Култура

Промовирани 3 лингвистички изданија во рамки на 80 год. од кодификацијата на македонскиот јазик

-На пример, имаме педагогинка наместо педагог, или гинекологинка. Така што, ние денеска сме промоторки на речници и книги, што значи еден цивилизиран чин и напредок воопшто, кој се одликува и во вакви изданија.

Три лингвистички изданија промовираше денеска издавачката куќа „Бата прес“ во Институтот за македонски јазик „Крсте Мисирков“, во рамки на одбележувањето 80 години од кодификацијата на македонскиот јазик: прв том од Правописно-нормативен речник на македонскиот стандарден јазик од група автори, „Јазично огледало“ (книга прва) на проф. д-р Васил Дрвошанов и „Лексиката на македонските автори“ од проф. д-р Елена Јованова-Грујовска и проф. д-р Весна Костовска.

Првиот том од Правописно-нормативниот речник на македонскиот стандарден јазик го претстави рецензентката Весна Костовска од Институтот „Крсте Мисирков“, истакнувајќи дека изданието е, всушност, прирачник наменет за широк круг корисници кои сакаат да проверат некој збор. Соопшти дека наскоро се очекува и електронска верзија што ќе овозможи брз и лесен пристап.

Нагласи дека во изданието првпат се бележат и феминативите т.е. произведување именка од женски род од именка од машки род заради родова еднаквост, особено кога се работи за професии кои досега имале облици во машки род.

-На пример, имаме педагогинка наместо педагог, или гинекологинка. Така што, ние денеска сме промоторки на речници и книги, што значи еден цивилизиран чин и напредок воопшто, кој се одликува и во вакви изданија. Релативно е како сега тоа ќе звучи. Ќе треба да слегне и некои работи ќе бидат примени, некои не. Некогаш не успева нешто што е веќе стандардизирано, а има некои што не се во стандардот, а се употребуваат. Затоа, се дава новиот збор и ќе се обидуваме да ги чувствуваме како вообичаени. Како што има кажано Благоја Корубин – пуштете го зборот, па ако се нафати, тоа е во ред. А за да се нафати, важно е и ние да сигнализираме, често но без наметнување и кавги, туку на коректен начин да се промовираат новите работи, рече Костовска.

Предмет на анализа во изданието „Јазично огледало“ е јазикот во практиката. Содржи 101 напис за јазикот во медиумите, главно печатените, при што, вели авторот проф. Дрвошанов, забележливо е отстапување од стандардниот јазик.

-Се разгледуваа 101 прашање во мас-медиумите и за сите нив е дадена разврска. На прво место е употребата на туѓи зборови, главно од англискиот, или, пак, од српскиот. Наидуваме и на примери кои се многу апсурдни, како „див волк“ или „нови насади грозје“, а знаеме дека ниту има питом, ниту див волк, туку само волк, а грозјето е плод и наместо насади – треба садници. Или, да речеме, има конструкции туѓи за македонскиот стандарден јазик, од типот Скопје џез фестивал. Тоа не се трпи во македонскиот јазик и најдобро решение би било Скопски фестивал на џезот, како што се Струшки вечери на поезијата. Такви прашања има премногу и јас укажувам како треба да бидат решени, изјави Дрвошанов.

Проф. д-р Елизабета Бандиловска ја промовираше книгата „Лексиката на македонските автори“ од проф. д-р Елена Јованова-Грујовска и проф. д-р Весна Костовска. Како што посочи, опфаќа опсежна анализа на лексиката во делата на повеќе македонски автори, почнувајќи од Марко Цепенков, Крсте П. Мисирков и неговата „За македонцките работи“, Кочо Рацин, потоа Блаже Конески, Тихо Најдовски, Петре М. Андреевски, Јован Павловски, Горан Стефановски.

-Целта на овој научен труд е да се направи споредбена анализа на лексиката што ја користеле автори во различни временски периоди во нивното творештво, но и да се предочи дека секогаш можеме да се потпреме на македонското лексичко богатство кога ќе се најдеме во дилема под напливот на туѓи зборови. Дури може и да побараме лексеми меѓу старите македонски архаични и дијалектни зорови и да ги издигнеме на ниво на стандардна лексика. Оттука е важно значењето на оваа книга за младите генерации – што повеќе да го сакаме македонскиот јазик и да користиме македонски зборови, истакна Бандиловска.

Проф. д-р Елена Јованова-Грујовска, една од авторките на книгата, додаде дека се работи за стилистичко разгледување на лексиката во дела на македонски автори – покрај стандардни зборови, употребени се и историзми, архаизми, жаргонска лексика...

-Потребни се многу вакви проучувања затоа што македонските автори секогаш се разгледуваат, пред сѐ, од книжевен аспект, но и лингвистичкиот е исклучително битен затоа што еден речник се пополнува најмногу од лексиката во македонското книжевно творештво, изјави Јованова-Грујовска.

Ненад Батковски, основач и главен уредник на издавачката куќа од „Бата прес“, соопшти дека во изминатите 20 години имаат објавено 30-ина лингвистички и лексикографски изданија кои, рече, се значајни за македонскиот јазик. Планираат да објават и нови вакви трудови и најави наскоро излегување на Речник на синоними од Толе Белчев и Снежана Веновска-Антевска.

Нивните лингвистичките изданија најмногу ги купува стручната јавност, но има, рече, и заинтересирани купувачи, и во земјава и во странство.

– Ние ги претставуваме на меѓународни саеми на книга како капитални изданија на македонски јазик, додаде Батковски.

Тагови: македонскиот јазик

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Зошто „жена на жена е непријател“?

Психолошката позадина на љубомората и зависта наместо да постои меѓусебна поддршка

На повеќето луѓе им е тешко да разберат зошто жените честопати не им даваат поддршка на други жени. Иако ова однесување обично се гледа низ лична или морална рамка, современата психологија и истражувањата укажуваат на посложени механизми што вклучуваат емоции, социјална динамика и внатрешни конфликти.

Психолошки корени на негативното однесување меѓу жените

Едно клучно објаснување лежи во психолошкиот механизам познат како психолошка проекција, во кој лицето ги припишува своите непријатни емоции и несигурности на другите. Стравот, зависта, љубомората, несигурноста или ниската самодоверба може да бидат потиснати, но се изразуваат преку критика или непријателско однесување кон другите жени.

На работното место, ваквите реакции често се активираат кога нова колешка или личност која се разликува по стилот, способностите или однесувањето се доживува како закана. Таквото однесување често се базира на потреба за контрола или страв од губење на статусот.

Социјален контекст, негативна толеранција и нормализација на лошото однесување

Однесувањето кое е непријатно или штетно може да опстојува во односите бидејќи поминува без последици. Во некои средини, ваквите обрасци се нормализираат или дури се охрабруваат како форма на социјална игра, вентил за фрустрација или начин за воспоставување хиерархија. Недостатокот на емпатија и љубопитност кон другите дополнително ја намалува подготвеноста разликите да се прифатат и разберат.

Луѓето се социјални суштества и функционираат во групи кои личат на „семејни системи“. Во такви системи, често постои тензија помеѓу позитивните и негативните аспекти на личноста. Кога оваа дуалност не е интегрирана, се јавуваат конфликти и прекини на врските.

„Темната страна“ на личноста и потребата за контрола

Современите психолошки модели укажуваат на постоење на таканаречената сенка на личноста, или потиснати делови од себе кои не се прифатени или развиени. Колку повеќе некој се претставува себеси како екстремно „добар“ или супериорен, толку е поголема веројатноста дека потиснатите аспекти на личноста ќе најдат начин да се изразат преку манипулација, контрола или агресија.

Оваа динамика често вклучува внатрешен конфликт помеѓу желбата за моќ и истовремено чувство на несигурност. Непријатното однесување кон другите жени може да биде начин да се ублажи или прикрие овој конфликт.

Динамика на групата и феноменот на исклучување

Во работна средина, која функционира како затворен општествен систем, членовите на групата често имитираат доминантно однесување за да одржат чувство на припадност и безбедност. Ако едно лице заземе доминантна, непријателска позиција, постои голема веројатност дека другите несвесно ќе го следат истиот модел.

Овој феномен е поврзан со општествениот притисок и стравот од отфрлање. Поединците честопати се на страната на мнозинството или доминантната личност за да избегнат самите да станат цел. Ова создава маѓепсан круг во кој се репродуцира и одржува непријатно однесување.

Недостаток на емоционални и комуникациски вештини

Друг важен фактор е неразвиената способност за препознавање и регулирање на сопствените емоции, што во психологијата се поврзува со поимот емоционална интелигенција. Луѓето кои немаат развиени меѓучовечки и интраперсонални вештини потешко го препознаваат влијанието на нивното однесување врз другите и имаат помала веројатност да го променат.

Влијание врз менталното здравје и поранливите поединци

Луѓето кои се емоционално посвесни и емпатични често доживуваат негативни искуства подлабоко. Таквите жени може да доживеат поинтензивен психолошки стрес, што може да има долгорочни ефекти врз менталното здравје, самодовербата и професионалното функционирање.

Современите истражувања во областа на социјалната психологија сугерираат дека хроничната изложеност на микроагресии и социјално исклучување може да го зголеми ризикот од анксиозност, депресија и исцрпување на работа.

Нови научни откритија: Скриената конкуренција меѓу жените

Неодамнешните истражувања укажуваат на феноменот на таканаречената индиректна или релациона агресија меѓу жените, што вклучува суптилни форми на непријателство како што се игнорирање, озборување или социјално исклучување. Студиите покажуваат дека оваа форма на однесување често се поврзува со перцепцијата за ограничени ресурси, како што се напредување во работата или општествен статус.

Истражувањата, исто така, сугерираат дека организациските култури кои поттикнуваат соработка и транспарентност значително ги намалуваат овие модели на однесување, што укажува на важноста на системските промени, а не само на индивидуалната одговорност.

Како да реагирате и да се заштитите

Првиот и најважен чекор е да побарате поддршка, без разлика дали преку разговор со професионалец, ментор или доверлива личност. Разбирањето на сопствените реакции и зајакнувањето на вашата самодоверба играат клучна улога во заштитата на вашето ментално здравје.

Образованието преку стручни текстови, литература и психолошки ресурси може да ви помогне да ги препознаете моделите на однесување и да развиете стратегии за справување.

Непријатното однесување кај жените е сложен психолошки и социјален феномен што произлегува од комбинацијата: внатрешната несигурност, динамика на групата и недостатокот на емоционални вештини. Разбирањето на овие механизми е првиот чекор кон нивно надминување, како на индивидуално, така и на општествено ниво.

Забава

Најголемата ѕвезда на OnlyFans, која лани заработи 83 милиони долари, лажела за годините (ВИДЕО)

Најголемата ѕвезда на OnlyFans, Софи Рејн, призна дека лажела за своите години.

Американската креаторка на содржини за возрасни, која стана позната по своите огромни заработки, до неодамна тврдеше дека има 19 години, но сега откри колку години всушност има.

Зошто лажела за своите години?

Како гостин во YouTube емисијата Vlad TV, Рејн одговараше на прашања за своите години. Водителката ја соочи со фактот дека во минатото дала различни информации.

„Но, во интервјуата, твојата возраст се менуваше неколку пати. Сега имаш 23 години?“, праша таа. „Имам 21 година“, откри Рејн.

Кога ја прашаа зошто дала неточни информации, таа објасни дека го сторила тоа за да ја заштити приватноста.

„Намерно објавувам различни информации за луѓето да не знаат колку години навистина имам. Луѓето сакаат да ме следат и поради тоа не го откривам моето вистинско име или какви било други вистински информации“, рече таа.

„Ако го преплавам интернетот со еден куп лажни информации, никој нема да знае што е вистина“, додаде таа.

Водителката забележа дека таквите информации на крајот станале јавни. „Но, на крајот, луѓето го откриле вашето вистинско име, вистинска возраст и сè друго. Претпоставувам дека тоа е неизбежно“, рече тој.

Рејн се согласи. „Да. Живеам во Флорида, а таму тоа е јавна информација. Речиси е невозможно да се сокрие“, заклучи таа. Поради ова, вели таа, нејзините родители се загрижени. „Тие навистина се загрижени само за мојата безбедност. Тоа е нивната главна грижа, но освен тоа, тие се подготвени да ме заштитат ако нешто се случи.“

Заработка од 83 милиони долари минатата година

Софи Рејн, која има повеќе од 8,8 милиони следбеници на Инстаграм, исто така се појави во медиумите поради вртоглавите суми што, според нејзините сопствени тврдења, ги заработува. Таа изјави дека само минатата година, во 2025 година, заработила 83 милиони долари од својата содржина. Во првата година на платформата OnlyFans, заработила 43 милиони долари.

Поради огромните заработки, таа плаќа и многу даноци, а претходно откри како потрошила петцифрена сума само за еден викенд на музичкиот фестивал Коачела.

Вештачката интелигенција влијае на заработката

Иако OnlyFans не објавува официјални податоци за најуспешните креатори, водителката истакна дека Рејн е сигурно на врвот и ја праша дали нејзината заработка се намалила во последната година.

„Искрено, заработката е доста стабилна. Мислам дека минатиот месец малку се намали бидејќи не работев толку многу, бев зафатена. И исто така мислам дека вештачката интелигенција многу влијае на сè“, призна таа.

Таа објасни дека можноста корисниците да користат алатки за вештачка интелигенција за да ги стават своите омилени креатори во различни сцени веројатно веќе влијае на индустријата.

Ѕвездата нагласи дека вештачката интелигенција е нејзината единствена вистинска грижа, но повтори дека, и покрај сè, „нејзината заработка останува повеќе или помалку иста секој месец“.

Тагови: OnlyFans ѕвезда

Бизарно

Патници на брод снимиле морничави сцени од огромни фигури како лебдат над морето: Ова се вонземјани

Патувањето со брод по брегот на Корнвол се претвори во необично искуство, откако патниците видоа бизарна глетка на хоризонтот.

Набрзо, на мрежите се појавија фотографии, кои привлекоа големо внимание и покренаа бројни прашања, објавува „Мирор“.

„Беше нереално...“

Патниците велат дека мистериозниот феномен „се променил“ пред нивните очи, земајќи еден облик, па друг, додека се чинеше дека „лебди“ над површината на морето.

Фотографиите се направени во близина на градот Сент Ивс, за време на туристичко патување организирано од компанијата „Сент Ивс Ботс“.

„Беше нереално да се набљудуваат овие огромни „структури“ и чудни атмосферски промени. И ние и нашите патници понекогаш бевме целосно запрепастени. Убедени сме дека ова е „визуелно нарушување“ на контејнерските бродови, видени во далечината“, велат претставници на компанијата.

Експертите веруваат дека драматичната сцена веројатно е предизвикана од оптичка илузија позната како фатаморгана. Обично се јавува кога светлината се прекршува и поминува низ слоеви на воздух со различни температури. Како резултат на тоа, далечните објекти можат да изгледаат искривени, издолжени или подигнати над хоризонтот.

Онлајн коментари

Оваа оптичка илузија ги фасцинирала набљудувачите со векови и често се поврзува со народни приказни и легенди. Приказните за „фантомски острови“, „лебдечки замоци“ и „магични земји“ често се поврзуваат со слични феномени.

Фотографиите предизвикаа бројни реакции на социјалните медиуми, при што корисниците нудеа свои теории, како и шеги за тоа што го гледаат.

Еден напиша: „Бродови на духови во маглата од некое далечно време“. Друг додаде: „Тие се вонземјани“.

Тагови: брод патници