процес.

Денешниот ден е посветен и на оние што покажаа највисоки резултати во текот на четиригодишното образование на Воената академија „Генерал Михаило Апостолски“ во Скопје. Плакетите коишто се доделија на најдобрите питомци се признание за постигнатото во текот на школувањето и за резултатите со кои се издвоиле во својата генерација. Ме радува што годинава трите најдобро рангирани питомци се млади жени кои верувам дека ќе бидат инспирација и за другите. Впрочем, сè уште верувам во шансите мојата идеја, еден ден, идејата е да формираме регионален центар за извонредност на жените во одбраната и безбедноста, да се реализира со помош на Министерството за одбрана, Воената академија, но можеби и со Агенцијата за разузнавање и Агенцијата за национална безбедност.

Како жена, морам да го нагласам придонесот на жените во македонската армија. Тие се нераскинлив дел од нејзиниот професионален состав, носејќи со себе знаење, креативност и една посебна женска енергија којашто ја збогатува армиската професија и внесува суптилност во начинот на кој таа одговара на предизвиците.

Почитувани припадници на Армијата,

Не треба да ја романтизираме војната, туку треба да ја избегнуваме и да превенираме, оти највисокиот успех на одбраната е да создаде услови за таа да не се случи. Армијата не ја покажува својата сила само при дејствувањето, туку и со развивањето способности да ја отстрани и да ја одврати опасноста пред таа да прерасне во конфликт.

Највисоката доверба којашто ја ужива Армијата кај македонските граѓани најсилно се потврдува во кризните состојби, кога нејзината помош е најпотребна: при пожари, поплави и други елементарни непогоди, кога, со своите капацитети и човечки потенцијал застанува во поддршка на граѓаните и на цивилните институции.

Им честитам на сите во униформа, но и на оние што ја завршиле воената служба, на ветераните. Не смееме да заборавиме дека секој што напишал барем неколку реченици во недовршената армиска приказна, оставил трага во армиската историја, а оние што денес служат, се нејзини современи автори и писатели.

Како врховна командантка, ви благодарам за службата и за професионалноста со кои ја крепите безбедноста на државава, добивајќи ја граѓанската доверба!

Не случајно Ви се обраќам со „почитувани војници и старешини“, иако војничкиот протокол налага „војници и старешини“!

И сега Ви се обраќам, „почитувани војници и старешини“, здраво на сите!

Нека ни е честит Денот и да имаме уште многу поводи за прослава на славната македонска армија!

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.