Секоја трета: Насилството врз жените во Европската Унија - Канал 5

Секоја трета: Насилството врз жените во Европската Унија

Одвај и да има ден да не биде ранета или убиена жена во Европската Унија поради тоа што е жена. Огромното мнозинство од сторителите на ваквото физичко или психичко насилство се нивните сегашни или поранешни партнери.

Секоја трета: Насилството врз жените во Европската Унија

ЕНР - Брисел

8 март 2025

Одвај и да има ден да не биде ранета или убиена жена во Европската Унија поради тоа што е жена. Огромното мнозинство од сторителите на ваквото физичко или психичко насилство се нивните сегашни или поранешни партнери.

„Основни причинители на насилството врз жените се контролата, доминацијата и нееднаквоста“, рече Карлиен Шеле, директорката на Европскиот институт за родова еднаквост, кога во февруари го презентираше најнеодамнешниот извештај на организацијата.

ЕУ ја вметна и борбата против родовото и семејното насилство во своите политики. Комисијата, со Стратегијата за родова еднаквост 2020-2025 на ЕУ, се обврза да помогне во спречувањето и борбата против насилството, да ги поддржи засегнатите и да се погрижи сторителите да сносат одговорност. Се обврза да направи „значаен напредок“ кон целта – родово еднаква Европа

Еврокомесарката за еднаквост Хаџа Лабиб вчера ги претстави новите насоки на Комисијата за зајакнување на правата на жените, наведувајќи го ослободувањето од родовото насилство како прв чекор.

Во последниве години, ЕУ презеде неколку чекори кон оваа цел, при што го заврши и процесот на пристапување кон Истанбулската конвенција – чијашто членка Комисијата стана во октомври 2023. Конвенцијата на Советот на Европа за спречување и борба против насилството врз жените и домашното насилство, како што гласи нејзиниот официјален назив, е првиот правно обврзувачки меѓународен инструмент на оваа тема. Го дефинира насилството врз жените преку неговите четири главни облици: физичко, сексуално, психолошко и економско.

Во мај 2024, Советот ја усвои Директивата на ЕУ за борба против насилството врз жените и семејното насилство. Таа, на ниво на ЕУ, криминализира одредени облици насилство врз жените, како што се осакатување гениталии и принуден брак, а исто така и онлајн насилство – на пример, споделување интимни слики без согласност, демнење и малтретирање преку интернет и поттикнување омраза и насилство врз полова основа. Директивата беше поздравена како значаен чекор во вистинската насока, но наиде и на критики бидејќи земјите-членки не успеаја да се договорат за криминализацијата на силувањето. Не постигнаа консензус околу немањето согласност како основа на дефиницијата за силување.

Широко распространето насилство

Земјите-членки имаат рок до јуни 2027 да ја внесат директивата во нивните национални закони и политики. Но, напредокот е нерамномерен, а опсегот широк. Статистичките податоци, кои секоја година се објавуваат во деновите околу Осми март, меѓународниот ден на жената, не се баш пријатно четиво.

Индексот за родова еднаквост за 2024 на Европскиот институт за родова еднаквост укажа на неодамнешните политички и правни настани поврзани со насилството врз жените во ЕУ и земјите-членки. Во него се наведува дека насилството врз жените е „широко распространето и недоволно се пријавува“.

Во овој композитен индекс на насилство во 12 земји-членки, резултатот беше 31,9 поени, при што Грција (со 24,6 поени) и Финска (со 41,7 поени) се најдоа на спротивните краеви. Според бројот на поени, 1 укажува на ситуација во која нема насилство, а 100 дека насилството врз жените е широко распространето и тешко.

Според статистиката и податоците од цела ЕУ добиени преку истражувањето и употребени за овој индекс, 31 отсто од жените над 15 години во ЕУ доживеале физичко и/или сексуално насилство, а 57 отсто од жртвите претрпеле и здравствени последици.

Во едно неодамнешно германско истражување, 92 отсто од жените меѓу 18- и 35-годишна возраст изјавиле дека биле малтретирани или нападнати.

Што е фемицид?

Според Европскиот институт за родова еднаквост, тешко е да се утврди точниот број фемициди – убиства на жени или девојчиња поради полот – во целиот блок, затоа што дефинициите се разликуваат од земја до земја. Немаат сите земји-членки специфични закони за фемицид, иако земјите како Малта, Кипар или Хрватска имаат конкретни закони за фемицид во нивните кривични законици.

Но, жените сè уште ги убиваат во Европа, како што покажуваат овие примери:

Во Франција, Министерството за внатрешни работи соопшти дека 96 жени биле жртви на „брачен фемицид“ во 2023.

Во 2024 во Шпанија, 48 жени биле убиени во случаи на „родово насилство“ во врската или семејството. Истата година, девет малолетнички биле убиени во злосторства извршени од нивните татковци или брачниот другар на нивната мајка. Имало и најмалку шест фемициди извршени од некој што не им бил сегашниот или поранешниот партнер. Овој број убиства поради родово насилство бил најмалиот регистриран од 2003. Од таа година па наваму, 1293 жени во Шпанија биле убиени од нивните партнери или поранешни партнери.

Во 2024 во Босна и Херцеговина, 12 жени биле убиени во случаи на фемицид, но земјата нема унифициран регистар на семејно насилство, што го отежнува следењето на опсегот на проблемот и ефикасното реагирање од страна на институциите.

Италија пријавила над 90 фемициди во 2024. Најмалку 48 од жртвите биле убиени од сегашниот или поранешниот партнер, според Министерството за внатрешни работи на земјата. Секоја петта жртва имала над 70 години.

Во Германија речиси секој ден се пријавува фемицид. Во 2023, околу 938 девојки и жени биле жртви или на обиди за убиства или на фемициди. Од овие жени, 360 умреле. „Речиси секој ден има фемицид. Секој ден околу 400 жени стануваат жртви на семејно насилство“, рече министерката за женски прашања Лиза Паус во ноември, кога го презентираше првиот извештај за оваа ситуација насловен како „Родово специфични прекршоци против жените“.

Заштита на жртвите

Низ Европа, правните системи на земјите се во различни фази во борбата против родовото насилство.

Во Шпанија, каде што владата борбата против родовото насилство веќе долго време ја смета за приоритет, парламентот разговара за обновувањето на државниот пакт против родово насилство, со околу 460 мерки за заштита на жртвите.

Според официјалната статистика, во Словенија, секоја втора жена и девојка на возраст над 15 години доживеала некаков облик насилство. Кон крајот на 2024, земјата усвои акциски план за спроведување на национална програма за спречување на семејното насилство и насилството врз жените. Тој предвидува поголемо финансирање и зајакнување на програмите за социјална заштита и друга помош. Дополнително внимание добива и проблемот на фемицид. Се подготвуваат и измени на кривичниот законик, со кои ќе се воведат построги казни за убиства во семејството или во други услови на заеднички живот.

Земјата-кандидатка за членство во ЕУ Северна Македонија неодамна ја ратификува Истанбулската конвенција, но, според активистите, има уште нерешени сериозни проблеми: иако измените на кривичниот законик во 2023 ја ажурираа дефиницијата за силување врз основа на немање согласност и го криминализираа демнењето и сексуалното малтретирање, некои жртви останаа незаштитени бидејќи не беше дефинирано ниту криминализирано психичкото насилство.

И Босна и Херцеговина усвои закон за заштита од семејно насилство. Сојузниот министер за правда Ведран Шкобиќ изјави дека законот става силен акцент на заштитата на жените и претставува имплементација на Истанбулската конвенција како и на одредени препораки и директиви на ЕУ, кои се основни обврски во процесот на пристапување кон ЕУ.

Сепак, социјалната работничка и психотерапевтка Теа Ребац Микулиќ истакна дека жените во БиХ често не пријавуваат насилство поради традиционалните родови улоги, економската несигурност и несоодветното реагирање на институциите.

Во Бугарија, според податоците на Евростат од 2024, земјата регистрирала дека само 6 отсто од жените доживеале непартнерско насилство. Ова е најнискиот таков процент во ЕУ. Но, Министерството за внатрешни работи информира дека се зголемил бројот на случаи на семејно насилство, како и на издадени налози за заштита и поведени постапки за кривични дела поврзани со семејно насилство. Министерот за правда Георги Георгиев рече дека владата активно се подготвува за примена на Директивата на ЕУ.

Полската министерка за еднаквост Катажина Котула многу често зборува на темата насилство врз жените, нагласувајќи ја неговата сериозност и системска природа и повикувајќи на системски промени.

Напредокот е бавен и загрозен

Напредокот е нерамномерен во целиот блок. Пет земји-членки – Бугарија, Чешка, Унгарија, Литванија и Словачка – сè уште ја немаат ратификувано Истанбулската конвенција.

Иако ЕУ презеде цврсти чекори од правен аспект, Европскиот институт за родова еднаквост тврди дека борбата за вистински напредок изискува итна акција од творците на политиките, граѓанското општество и граѓаните. Извештајот открива вознемирувачко ниво на толерирање насилство врз жените, при што 17 отсто веруваат дека пријавите за сексуална злоупотреба или силување често се преувеличени; 46 отсто мажи и 26 отсто жени веруваат дека финансиската контрола во односите е прифатлива; а 27 отсто мажи и 15 отсто жени мислат дека сексуалното малтретирање на работното место е прифатливо.

И бројот на политичките противници на родовата еднаквост расте. Извештајот на Ју-ен вимен, женската организација на ОН, неделава предупреди дека во четвртина од земјите во светот, правата на жените бие уназадени од разни причини, почнувајќи од климатските промени па сè до слабеењето на демократијата. „Слабеењето на демократските институции оди рака под рака со пружањето отпор кон родовата еднаквост“, се вели во извештајот и се додава дека „чинителите против женските права активно го поткопуваат долгогодишниот консензус околу клучните теми поврзани со правата на жените“.

„Кога се ​​доведува во прашање родовата еднаквост, се доведува во прашање и напредокот. Околу родовата еднаквост не треба да се расправа – таа треба да биде природна како и воздухот што го дишеме. Таа е во срцето на нашиот европски начин на живот“, рече еврокомесарката Лабиб за време на петочната презентација.

„Овие насоки за правата на жените се нашата водилка, нашата визија за свет во кој жените и девојките ќе можат да предничат, да напредуваат и да го остварат сиот свој потенцијал, без насилство и дискриминација“, рече Лабиб.

Според комесарката, насоките имаат за цел да бидат одговор на структурните дискриминаторски норми во европските општества. Освен што се стремат кон ослободување од родовото насилство, се стремат и кон подобар здравствен стандард на жените, еднакви плати за жените, рамнотежа меѓу професионалниот и приватниот живот, еднакви можности за вработување и еднаква застапеност, меѓу другото.

Иако многу земји-членки имаат акциски планови за справување со насилството врз жените, не се сите исто ефикасни. На пример, финансираните превентивни програми, како и достапните засолништа, советувања или други услуги за жртвите, не ги исполнуваат потребите, критикува Европскиот институт за родова еднаквост.

Марија Молика, која го предводи тимот на Генералниот директорат за правда на ЕУ што се фокусира на родовото насилство, се надева дека имплементацијата на Директивата на ЕУ за насилство врз жените до јуни 2027 ќе исправи многу од овие недостатоци.

„Преку транспонирањето на Директивата, поголемиот дел од барањата на Истанбулската конвенција ќе мора да влезат во националните законодавства, дури и кај земјите-членки што сè уште не ја ратификувале Конвенцијата“, рече таа.

Борбата против насилството врз жените не само што бара промена во општествените ставови кон него, туку бара и поголемо финансирање, рече Стефани Футер-Орел, директорка на мрежата Жените против насилството во Европа.

Родовото насилство, покрај тоа што донесува неописливо страдање, носи и големи економски трошоци. Проценката на Европскиот институт за родова еднаквост направена во 2021 вели дека овие трошоци во ЕУ изнесувале околу 366 милијарди евра, при што насилството врз жените сочинувало 79 отсто од износов. Трошоците се предизвикани од физичкото и емоционалното влијание на насилството, трошоците на службите за кривична и граѓанска правда и изгубениот економски учинок.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Смрт поради лајкови: Нов опасен тренд ги залуди младите- возат во спротивна насока, сѐ снимаат и објавуваат

Долгиот месец август е обично еден од најфреквентните периоди за полицијата, бидејќи училиштата се затворени за летните одмори, а многу млади луѓе имаат многу слободно време.

Смрт поради лајкови: Нов опасен тренд ги залуди младите- возат во спротивна насока, сѐ снимаат и објавуваат

Од таканаречените „тинејџерски лудории“ на јавни простори во Соединетите Американски Држави, што доведоа до воведување на полициски час, до „предизвикот за затемнување“, за време на кој корисниците намерно се задушуваат, виралните, а понекогаш и опасните предизвици промовирани од социјалните медиуми станаа привлечни за дел од младите.

Меѓутоа, ова лето се појави нов, опасен тренд низ Велика Британија и Ирска. Групи претежно млади мажи се снимаат себеси како возат во погрешна насока, а потоа ги објавуваат снимките на интернет.

Британската влада денеска ги повика компаниите за социјални медиуми да ги отстранат видеата што го величат опасното возење, по серијата фатални сообраќајни несреќи во Велика Британија и Ирска во кои беа вклучени возачи кои возеа во спротивна насока на главните патишта.

Како резултат на тоа, технолошките компании се најдоа под притисок откако на интернет циркулираа извештаи за вирални видеа за ризично возење. Локалните власти предупредија дека на „лајковите“ на социјалните медиуми им се дава приоритет пред безбедноста на невините луѓе.

Властите ги истражуваат точните причини за најновите несреќи.

Еден од инцидентите се случил за време на викендот во близина на Мидлсбро, во северна Англија, кога двајца полицајци и пет млади лица загинаа откако автомобил што се движел на спротивната страна од патот се судрил со обележано полициско возило.

Петте лица во „Фолксваген Пасат“ биле на возраст меѓу 17 и 23 години, соопшти полицијата. На сега избришаниот профил на „ТикТок“, за кој се верува дека му припаѓа на еден од тинејџерите загинати во несреќата, е откриено дека во март 2025 година објавил видео на кое се гледа како тој и уште четири млади лица наводно се бркани од полицијата, објави Би-Би-Си.

Друго видео од истиот профил, според Би-Би-Си, го покажува брзинометарот како покажува 100 милји на час, или околу 160 километри на час.

Брзо се насобраа почести и сочувства за двајцата полицајци кои ги загубија животите. Тоа беа Метју Блејдс, 37, и Том Клаф, 38.

Подоцна во понеделник, полицијата соопшти дека 12 лица се уапсени како дел од истрагата за криминални активности што се случиле пред несреќата. Полицијата претходно доби повеќекратни пријави за две возила кои се возеле исклучително опасно, вклучувајќи едно за кое беше објавено дека „удрило во предмети“.

Предупредување до технолошките компании

Британскиот министер за одбрана Лук Полард во понеделник ги повика социјалните медиуми да отстранат содржини што прикажуваат ризично возење, вклучувајќи автомобили што возат на погрешната страна од патот.

„Има многу содржини на социјалните медиуми каде што луѓето го слават опасното возење, возат нелегално на нашите патишта, возат на погрешната страна од патот и крајно неодговорно однесување“, изјави Полард за Би-Би-Си.

„Веќе разговаравме со овие компании како влада и им кажавме дека ќе ги искористиме овластувањата на Законот за безбедност на интернет за да се осигураме дека опасната содржина ќе биде отстранета“, додаде Полард, осврнувајќи се на британскиот закон што бара од технолошките компании да ги заштитат корисниците од нелегална и штетна содржина.

Британскиот премиер Енди Бернам подоцна рече дека луѓето што објавуваат видеа што го слават опасното возење „прават нешто навистина презриво“.

По најновата несреќа, TikTok соопшти дека внимателно ја следи онлајн содржината поврзана со инцидентот и ги отстранува видеата и сметките што ги прекршуваат правилата на платформата.

Мета, која е сопственик на Фејсбук и Инстаграм, соопшти дека отстранува содржина што промовира „вирални предизвици со висок ризик“, додека видеата од неодговорно возење што може да доведат до сериозни повреди или смрт се ограничени на корисници под 18 години, освен за измислена или професионална содржина.

„Неодговорно и опасно“

Инцидентот во Мидлсбро не е изолиран инцидент. Локалните власти предупредија за опасностите од овој тренд на социјалните медиуми, особено по неколку други смртоносни сообраќајни несреќи.

На почетокот на август, пет тинејџери загинаа во судир на две возила во Ирска откако возеле во погрешна насока на автопат. Три жени и едно момче во другото возило беа однесени во болница со сериозни повреди.

Во тоа време, комесарот на Гарда, Џастин Кели, рече дека инцидентот покажал колку е „неодговорно и опасно возењето на погрешна страна од автопатот“, додавајќи дека неговите мисли се со сите повредени.

„Она што го прави ова неодговорно однесување уште поужасно е фактот дека во некои случаи тоа се прави заради лајкови на социјалните медиуми, без оглед на потенцијално разорното влијание врз невините луѓе и самите нив“, рече Кели.

Исто така, претходно овој месец, ирската полиција апелираше за сведоци откако автомобил во кој се превезуваа осум млади мажи се судри челно со друго возило додека се движеше по северната лента од јужниот коловоз на автопатот во близина на Даблин. Неколку лица беа сериозно повредени во несреќата.

Вистинскиот обем на трендот на социјалните медиуми сè уште не е познат, но ирскиот јавен радиодифузер RTÉ во понеделник објави дека годинава имало 62 случаи на возење во спротивна насока на автопатите во Ирска. Бројките, земени од Ирскиот орган за патишта и јавен превоз, покажуваат дека бројот на инциденти е за 32 проценти поголем од истиот период минатата година.

„Неодговорното возење не е ново, но сега може да се снима и емитува на милиони луѓе за прегледи, лајкови и следбеници. Така, опасноста станува содржина“, рече Мери Ајкен, професорка по киберпсихологија на Технолошкиот универзитет „Капитал“ во Вашингтон.

Ајкен изјави за Би-Би-Си дека верува оти едноставното снимање на ризично возење создава „очигледна дистанца од вистинската опасност“ за возачите.

„Верувам дека она што го прават почнува да се чувствува како игра или настап во живо, додека бројот на лајкови, прегледи и следбеници обезбедува видлива и непосредна социјална награда“, рече таа.

Таа рече дека треба да биде „исклучително едноставно“ за социјалните мрежи да отстрануваат содржина што го величи таквото „криминално и високоризично однесување“.

TikTok соопшти дека отстранува содржина што го величи насилството или промовира криминал користејќи различни методи, вклучувајќи човечка модерација, технологии за автоматско откривање и пријавување од корисници.

Компанијата соопшти дека помеѓу јануари и март оваа година, 99,1 процент од содржината отстранета поради кршење на нејзината политика за насилно и криминално однесување била отстранета пред корисниците да ја пријават.

„Обожаван син и брат“

Мет Стори, полицискиот комесар за областа Кливленд, каде што се случи несреќата во близина на Мидлсбро, рече дека е прерано да се каже што ја предизвикало несреќата. Сепак, тој нагласи дека секое снимање додека возите е „апсолутно смешно и идиотско“.

„Загрижувачки е ако овој вид однесување станува сè почест бидејќи е исклучително опасно“, изјави тој за BBC Radio 4.

Полард додаде дека сака да ги почека резултатите од полициската истрага за да може „да разбере точно што се случило во оваа трагедија“.

Во пораките што полицијата ги објави до загинатите полицајци, семејството на Том Клаф го опиша како „херој кој беше „подготвен да помогне секому, од која било причина“.“

Сопругата на Метју Блејдс го опиша како „грижлив син и брат, совршен зет и најзабавен чичко“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

„Холивудскиот заводник“ е непрепознатлив- поради улога јадел и до 7.000 калории дневно (ФОТО)

Шведскиот актер Александар Скарсгард со години ја носеше титулата еден од холивудските заводници, но покрај својот изглед, тој привлекуваше внимание и со својот актерски талент. 

„Холивудскиот заводник“ е непрепознатлив- поради улога јадел и до 7.000 калории дневно (ФОТО)

Публиката го памети по улогата на вампирот Ерик Нортман во серијата „Вкус на крв“, но и како насилниот сопруг на Пери Рајт во „Убави мали лаги“, за која освои награда Еми.

Сепак, неговите трансформации за филмовите „Легендата за Тарзан“ од 2016 година и „Северниот“ од 2022 година се издвоија. За тие улоги, Скарсгард ја трансформираше својата природно витка фигура во изразито мускулесто и дефинирано тело, а таков изглед го постигна со строга диета, напорен тренинг и многу дисциплина.

Откако го прослави својот 50-ти роденден во вторник, беше откриено каков бил неговиот режим на тренирање за тие улоги, пишува Дејли Меил.

Диета за филмски улоги

Холивудскиот тренер и нутриционист Магнус Лигдбек беше одговорен за физичката трансформација на Скарсгард, кој го прилагоди пристапот кон секоја улога.

За Тарзан, целта не беше само да се добие што е можно повеќе мускулна маса, туку и да се постигне тело кое изгледа силно, но и мобилно. „Сакав да се здебелам, но не премногу“, рече Скарсгард. „Беше важно да изгледам агилен и флексибилен, како некој што се движи низ џунглата како животно. Тоа е неговата природна средина. Не требаше да има непотребна маса.“

За улогата на воинот Амлет во „Северен човек“, пристапот беше многу поинтензивен. За време на фазата на добивање маса, тој консумираше помеѓу 3700 и 7000 калории дневно, а менито се базираше на големи количини месо, риба, компири, ориз и овес.

Кога почна да ги дефинира своите мускули, ги елиминираше млечните производи, глутенот, шеќерот и алкохолот од исхраната. Денот започнуваше со четири до пет јајца и овесна каша со мед и бобинки.

По тренингот, имаше протеински шејк, а потоа мал оброк со ракчиња. За ручек, тој обично јадеше пилешко со ориз и салата или лосос со сладок компир, додека ужините вклучуваа крекери со авокадо и чаден лосос. Вечерата често се состоеше од јагнешко со сладок компир и брокула.

„Магнус ми даваше чинии со храна - ладни стекови или пилешко и компири. Постојано јадев и постојано бев сит. Беше тешко. Се будев среде ноќ за да јадам протеини и компири“, се присети актерот.

Неговиот тренер истакна дека исхраната и тренингот се подеднакво важни за резултатите. „Не е 50/50 или 60/40, туку 100/100. Мора да се посветите на обете. Не можете да тренирате, да јадете лошо и да очекувате резултати. Можете да трчате маратон, но тоа нема да ви донесе шест-паке“, изјави тој за Men's Health.

Тренирање шест дена во неделата

Пред снимањето на „Северни“, Скарсгард тренираше три месеци, шест дена во неделата, по околу еден час на ден. Неговиот тренер ги отфрли приказните за часови тренинг што актерите често ги споменуваат во интервјуата.

„Постојано ги слушате актерите во интервјуата како велат дека тренирале со часови секој ден. Тоа не е нужно точно“, изјави Магнус за Variety.

Тој објасни дека програмата на Скарсгард се состоела од комбинација од плиометриски тренинг и класичен бодибилдинг. Секој тренинг започнувал со активирање на рамената и глутеусите со помош на тегови и еластични ленти. Тој исто така правел вежби како „одење со мечка“, што му помогнало за сцените со искачување, како и вежби со фрлање за борбите со секира и копје.

Тренирал наутро за да го постави својот физички и ментален ритам за остатокот од денот. Програмата вклучувала загревање на ергометар, работа со ленти и вежби за сила како што е „одење на земјоделец“ и разни варијации на веслање.

Целта не била тело на бодибилдер.

Иако во личниот живот сака трчање на долги патеки, за своите филмски улоги морал целосно да ја промени својата рутина и да го замени трчањето со кревање тегови.

Целта не беше да се создаде класично тело за теретана, туку изглед на воин што личи на примат. „Не го сакавме тоа класично тело за теретана за Алекс“, објасни тренерот. „Сакавме да создадеме физиономија слична на примат, па се фокусиравме на широк грб и голем трапез мускул, а помалку внимание обрнувавме на градите.“

Пред неговата трансформација, Скарсгард беше страствен тркач кој трчаше 10 километри четири пати неделно, но мораше да ги замени тие тренинзи со тегови. Резултатот беше околу 11 килограми нова мускулна маса.

Нови проекти и живот со семејството

Скарсгард неодамна глумеше во филмот „Пилион“, а во октомври се очекува премиерата на „Викер“, во кој глуми со Оливија Колман. Тој се враќа и на својата улога во научно-фантастичната комедија „Мурдербот“, чија втора сезона моментално се снима во Мадрид, а новите епизоди се закажани да пристигнат во 2027 година.

Во последните години, актерот забави поради татковството. Со својата партнерка, актерката Тува Новотни, доби син на крајот од 2022 година. Во разговор за Esquire UK, тој рече дека е среќен што станал татко дури во доцните четириесетти години.

„Мило ми е што немав таа одговорност на почетокот на мојата кариера. Тогаш можев да бидам себичен и целосно да се посветам на сè, без да размислувам за потребите и желбите на другите луѓе. Тоа очигледно се менува кога имате дете“, рече тој.

Тој исто така се сети како ја адаптирал својата работа на серијата „Murderbot“ заради својот син. „Кога почнавме да работиме на „Murderbot“, мојот син имаше една година. Снимавме во Торонто и реков: „Не можам да одам во Торонто шест месеци. Мораме да го прилагодиме распоредот за да можам да се вратам дома и да бидам со него.“

Тој додаде дека денес многу му значи што може да избере проекти што се вклопуваат во неговиот семеен живот. „Благодарен сум што денес сум во позиција каде што можам да одбивам работни места и да се осигурам дека секој проект што го прифаќам одговара на моето семејство“, заклучи тој.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Мислите дека сега е жешко?- наредните пет години ќе се соборуваат рекорди, предупредуваат од ОН

Во следните пет години, Земјата речиси сигурно ќе го пробие меѓународниот климатски праг што се смета за безбеден, а рекордот за најжешката година досега би можел да биде срушен, според новите климатски проекции на Обединетите нации.

Мислите дека сега е жешко?- наредните пет години ќе се соборуваат рекорди, предупредуваат од ОН

Светската метеоролошка организација (WMO), исто така, предвидува затоплување на Арктикот, кој ќе се затоплува за 1,66 степени Целзиусови помеѓу сега и 2030 година, како и опасна суша што би можела да предизвика пожари во Амазон. Амазон е клучен дел од природната одбрана на Земјата од климатските промени предизвикани од човекот. Научниците велат дека потоплата планета, поттикната од согорувањето на јаглен, нафта и гас, носи поекстремни временски настани, вклучувајќи поплави, суши и топлотни бранови, објавува АП.

Проекциите на агенцијата за клима на ОН и британската метеоролошка служба покажуваат дека постои 75 проценти шанса просечната глобална температура да биде повеќе од 1,5 степени Целзиусови повисока од прединдустриските нивоа помеѓу 2026 и 2030 година. Тој праг ја претставува договорената граница на затоплување, пресметана како просек во текот на 20 години, утврдена во Парискиот климатски договор од 2015 година.

Научен извештај на ОН објавен неколку години подоцна детално наведува дека надминувањето на границата од 1,5 степени значи поголема веројатност за смртност, опасност и губење на видови. Иако станува збор само за неколку десетини од степен, некои екосистеми на планетата, како што се коралните гребени и глечерите, не можат да издржат таков притисок.

Надминувањето на границата на затоплување има последици, но нема „карпа“.

Постои 91 процент шанса дека барем една од следните пет години ќе ја надмине границата од 1,5 степени, а 86 проценти шанса дека една од тие години ќе го сруши рекордот за најтопла година на Земјата, поставен во 2024 година, се вели во извештајот на WMO.

WMO предвидува дека секоја година помеѓу сега и 2030 година ќе биде помеѓу 1,3 и 1,9 степени Целзиусови потопла отколку на крајот на 19 век.

„Важно е да се нагласи дека 1,5 степени не е некаков вид на карпа од која ќе паднеме“, рече Мелиса Сибрук, климатски научник во британската метеоролошка служба и еден од авторите на извештајот. „Секоја дополнителна десетина од степен носи сè посериозни последици.“

Таа посочи на рекордните мајски температури во Европа оваа недела.

„Цела година или повеќе над границата од 1,5 степени ќе значи цела низа екстремни временски настани, веројатно многу од нив толку топли, влажни или суви што ќе надминат сè што сме доживеале досега, и затоа сè за што се подготвени нашите урбанистички планови, земјоделство и други системи“, рече Фридерике Ото, климатолог на Империјал колеџ во Лондон, која не беше вклучена во извештајот.

„Ова ќе значи многу изгубени животи, шокови на цените на храната и поинтензивни пожари“, рече таа во е-пошта.

Речиси сите краткорочни прогнози предвидуваат формирање на силен Ел Нињо, природно затоплување на делови од централниот Пацифик што ги менува временските обрасци низ целиот свет и ги зголемува глобалните температури. Според извештајот на СМО, Ел Нињо би можел да трае до 2028 година.

Затоа Сибрук верува дека 2027 година веројатно ќе го сруши рекордот за температура од 2024 година.

Доколку просечната температура во следните пет години е за повеќе од 1,5 степени Целзиусови повисока од прединдустриското време, тоа би значело дека Земјата се затоплила за четвртина степен Целзиус за една деценија, побрзо отколку порано.

Претходните стапки на затоплување беа поблиску до две десетини од степен Целзиус по деценија.

Климатолозите дебатираат дали глобалното затоплување се забрзува, „што очигледно е многу застрашувачко“, рече Сибрук. Доколку овие проекции се остварат, тоа би обезбедило дополнителни докази за оние кои веруваат дека темпото на климатските промени се зголемува.

Се предвидува дека затоплувањето на Арктикот ќе се забрза

Проекциите, засновани на просек од околу 200 компјутерски симулации со користење на 13 различни климатски модели од различни земји, покажуваат дека Арктикот се затоплува 3,5 пати побрзо од остатокот од планетата.

Причината е што има помалку мраз и снег што порано го рефлектираа сончевото зрачење назад во вселената, рече Сибрук. Ова создава маѓепсан круг.

„Со зголемувањето на температурите, се повеќе и повеќе морски мраз се топи, што ја прави ситуацијата уште полоша“, рече Сибрук.

Арктичките зими од 2020 до 2025 година беа во просек за 1,2 степени Целзиусови потопли од просекот од 1991-2020 година.

СМО предвидува дека следните пет зими ќе бидат во просек за 2,8 степени Целзиусови потопли од неодамнешниот просек, рече Сибрук.

Извештајот, исто така, предвидува дека арктичкиот морски мраз ќе продолжи да се намалува во текот на летото.

Амазон би можел да стане посув, зголемувајќи го стравот од пожари

Извештајот предвидува уште потопли и невообичаено суви услови во сливот на Амазон, што би можело да биде катастрофално и за локалното население и за планетата како целина, рече Сибрук.

Луѓето зависат од Амазон за вода, а се очекува дека потоплите, посуви услови ќе го зголемат ризикот од шумски пожари, рече таа.

Тоа би можело да ја загрози способноста на Амазон да апсорбира јаглерод диоксид од атмосферата. Амазон сега ги отстранува гасовите што ја задржуваат топлината од атмосферата, но би можело да стане област што го влошува проблемот.

Регионот Сахел во Африка, кој е особено сув, веројатно ќе добие повеќе дожд од вообичаеното, што би можело да доведе до поплави, рече Сибрук.

Претставници на Обединетите нации изјавија дека напорите за забавување на климатските промени не биле доволни.

„И покрај напредокот во последните години, јасно е дека глобалното затоплување сè уште ги надминува напорите на светот да го ограничи, а рекордните температури во Европа, Индија и други делови од планетата повторно ги демонстрираат бруталните човечки и економски последици од континуираното согорување на огромни количини јаглен, нафта и гас од страна на човештвото“, рече шефот на ОН за клима, Сајмон Стил, коментирајќи го извештајот на СМО.

„Без разлика дали станува збор за екстремна топлина, мегабури, поплави, масивни пожари или суши што ги загрозуваат залихите и цените на храната“, рече тој, „секоја земја веќе плаќа огромна цена за оваа глобална климатска криза“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер