Речиси целиот свет е на работ на демографска катастрофа - Канал 5

Живот

Речиси целиот свет е на работ на демографска катастрофа

Многу работи се пробаа, од директни плаќања до даночни кредити до подобрување на инфраструктурата за одгледување деца (детски градинки), но резултатите се многу лоши.

Речиси целиот свет е на работ на демографска катастрофа

Индекс - Загреб

Демографските проблеми стануваат еден од најголемите социо-економски предизвици на развиениот свет, а почетокот на 21 век во Европа беше обележан со обид да се решат овие проблеми со различни политики кои се обидоа да поттикнат демографска обнова, односно враќање на одржливо ниво на фертелитет (број на деца по жена) од 2,1 .

Многу работи се пробаа, од директни плаќања до даночни кредити до подобрување на инфраструктурата за одгледување деца (детски градинки), но резултатите се многу лоши. Штом бројот на родени деца по жена падне под стапката што обезбедува самоодржување на населението (2,1), се покажа дека е речиси невозможно да се врати, барем на долг рок.

Иако проблемот првично беше ограничен на богатите земји од Европа и неколку земји низ светот (Канада, Јапонија, Јужна Кореја, Австралија...), тој стана глобален. Денес, прениска стапка на фертилитет (под 2,1) по жена, освен во развиените земји од Европа, Северна Америка (Канада и САД) и Источна Азија (Јапонија, Јужна Кореја), имаат и најнаселените земји во светот, Кина и Индија.

Во целиот свет опаѓа бројот на раѓања без разлика на раса, вера и идеологија

Ситуацијата е алармантна и има контури на глобална криза. Веќе остарената ЕУ се бори да одржи стапка на фертилитет над 1,5 дете по жена, а само 15 отсто од вкупното население се на возраст од 0-14 години. Хрватска не го подобрува просекот на ЕУ бидејќи стапката на фертилитет во 2023 година беше 1,4, со учество на населението меѓу 0 и 14 години од 14 отсто.

Во малку поповолна ситуација се САД со стапка на фертилитет од 1,7 и учество на најмладата популација (0-14 години) од 18 проценти. Но, и неговите демографски показатели се влошуваат, бидејќи до пред неколку години беше блиску до стапката на фертилитет неопходна за самоодржување на населението (2,1).

Непријатно изненадување е Кина, чија стапка на фертилитет падна на само 1,2 деца по жена. Тој е еден од најмалите во светот, помал дури и од Јапонија (1,3), но подобар од Јужна Кореја (0,9). Севкупно, минатата година се родени едвај 9 милиони, 8,84 милиони помалку отколку во неодамнешната 2016 година. Уделот на населението на возраст од 0 до 14 години е сè уште релативно добар, 23 проценти, но многу брзо ќе се влоши.

Дури и Индија, земја практично синоним за пренатрупаност и експлозија на населението, падна на помалку од самоодржлива стапка на фертилитет. Секое четврто лице е на возраст од 0 до 14 години, но падот на стапката на фертилитет од 3,5 на крајот на минатиот век на сегашните 2 сугерира дека е само прашање на време кога ќе стане послична на Европа, Јапонија. и САД.

До крајот на векот, вкупниот број луѓе на Земјата ќе почне да опаѓа

Се наближува годината кога неколку земји и територии ќе имаат стапка на фертилитет пониска од онаа неопходна за самоодржување на населението (2.1). Таква година треба да се случи до крајот на оваа деценија, а до 2050 година можеме да ја очекуваме првата година во која светската стапка на фертилитет ќе биде пониска од онаа неопходна за самоодржување на светската популација. Тогаш, пред крајот на векот, повеќе луѓе ќе умираат годишно отколку што ќе се раѓаат.

Единствен континент кој ја подобрува демографската слика на светот е Африка. „Џебови“ има и на другите континенти, како Централна Азија заедно со Авганистан, Монголија и Пакистан, Блискиот Исток (без Турција и Иран), неколку јужноамерикански земји и дел од Централна Америка, но Африка убедливо води во сите демографски параметри.

Според стапката на фертилитет и уделот на населението на возраст меѓу 0 и 14 години, на Африка и нема еднаква. Од друга страна, некои земји кои во претходните децении беа познати по својата експлозивна демографска експанзија одамна престанаа да бидат такви.

На пример, Иран со стапка на фертилитет од 1,7 е уште полош од неколку земји во Европа, а во првата половина на 90-тите стапката на фертилитет беше помеѓу 3,9 и 4. 80-тите беа уште поинтензивни, помеѓу 5 и 6 деца по жена . Турција е уште еден пример за муслиманска земја која се најде во иста ситуација како христијанска Европа, со само 1,9 деца по жена.

Бангладеш, една од најгусто населените земји во светот, со години нема доволно деца за самоодржливост на населението (1,9 деца по жена). Бразил, Чиле, Уругвај, Колумбија и Мексико сè повеќе демографски личат на САД и ЕУ.

Оние кои живеат подобро имаат помалку деца

Парадоксот на демографијата е дека со развојот и растот на богатството, луѓето имаат сè помалку деца. Ова е очигледно од фактот што деловите од светот кои сè уште имаат проблем со глад и неухранетост (Африка, Централна Азија) имаат најмногу деца и најбрз раст на населението.

Правилото е дека како што земјите стануваат релативно побогати, тие стануваат постари, т.е. со поголем удел на старото население и помал дел од младите. Една од причините за тоа е зголемувањето на просечниот животен век, но уште повеќе драстичниот пад на бројот на раѓања.

Се наметнува заклучок, кој лесно може да се извлече од податоците, дека колку населението е побогато и пообразовано, толку помалку деца има. Дури и во богатите земји, кривата на плодност според образованието и богатството на мајката има облик L, односно посиромашните и помалку образованите жени имаат повеќе деца.

Постојат индикации дека оваа законитост се менува во некои земји, односно дека кривата L станува крива U. Тоа значи дека бројот на деца по жена е најголем кај сиромашните, потоа паѓа кај среднобогатите и повторно се зголемува кај многу богатите. Но, сè уште нема доволно докази за да се зборува за нов демографски тренд.

Најмногу се раѓа на континентот кој гладува и постојано е во војна

Во богатите земји, стапката на фертилитет е 1,5 дете по жена, а учеството на населението меѓу 0 и 14 години е 15 проценти. Во средно развиените земји, стапката на фертилитет е 2,4 деца по жена, а уделот на населението помеѓу 0 и 15 години е 27 проценти.

Во најсиромашните земји во светот, стапката на фертилитет е 3,9, во екстремни случаи повеќе од 6 деца по жена. Уделот на населението меѓу 0 и 14 години е 38 проценти. Се работи речиси исклучиво за земјите од Африка.

Отпрвин, се чини чудно што континентот кој има проблеми со периодични епидемии на глад и општа неухранетост, а ситуацијата во овој поглед е дури и влошена од 2015 година, има најдобри демографски резултати. Всушност, практично нема ништо со кое Африка би можела да се издвои како добар пример во однос на социо-економските показатели.

Најкорумпиран континент, со најмалку земји кои дури може да се опишат како демократии, постојани воени конфликти (моментално најмногу во историјата во ист момент, над 35), неконтролирани болести кои се искоренети или ставени под контрола во остатокот од светот, како и најдепресивен континент (и според анкетите одговори за задоволството од животот и според пресметките на материјалните фактори).

Тоа е особено тешко за жените во Африка. Во Западна и Централна Африка, каде просечната плодност е 4,8 деца по жена, повеќе од 40 проценти од раѓањата се одвиваат без помош од здравствен работник, 45 проценти од жените немаат влијание врз изборот на сексуален партнер (брачен или вонбрачен ), а секоја трета жена се мажи пред да наполни 18 години.

Но токму затоа што жените немаат избор, затоа што се необразовани и немаат други можности во животот, затоа што не ги прашуваат дали сакаат да забременат, а планирањето на семејството не постои, раѓањето деца е единственото нешто што можат и им е дозволено да прават. Без разлика на сиромаштија, глад и беда.

Демографската катастрофа стана глобална

Никој во светот сè уште не нашол начин да излезе од „демографската дупка“ откако државата ќе падне во неа. Некои земји постигнаа одредени резултати, иако не доволни за да се вратат на стапката на фертилитет од 2,1 дете по жена што би обезбедило самоодржување на населението.

На пример, сегашната стапка на фертилитет во Данска од 1,7 е повисока отколку во 80-тите кога беше намалена на 1,4. До крајот на 90-тите, Чешка падна на 1,2 деца по жена, а сега е на респектабилни 1,7 за Европа. Слични резултати постигнаа Романија и Словенија.

Но, сè уште никој не ја вратил стапката на фертилитет на 2,1 и повеќе на долг рок, што е неопходно за самоодржување на вкупното население, иако се испробани различни политики. Демографската катастрофа повеќе не е ограничена само на Европа и САД, таа стана глобален проблем.

Импликациите за иднината се алармантни. Стареењето на населението не е добро за економскиот раст затоа што постарите лица се помалку склони да инвестираат и трошат во споредба со луѓето во 30-тите и 40-тите години. Стареењето на населението, исто така, води до побавна стапка на иновации, кога ќе се прилагоди за сите други фактори.

Демографската катастрофа е проблем со кој наскоро ќе треба да се соочат не само Хрватска и ЕУ, туку и поголемиот дел од светот. Кина стана нагло свесна за ова кога нејзиниот вкупен број на раѓања се преполови за само седум години. Од тоа како ќе се реши овој проблем ќе зависи иднината на целиот свет.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Упад на маскиран разбојник во продавница- пукал три пати кон маж, а тогаш настанал пресврт (ВИДЕО)

Мустафа Болат (29) извадил пиштол од 9 мм и отворил оган врз Али Унлу во продавница во Вуд Грин, северен Лондон, по расправија со семејството на жртвата.

Упад на маскиран разбојник во продавница- пукал три пати кон маж, а тогаш настанал пресврт (ВИДЕО)

Еден од истрелите бил испукан само неколку сантиметри од главата на Унлу, но неверојатно, сите три куршуми ја промашиле жртвата.

Инцидентот е снимен со безбедносните камери на продавницата. Снимката го покажува Унлу како се врти непосредно пред разбојникот да отвори оган.

Потоа жртвата возвраќа и почнува да се бори со напаѓачот. Двајцата се туркаат и влечат еден со друг сè додека не паднат врз фрижидер со пијалоци, испраќајќи корпи со овошје што летаат во сите правци, објавува Дејли Меил.

Болат бил уапсен и обвинет за обид за убиство, но поротата го ослободила од обвинението откако тврдел дека „само се обидувал да ја исплаши“ жртвата. Тој бил ослободен и од обвинението за поседување огнено оружје и муниција со намера да се загрози животот.

Болат му рекол на судот дека не сфатил дека оружјето што го држел е „вистинска смртоносна машина за убивање“. Тој исто така тврдеше дека снимките од безбедносните камери покажуваат дека претходно имал можност да го убие Унлу и дека тоа не му била намера.

Тој се изјасни за виновен за поседување огнено оружје со намера да предизвика страв од насилство и беше осуден на затворска казна во Олд Бејли во Лондон во петок, 6 ноември.

Снимките од безбедносните камери, прикажани за време на судењето, го покажуваат Болат како влегува во продавницата во март и испука три истрели, пред Унлу да го фати и да го турне кон полиците на фрижидерот.

„Болат станува и го насочува пиштолот кон Унлу, кој инстинктивно ја подава десната рака и ја крева левата рака на Болат, која го држи пиштолот. Двајцата продолжуваат да се борат, паѓаат на ладилник, а потоа се движат кон дното на екранот“, рече обвинителот Николас Александар.

Потоа напаѓачот е виден како мирно ја напушта продавницата, додека жртвата фрла шише во негов правец.

Александар додаде: „Како што можете да замислите, имало голем број повици на 999 од луѓе кои пријавиле пукање во продавницата WG Express“.

Болат, кој живее во Тотенхем, ѝ рече на поротата: „Не сум чудовиште, не сум ангел. Правам грешки како и сите други. Бев глупав што извршив сериозно кривично дело. Не се обидувам да го минимизирам кривичното дело што го извршив, само сакам да бидам сигурен дека поротата знае дека не сум убиец.“

Напаѓачот имал претходна пресуда за тешка телесна повреда во врска со напад со нож на 14 јули 2017 година.

За време на вкрстеното испрашување на Болат, обвинителот рече: „Ова беше инцидент каде што возевте автомобил, а пред вас имаше друго возило. Во таа пригода имавте кујнски нож со вас.“

„Излеговте од вашиот автомобил, ја ставивте раката низ отворениот прозорец на автомобилот пред вас и замавнавте со ножот кон возачот на тој автомобил.“

„Возачот во таа пригода претрпе две повреди, на ногата и зглобот. Значи, вие сте лице способно да користи оружје.“

Болат беше уапсен додека возел автомобил, иако претходно му беше забрането да вози.

Со тоа, тој ги прекрши условите на 12-месечна условна казна изречена во период од две години за опасно возење и одбивање да даде примерок за тестирање за алкохол и дрога.

Во писмо до судијата, осудениот изрази каење и рече дека сега сака да води „законски живот“.

Судијата Сајмон Мајо го отфрли тврдењето на Болат дека не знаел дека пиштолот всушност е функционален.

„Уверен сум дека знаевте дека е вистинско огнено оружје“, рече судијата.

„Влеговте во продавницата, го репетиравте пиштолот и го насочивте кон г-дин Унлу. Следеше жестока борба за време на која од пиштолот беше испукано неколку пати. Последиците лесно можеа да бидат катастрофални. Фактот дека никој не беше убиен или сериозно повреден беше во голема мера прашање на случајност.“

„Намерно внесовте наполнето огнено оружје и беше очигледно дека некој може да биде убиен или сериозно повреден. Целта на внесувањето на тоа оружје во продавницата беше да се заплаши и да се предизвика страв.“

Тагови: продавница разбојник

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Инфлуенсер понижувал сиромашен работник за да добие кликови- наместо да го понижи, добил 800.000 долари (ВИДЕО)

Типичен работен ден во американската држава Мичиген се претвори во непријатно искуство за татко на четири деца, кој се обидуваше да ја заврши работата и да се врати кај своето семејство. 

Инфлуенсер понижувал сиромашен работник за да добие кликови- наместо да го понижи, добил 800.000 долари (ВИДЕО)

Додека редеше замрзнати пици во супермаркет, еден млад човек му се приближи со телефон и реши да се пошегува на социјалните мрежи.

Меѓутоа, она што требаше да биде уште едно вирално видео заврши на сосема неочекуван начин. Наместо да му се смеат на работникот, луѓето од целиот интернет застанаа на негова страна и започнаа кампања за собирање средства што надмина 760.000 долари.

Според „Американ Форчун“, работникот познат како Волт З. немал поим дека еден од најнепријатните моменти на работа ќе му донесе толку многу поддршка од странци.

„Мојот живот е веќе доволно тежок“

Сè започна кога младиот човек што го снимаше побара да му каже колку е часот.

Кога Волт го извади телефонот, непознатиот инфлуенсер го приближи својот уред до него и пушти звук што имитираше успешно плаќање преку системот Apple Pay. Потоа рече дека штотуку зел десет долари од него.

Всушност, не беа префрлени пари. Целта беше да се предизвика реакција од работникот и да се сними неговата збунетост или лутина.

На почетокот, Волт се обиде да ја прекине непријатната ситуација и да продолжи да работи. Сепак, младиот човек повторно му се приближи и овој пат рече дека му зел дваесет долари. Во тој момент, работникот го изгуби трпението.

- Мојот живот е доволно тежок. Немам време за вакви работи - рече тој, видливо вознемирен.

Објасни дека неговите деца веќе си легнале, дека требало да биде дома еден час порано и дека следниот ден има нов работен ден.

Морал да стане во пет часот наутро за да посети уште десет продавници.

И потоа изговорил реченица што особено ги погодила луѓето кои подоцна го гледале видеото.

- Веројатно заработувате пари од ова, а јас не можам ниту да ја платам хипотеката. Имам четири деца дома. Ова не е смешно! - рече работникот.

Интернетот одлучи да му помогне

Видеото брзо почна да се шири на социјалните мрежи, но јавната реакција не беше она што веројатно го очекувал шегаџијата.

Наместо да се исмева работникот, имаше гнев поради неговото понижување и излив на поддршка за човек кој отворено зборуваше за финансиските тешкотии на неговото семејство.

Еден од луѓето кои беа особено погодени од видеото беше Лук Оукеншилд, воен ветеран кого Волт никогаш порано не го запознал.

Тој одлучи да започне кампања GoFundMe на 27 октомври за да собере пари.

Реакцијата беше релативно скромен првиот ден, но ситуацијата се промени многу брзо.

До следниот ден беа собрани околу 5.500 долари, потоа износот надмина 100.000 долари, а до 30 октомври достигна половина милион долари.

Според податоците објавени од Fortune на 2 ноември, кампањата собра 761.514 долари преку донации и ветувања.

Меѓу донаторите беше и американскиот претприемач и политичар Вивек Рамасвами, кој придонесе 38.000 долари.

Човекот кој ја започна кампањата живее во својот автомобил

Постои уште еден необичен детаљ во целата приказна. Имено, човекот кој ја започна кампањата за помош на Волт, самиот се соочува со сериозни животни тешкотии.

Оукеншилд изјави дека нема постојан дом и живее во својот автомобил. И покрај ова, тој одлучил да му помогне на еден потполно непознат човек чија ситуација длабоко го погодила.

Тој објасни дека ја започнал кампањата затоа што добро знае што значи да се бориш со животните проблеми и дека не очекувал поддршката да достигне такви размери.

Откако дознал за неговите околности, еден пријател започнал посебна кампања за да му помогне и него.

Организаторот истакнал дека платформата GoFundMe го следи собирањето средства наменети за Волт, за да можат парите да стигнат до него.

Компанијата стои зад вработениот

За време на непријатната средба, Волт се плашел дека инцидентот може да му предизвика проблеми на работа.

Сепак, Schwan's, кој е сопственик на брендот за замрзната пица Red Baron, јавно го поддржал својот вработен.

Компанијата соопшти дека го контактирала за да провери како е и дека продолжува да го поддржува.

На социјалните мрежи беше објавена и порака, во која се наведува дека Волт сè уште работи за компанијата и има база на обожаватели, вклучувајќи ги и неговите работодавци.

Во меѓувреме, Инстаграм профилот од кој првично беше објавено видеото со шегата е избришан.

Приказна што допре до милиони

Fortune истакнува дека силната јавна реакција не е поврзана само со несоодветното однесување на авторот на видеото.

Ситуацијата на Волт им потсети на многу Американци на нивните сопствени финансиски проблеми.

Според анкетата на CNBC и SurveyMonkey од јули 2026 година, 63 проценти од Американците рекле дека живеат од плата до плата.

Во такви околности, приказната за човек кој работи со полно работно време, издржува четири деца и се бори да го отплати хипотеката предизвика големо сочувство.

Самиот Волт им се заблагодари на донаторите и рече дека поддршката што ја добиле тој и неговото семејство значи повеќе отколку што можат да изразат зборовите.

Тој исто така нагласи дека сака да ја зачува приватноста на своето семејство, поради што засега најчесто се држи подалеку од јавноста.

Приказната што започна со обид за понижување на еден работник, така, имаше сосема поинаков крај.

Наместо да стане предмет на потсмев на интернет, таткото на четири деца ја доби поддршката од илјадници странци, кои решија да му помогнат да ги надмине финансиските тешкотии.

Тагови: инфлуенсер

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Иран ги отфрли обвинувањата за хакерски напади на фрижидери во 700 француски маркети

Техеран ги отфрли обвинувањата од Париз дека стои зад неодамнешната серија сајбер напади врз фрижидерите на француските супермаркети. 

Иран ги отфрли обвинувањата за хакерски напади на фрижидери во 700 француски маркети

Иранското Министерство за надворешни работи ги нарече таквите тврдења неосновани и пристрасни и објави дека најостро ја осудува „истрошената политика на Франција за обвинување против Иран“, пишува Politico.

Францускиот министер за дигитална транзиција Жан-Ноел Баро вчера изјави дека Корпусот на гардата на Исламската револуција на Иран е одговорен за невидени сајбер напади врз неколку трговски ланци минатиот месец. Баро додаде дека Париз не исклучува никакви опции како одговор на нападите што погодија 700 локации за дистрибуција на храна.

„Ќе ги преземеме сите мерки што сметаме дека се соодветни и неопходни за да ги одвратиме идните напади и да ги казниме одговорните за оваа неприфатлива агресија, вклучително и оние што нема да ги објавиме во јавноста“, рече министерот.

Истрагата се фокусираше на Револуционерната гарда

Амбасадорот на Иран во Франција е повикан во Министерството за надворешни работи откако француските обвинители објавија дека отвораат истрага за хакирање. Според француските истражители, нападите ги извршила иранската сајбер единица Шахид Каве, која е поврзана со Револуционерната гарда.

Париското обвинителство соопшти дека истрагата ќе се фокусира на шефот на тоа одделение. Наведоа и дека поради сајбер нападот избувнале дваесетина пожари.

„Напаѓачите од далечина ја презедоа контролата врз опремата преку веб-интерфејсот и започнаа ненормални циклуси на одмрзнување со неограничено времетраење. Тие, исто така, ги исклучија безбедносните предупредувања на сензорите кои требаше да се активираат откако температурата ќе надмине одредена граница“, се вели во соопштението.

Дискусија на ниво на ЕУ

Претседателката на Европскиот совет Каја Калас вчера најави дека наводните ирански хакерски напади ќе бидат разгледани на состанокот на Советот за надворешни работи следната недела. Таа рече дека одговорот на Европа треба да биде силен доколку се потврди кој стои зад нападот.

Европската комисија исто така ги истражува овие напади. Европскиот комесар за земјоделство и храна Кристоф Хансен ги опиша како „намерен обид да се наруши нашиот синџир на снабдување со храна“.

Тагови: маркети фрижидери

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер