Седум години од потпишувањето на Договорот од Преспа - Канал 5

Македонија

Седум години од потпишувањето на Договорот од Преспа

 На 17 јуни 2018 година, пред точно седум години, во малото село Нивици (Псарадес) на брегот на Преспанското Езеро од грчка страна, Скопје и Атина го потпишаа Договорот од Преспа со кој се затвори долгогодишниот спор меѓу двете земји,

Седум години од потпишувањето на Договорот од Преспа

Република Македонија го смени името во Република Северна Македонија, Грција призна македонски јазик и македонска националност, земјата стана членка на НАТО, а се интензивираше и билатералната соработка со Грција, јави дописничката на МИА од Атина.

Договорот беше постигнат во период кога кај јужниот сосед на власт беше СИРИЗА, кај нас СДСМ и го потпишаа тогашните министри за надворешни работи Никола Димитров и Никос Коѕијас, а во присуство на тогашните премиери Зоран Заев и Алексис Ципрас, посредникот во преговорите Метју Нимиц, поранешниот еврокомесар за проширување Јоханес Хан, поранешната висока претставничка на ЕУ за надворешна политика и безбедност Федерика Могерини и други високи меѓународни претставници, како и претставници на двете земји.

Осум месеци по потпишувањето и откако беше ратификуван во нашето Собрание и во грчкиот Парламент, Договорот, на 12 февруари 2019 година и официјално стапи во сила.

Согласно договореното, Република Македонија се преименуваше во Република С. Македонија, државјанството е македонско/државјанин на Република С. Македонија, а јазикот македонски.

Земјата стана 30-та членка на НАТО и иако името континуирано со години со споменуваше како пречка за ЕУ перспективата на земја, сепак не го отвори целосно патот кон Европската Унија.

Со Грција, седум години подоцна и покрај промената на власта и во двете земји, билатералните односи се на добро ниво.

На решението му претходеа преговори што траеја 27 години, периодично беа со позасилено темпо и почести средби, но имаше и периоди кога беа во застој и прекин, но секогаш завршуваа без заемно прифатливо решение, се до крајот на 2017 година кога се интензивираа разговорите по речиси тригодишен застој и беше постигнат Договорот.

Нешто повеќе од три месеци по потпишувањето на договорот, односно на 30 септември 2018 година, македонските граѓани беа повикани на раферендум да одговорат на прашањето „Дали сте за членство во ЕУ и НАТО со прифаќање на Договорот помеѓу Република Македонија и Република Грција?“.

Излезноста на референдумот беше мала, гласаа само 36,91 отсто од гласачите, од нив 91,47 проценти беа „за“, а 5,64 отсто „против“.

Согласно конечните резултати од гласањето одлуката на референдумот не беше усвоена, бидејќи не гласаа повеќе од половина од вкупниот број граѓани запишани во избирачкиот список.

Во Грција, иако една година по потпишувањето, се смени власта, сепак, Договорот се почитува, во изминатите години беше интензивирана соработката меѓу двете земји, во низа области како што се економијата, енергетиката итн, а Атина е силен поддржувач на европската перспектива на сите земји од регионот, меѓу кои и нашата.

Ставот на Владата на Нова демократија е дека и покрај тоа што како опозиција не го поддржаа Договорот, сметајќи дека е штетен за националните интереси, како Влада има обврска да го почитува, бидејќи станува збор за меѓународен договор што ја обврзува секоја Влада во рамките на континуитетот на државата.

Ланската промена на власт кај нас, го актуализираше Договорот од Преспа, со пораки од Атина до Скопје дека мора да се почитува, но една година подоцна задржана е билатералната комуникација, на ниво на средби меѓу министри од владите од двете земји.

Што е имплементирано од Договорот?

И додека нашата исполни голем дел, а можеби и сите обврски од Договорот од Преспа, во однос на имплементацијата, како што се промената на уставното име и Уставот, менување на пасошите, регистарските таблици, менување на имињата на Министерствата и институциите и слично, од грчка страна, како што неколку пати во минатото има пишувано МИА, постојат одредени доцнења што се однесуваат на спроведувањето на договореното.

Трите меморандуми за соработка потпишани во 2019 година, а за првпат доставени во грчкиот Парламент на средината на септември 2020 година, сè уште не се ратификувани и покрај тоа што опозициската СИРИЗА, лани ги достави по втор пат, а дополнително, не е одржан вториот Совет на високо ниво.

Согласно Договорот од Преспа, Советот за соработка на високо ниво предводен од премиерите на двете земји, „ќе се состанува најмалку еднаш годишно и ќе биде надлежно тело за правилно и делотворно спроведување на оваа Спогодба и Акцискиот план кој ќе произлезе од истата“.

Првата и единствена меѓувладина седница беше одржана во Скопје во април 2019 година, при посетата на тогашниот грчки премиер Алексис Ципрас, додека пак на втората домаќин треба да биде Грција.

Решението на спорот со името целосно ги нормализираше билатералните политички односи кои влегоа во нормален тек, со редовна и активна меѓусебна комуникација, со средби и посети, а резултираше и со прва официјална посета во Грција на претседател на Северна Македонија, како и прва официјална посета на грчки премиер на земјава.

Во октомври 2021 година, претседателот Стево Пендаровски беше првиот шеф на државата кој ја посети Грција и со високи почести беше пречекан во Атина, додека пак помалку од една година по потпишувањето на Договорот, во април 2019 година, тогашниот грчки премиер Алексис Ципрас го посети Скопје и се одржа првиот Совет за соработка на високо ниво кој го сочинуваат претставници на двете влади, заеднички предводен од премиерите.

Меѓутоа, актуелниот грчки премиер сè уште не бил во официјална, работна или неформална посета на Скопје, ниту пак беше договорена возвратната посета на поранешната претседателката на Грција Катерина Сакеларопулу, иако доби официјална покана од тогашниот нејзин македонски колега.

Актуелните премиери на двете земји, Христијан Мицкоски и Кирјакос Мицотакис, за сега немаат одржано билатерална средба, а идентична е ситуацијата и на претседателско ниво.

Во нашата земја од лани, а кај јужниот сосед во февруари годинава беа избрани нови шефови на државата.

Тагови: грција Преспа

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Драма во Србија: Жителите на Гуча добиле СМС пораки за евакуација, неколку затруени од истекување на амонијак

Ноќеска во Гуча се случи инцидент во кој амонијак истече од камион-ладилник. Неколку лица се повредени.

Драма во Србија: Жителите на Гуча добиле СМС пораки за евакуација, неколку затруени од истекување на амонијак

Граѓаните добија итни СМС-пораки на своите мобилни телефони со предупредување, по што следеше брз одговор од надлежните служби, објави Телеграф.

Екипата на Телеграф разговараше со Милосав, кој живее во близина. Тој бил буден ноќеска кога, според него, се слушнал шуштење, како да пукнала цевка. Како што рече, излегол на улица да види што се случува и видел густ бел облак од чад над фабриката.

Се чувствувал лошо поради амонијакот, па се вратил во куќата, го собрал семејството, ги повикал соседите и сите се тргнале од улицата и отишле на блиската бензинска пумпа која се наоѓала на рид каде што воздухот не бил загаден.

Излевањето на амонијакот се случило околу 1 часот по полноќ, а тие биле на пумпата неколку часа. Околу 3:30 часот се вратиле во своите домови.

Причината за враќањето била тоа што еден сосед во брзањето го заборавил своето куче, па се вратиле по миленичето. Кучето било пронајдено живо и здраво.

Според него, работниците во компанијата каде што се случил инцидентот биле повредени.

Милосав ја опишал сцената „како бомба да експлодирала на Блискиот Исток“. Тој истакнал дека сè уште се чувствува непријатно поради изложеност на амонијак, а како што кажал, има тешкотии со дишењето.

Единственото нешто што може да помогне во оваа ситуација е да натопи крпа и да ја стави преку устата.

Што се однесува до самата фабрика, Милосав за Телеграф изјавил дека таа била затворена долго време и дека минатата година била во сопственост на човек од Прокупље, кој е непознат за мештаните. Фабриката била повторно пуштена во работа пред 10 дена, а пред пет дена била наполнета со амонијак.

Извор од Телеграф потсетил дека сличен инцидент се случил во 2008 година, но бил многу помал по обем од оној од ноќеска.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Крвава прослава на Мундијалот- најмалку четворица застрелани по натпреварот во Броктон (ВИДЕО)

Полицијата во Масачусетс соопшти дека најмалку четири лица биле застрелани додека стотици луѓе се собрале по натпреварот од Светското првенство во петокот вечерта.

Крвава прослава на Мундијалот- најмалку четворица застрелани по натпреварот во Броктон (ВИДЕО)

Полицијата во Броктон соопшти дека „примила повеќекратни пријави за истрели непосредно пред полноќ во петокот“, објави ABC News.

„Полицијата реагирала на раскрсницата на главната улица и улицата Парк и пронашла најмалку четири лица со прострелни рани“, се вели во полициското соопштение.

Сите четири лица биле однесени во болница, но нивната состојба не е веднаш позната.

YouTube video

Нема информации за апсења.

Норвешка и Франција играа на стадионот „Жилет“ во Фоксборо во петокот.

Истрагата е во тек, а полицијата соопшти дека повеќе информации ќе бидат објавени подоцна.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Горат рафинерии низ Русија (ВИДЕО)

Украински беспилотни летала нападнаа нафтена инфраструктура во неколку руски региони во текот на ноќта, со извештаи за пожари во рафинерии во Славјанск во Кубан и Јарослав. 

Горат рафинерии низ Русија (ВИДЕО)

Нападите се случуваат во време кога расте загриженоста во Русија за снабдувањето со гориво и нафта, објавува The Kiev Independent.

Напад во Краснодарската територија

Според извештаите на руските медиумски канали на Telegram, украинската војска нападнала рафинерија за нафта во Славјанск во Кубан. На социјалните мрежи се објавени фотографии и видеа на кои наводно се гледаат големи пламени и густ чад што се издига над резервоарите за складирање во рафинеријата во Краснодарската територија.

Објектот се смета за клучен за снабдување со гориво на окупираниот Крим, чии резерви беа загрозени во последните недели од напорите на Украина да го изолира полуостровот. Регионалниот оперативен штаб подоцна соопшти дека пожарот во рафинеријата е предизвикан од паѓање остатоци. Обемот на штетата сè уште не е познат.

Чад и над Јарослав

Во исто време, чад беше виден и над областа на рафинерија за нафта во Јарослав, град на околу 250 километри североисточно од Москва. Гувернерот на Јарославската област, Михаил Јевраев, објави на Telegram дека регионот бил цел на украински беспилотни летала.

Украинската војска сè уште не ги коментираше нападите, а „Киев Индепендент“ не беше во можност независно да ги потврди извештаите.

Недостатокот на гориво во Русија се влошува

Нападите доаѓаат во време кога Русија се соочува со растечки недостиг на гориво, влошен од украинските напади врз рафинериите. Повеќе од 20 руски региони воведоа ограничувања за продажба на гориво, а многу граѓани се жалат на социјалните медиуми за долги редици на бензинските пумпи.

Нападите се дел од поширока украинска кампања насочена кон руската нафтена и гасна инфраструктура, клучен извор на приходи за Москва за финансирање на нејзината инвазија на Украина.

Серија напади врз енергетски објекти

Најновите напади доаѓаат само неколку дена откако украинските беспилотни летала нападнаа две рафинерии за нафта во руската Република Башкортостан на 25 јуни. Нападот од 19 јуни ја затвори Московската рафинерија за нафта, една од најголемите во Русија, која снабдува 40 проценти од пазарот на гориво во Москва.

Неколку дена подоцна, рафинеријата Лукоил-Нижегородоргсинтез во Кстово, четвртата по големина во Русија, исто така беше затворена по напад со беспилотни летала, објави Ројтерс.

Русија повторно го напаѓа Киев со балистички ракети

Русија изврши уште еден балистички ракетен напад врз Киев во текот на ноќта, оштетувајќи неколку локации низ градот и повредувајќи најмалку две лица, потврдија официјални лица. Првите експлозии во украинската престолнина се слушнале кратко пред 2 часот наутро по локално време, по што следел уште еден бран напади околу 2:35 часот наутро.

Шефот на градската воена администрација на Киев, Тимур Ткаченко, изјави дека најмалку две лица се повредени во градот во округот Дарницки. Пожари се пријавени и во истата област, вклучително и во близина на станбена зграда, на бензинска пумпа и во неименувана нестанбена зграда.

Украинските воздухопловни сили претходно предупредија за закана од неколку руски ракети што се упатуваат кон главниот град, а воздушни напади се спроведуваат во централните и источните региони на земјата. Локалните власти потврдија дека воздушната одбрана работи над Киев.

Фотографии и видеа на кои наводно се гледа пресретнување на неколку ракети беа објавени на социјалните медиуми, но официјалните лица сè уште не го потврдија исходот од нападот. Јавната телевизија Суспилне објави дека експлозии се слушнале и во градовите Суми и Харков.

Тагови: рафинерии русија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер