Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Повеќе од 160 земји гласаа за нова мапа на светот.

Генералното собрание на Обединетите нации поддржа резолуција со која се промовира употреба на мапа на светот која попрецизно ја прикажува вистинската големина на континентите.

Резолуцијата беше предложена од Того со поддршка на Африканската унија, која со години укажува на проблемот со Меркаторовата проекција – една од најпознатите светски карти – на која Африка изгледа значително помала отколку што е всушност.

За резолуцијата гласаа 164 земји, додека Соединетите Држави беа „против“. Воздржани беа Србија, Естонија, Грузија, Литванија, Молдавија и Украина.

Иако резолуцијата не е правно обврзувачка и од земјите не се бара да ги менуваат картите што ги користат, нејзиното усвојување ја поддржува кампањата „Correct The Map“, чија цел е во школите, институциите и организациите да се користи приказ на светот што дава пореална претстава за површината на континентите.

Зошто Африка изгледа помала на Меркаторовата карта?

Проблемот произлегува од самата природа на начинот на кој се прикажува Земјата. Земјата е приближно топчеста, додека картите се рамни; следствено, ниту една карта на светот не може истовремено и совршено да ги прикаже големината, обликот, растојанието и положбата на сите територии.

Меркаторовата проекција била осмислена од фламанскиот картограф Герардус Меркатор во 16 век. Таа била создадена првенствено за навигација и била исклучително корисна за морепловците бидејќи патувачките рути можеле да се прикажат како прави линии.

Сепак, колку повеќе се оддалечуваме од екваторот, териториите на оваа проекција сè повеќе се зголемуваат. На пример, Гренланд на картата изгледа приближно со иста големина како Африка, иако Африка всушност е околу 14 пати поголема.

Сличен ефект може да се забележи и кај други територии. На Меркаторовата карта, Алјаска изгледа многу поголема отколку што навистина е, додека Бразил, во споредба со тоа, изгледа помал од неговата вистинска површина.

Поради ова, експертите нагласуваат дека Меркаторовата проекција не е „погрешна“ карта во секоја смисла – таа е создадена за одредена намена, првенствено за навигација. Проблемот настанува кога таа се користи за споредување на површините на континентите и земјите.

Како алтернатива е предложена мапата „Equal Earth“

Кампањата „Correct The Map“ како една од алтернативите ја истакнува проекцијата „Equal Earth“ – развиена во 2018 година. Нејзината главна предност е тоа што многу попрецизно го прикажува меѓусебниот однос на површините на копнените маси.

На таква мапа, Африка изгледа многу поблиску до својата вистинска визуелна големина во однос на Европа, Гренланд и Северна Америка.

Компромисот за поголемата прецизност на површината е поинаков вид изобличување. „Equal Earth“ не е наменета за навигација на истиот начин како Меркаторовата проекција, ниту пак од неа лесно можат да се прочитаат вистинските растојанија меѓу точките.

Постојат и други проекции, како што е Петерсовата проекција, кои исто така имаат за цел да го зачуваат пореалниот однос на површините. Сепак, тие резултираат со значително изобличување на обликот на континентите.

„Праведниот свет започнува со праведна карта“

Заговорниците за промени сметаат дека изборот на картографска проекција не е само техничко прашање. Тие тврдат дека начинот на кој се прикажани континентите може да влијае врз тоа како луѓето ги доживуваат нивната големина и значење.

Министерот за надворешни работи на Того, Роберт Дуси – чија земја ја предложи резолуцијата – изјави дека „праведниот свет започнува со праведна карта“, истакнувајќи дека картите го обликуваат начинот на кој луѓето го разбираат своето место во светот.

Франција исто така ја поддржа иницијативата. Министерот за надворешни работи Жан-Ноел Баро објави дека француското Министерство за надворешни работи ќе престане да ја користи Меркаторовата проекција.

Сепак, усвојувањето на резолуцијата на ОН не значи дека Меркаторовата мапа ќе исчезне. Таа и понатаму ќе се користи таму каде што е потребна за навигација, додека проекциите кои попрецизно ги прикажуваат површините сè повеќе ќе се користат за прикажување и споредување на големината на континентите.

Извор: una.rs

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Еве што навистина помага.

После бурна ноќ помината со консумирање алкохол, честопати е тешко да се процени кога тој целосно би го напуштил телото. Времето потребно за негова разградба зависи од повеќе фактори – пред сè од испиената количина, брзината на пиење и индивидуалниот метаболизам.

Сепак, лекарите предупредуваат на една сурова вистина: не постои магичен трик за забрзување на метаболизмот на алкохолот. Единствениот сигурен начин е да му дадете на телото доволно време да го преработи, со што истовремено се намалува огромното оптоварување на црниот дроб, пренесува Health.com.

Како телото го преработува алкохолот?

Откако ќе испиете пијалак, алкохолот брзо се апсорбира преку дигестивниот систем и влегува во крвотокот. Тој останува во крвта сè додека црниот дроб, со помош на два клучни ензима, не го разгради и целосно не го елиминира. Овие ензими го претвораат алкохолот најпрво во нуспроизводи, а на крајот во вода и јаглерод диоксид, кои телото потоа ги исфрла.

Колку побрзо пиете, толку повеќе расте концентрацијата на алкохол во крвта, бидејќи црниот дроб едноставно не може да постигне да преработи толку голема количина. Стандардниот тест за алкохол во крвта може да го открие присуството на алкохол и до 12 часа по неговото консумирање.

Четири клучни фактори што влијаат на ситуацијата

Начинот на кој телото реагира на алкохолот е строго индивидуален, но брзината со која се трезниме зависи од следниве фактори:

Вид на пијалак: Жестоките пијалаци се апсорбираат во крвотокот многу побрзо од виното или пивото, предизвикувајќи нагло покачување на нивото на алкохол во крвта.

Храна во желудникот: Јадењето пред и за време на консумирањето алкохол драстично ја забавува апсорпцијата. Оброците богати со јаглехидрати и масти се ваши најдобри сојузници, бидејќи „купуваат време“ и му даваат можност на црниот дроб постепено да го преработи алкохолот.

Лекови: Многу лекови, во комбинација со алкохол, можат опасно да ја зголемат неговата концентрација во крвта или да предизвикаат токсични несакани ефекти.

Лична конституција: Физичката градба, возраста и биолошкиот пол играат голема улога. Генерално, луѓето со поситна градба, помладите лица и жените многу побрзо ги чувствуваат ефектите на алкохолот и побавно го преработуваат.

Совети за одговорно однесување

Ако планирате да излезете, лекарите советуваат да се придржувате до едно златно правило: погрижете се да испиете чаша вода помеѓу секоја чаша со алкохолен пијалак. Ова ќе помогне да се спречи дехидратацијата и да се ублажи мамурлакот следниот ден. Исто така, никогаш не седнувајте зад волан; наместо тоа, однапред договорете си такси или превоз со пријател кој не консумира алкохол.

Извор: una.rs

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.