Постои ли живот на планетата TRAPPIST-1е, научниците пред огромно откритие? - Канал 5

Постои ли живот на планетата TRAPPIST-1е, научниците пред огромно откритие?

Астрономите можеби се на прагот да направат историско откритие - потврда за атмосфера слична на Земјата на далечна егзопланетат.

Постои ли живот на планетата TRAPPIST-1е, научниците пред огромно откритие?

Прелиминарните набљудувања од вселенскиот телескоп Џејмс Веб се ветувачки, а сега се очекуваат подетални анализи. Станува збор за планетата TRAPPIST-1 e, карпест свет со големина на Земјата, оддалечен 40 светлосни години, кој би можел да има услови за течна вода, пишува CNN.

Уникатниот систем TRAPPIST-1

Оваа планета е дел од системот TRAPPIST-1, откриен во 2016 година. Системот, именуван по омиленото пиво на белгиските астрономи кои го откриле, оттогаш е под постојано набљудување од страна на научниците. „Како планетарен систем, тоа е најнеобичното што може да биде“, рече Нестор Еспиноза, астроном во Научниот институт за вселенски телескопи во Балтимор. „Ѕвездата е многу, многу мала - приближно со големина на Јупитер - и околу неа орбитираат најмалку седум карпести планети. Три од нив се во она што го нарекуваме зона погодна за живеење, што значи дека се доволно блиску до ѕвездата што, доколку имале атмосфера, би можеле да поддржат течна вода.“

Еспиноза и неговите колеги се фокусираа на TRAPPIST-1 e, четвртата планета од ѕвездата, во студија објавена минатата недела во The Astrophysical Journal Letters. Четири набљудувања направени во 2023 година од телескопот Веб не успеаја да го исклучат присуството на атмосфера, што предизвика оптимизам. „Врз основа на првите четири набљудувања, не можеме да кажеме дека (оваа планета) нема атмосфера, па сонот е сè уште жив - сè уште може да има атмосфера“, рече Еспиноза, „и тоа е супер возбудливо, бидејќи имаме програма од уште 15 набљудувања.“

Потрага по клучни параметри

Кога бараат атмосфера, астрономите чекаат планетата да помине пред својата ѕвезда и ги евидентираат промените во светлината што се филтрира низ неа. На овој начин, тие бараат хемиски траги што го откриваат составот на атмосферата. Четирите набљудувања досега го исклучија постоењето на примарна атмосфера базирана на водород, веројатно однесена од зрачење од ѕвездата. Слично нешто се случи и со Земјата, која подоцна разви секундарна атмосфера, а научниците се надеваат дека истото е случај и со планетата TRAPPIST-1 e.

Друга студија, исто така објавена минатата недела, вели дека планетата веројатно нема густа атмосфера богата со јаглерод диоксид како Венера или Марс, но укажува на богата со азот, послична на Земјата. „TRAPPIST-1e останува една од нашите најубедливи планети во зоната погодна за живеење, а овие нови резултати нè доближуваат еден чекор поблиску до разбирањето за каков свет станува збор“, вели Сара Сигер, професорка по планетарна наука на МИТ и коавторка на обете студии.

Револуцијата на телескопот Џејмс Веб

„Пред три години, пред лансирањето на Џејмс Веб, студии како оваа беа научна фантастика“, рече Еспиноза. „Сега сум прилично уверена дека ќе можеме да видиме каква атмосфера може да има TRAPPIST-1 e - и дали има атмосфера слична на Земјата, ќе можеме да кажеме.“ Неговиот тим планира да заврши нова рунда од 15 набљудувања до крајот на годината. Доколку пронајдат цврсти докази за атмосфера, ќе следат понатамошни истражувања за да се бараат гасови како метан, кои се поврзани со животот на Земјата.

Потврдата за атмосфера би била револуционерна бидејќи црвените џуџиња, како ѕвездата TRAPPIST-1, го сочинуваат мнозинството ѕвезди во универзумот. „Ако може да се случи таму, може да се случи насекаде. Можностите за живот само се множат“, објасни Еспиноза. Дури и ако се покаже дека нема атмосфера, резултатот би бил значаен бидејќи би го направил животот на Земјата уште поспецијален.

Возбудливи, но нецелосни резултати

Мајкл Гилон, кој го предводеше тимот што го откри системот TRAPPIST-1, ги смета овие први резултати за исклучително возбудливи. „Податоците сè уште не се конечни“, додаде тој, „но докажуваат дека JWST има моќ да открие атмосфера слична на Земјата, доколку постои. За прв пат во историјата, навистина сме во дофат на откривање атмосфера околу потенцијално погодна за живеење карпеста егзопланета.“

Научниците се согласуваат дека резултатите се интригантни, но и нецелосни. Хауард Чен од Технолошкиот институт на Флорида истакнува дека планетата е на „пресвртна точка“ - можеби еволуирала како екстремно сув свет или како свет богат со вода. „Фактот дека TRAPPIST-1e може да биде или многу сув или многу влажен значи дека следните неколку набљудувања на JWST би можеле да донесат драматично откритие“, заклучи Чен.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Трамп најави нови царини за Канада- двојно повеќе за сите автомобили, камиони , автоделови...

САД двојно ќе ги зголемат царините за канадските возила почнувајќи од 2027 година, објави денеска американскиот претседател Доналд Трамп.

Трамп најави нови царини за Канада- двојно повеќе за сите автомобили, камиони , автоделови...

Тој ја обвини Отава дека „ги краде САД со години“. Соопштението дојде откако пропаднаа разговорите за трговскиот договор, објави Euronews.

„На 1 јануари 2027 година, царините за сите автомобили, камиони (големи и мали), автоделови и челик ќе бидат зголемени на 50 проценти“, напиша Трамп во објава на неговата мрежа Truth Social. Сегашната американска царина за автомобили е 25 проценти за делови што не се произведени во САД.

„Не можеме да го прифатиме она што го понудија“

Заканите доаѓаат откако трговскиот спор меѓу САД и Канада ескалираше во петокот. Разговорите за договор за избегнување на царина од 50 проценти за одредени канадски стоки пропаднаа, при што двете страни се обвинуваат меѓусебно дека се обидуваат да направат промени во последен момент.

Канадскиот премиер Марк Карни рече дека Канада е принудена да се откаже од „лошиот“ договор. „Не можеме да го прифатиме она што го понудија, ниту ќе го дадеме она што го побараа“, рече Карни.

Новите царини, кои стапија на сила завчера, опфаќаат канадска стока во вредност од околу 20 милијарди долари. Карни предупреди дека Отава ќе возврати со царини од долар за долар за да ги заштити своите работници и бизниси. „Нашиот одговор ќе се фокусира на сектори како што се челик, млечни производи, домашни апарати, земјоделска опрема, пулпа и хартија и електроника“, додаде Карни.

„Пропуштена можност за Канада“

Канцеларијата на американскиот трговски претставник ги опиша застојаните разговори како „пропуштена можност“ за Канада, за која вели дека спроведува „долготрајна одмазда“ против САД.

„И покрај американската понуда до Канада да добие најдобар третман од сите главни извозници на нашиот пазар, новите барања и повлекувањето на претходните обврски од страна на Канада го нарушија внимателниот баланс постигнат во последните денови“, се вели во соопштението.

Денес, Трамп се осврна и на она што го нарече „смешно високи царини“ на Канада за американските земјоделци. Тој рече дека повеќе нема да се однесува кон земјата „како кон федерална држава“. Американскиот претседател постојано алудираше дека Канада треба да стане „51-ва федерална држава“ на САД, а минатата недела рече дека Отава сака „придобивките од држава, но всушност не е“.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Ѓоковиќ: На мојата земја и народ им е нанесена голема неправда во деведесетите (ВИДЕО)

Српскиот тенисер Новак Ѓоковиќ (39) е клучна фигура во новиот документарен филм „Зимски волк“. 

Ѓоковиќ: На мојата земја и народ им е нанесена голема неправда во деведесетите (ВИДЕО)

Филмот е создаден во соработка со платформата Amazon Prime со цел да се слушне неговата приказна за патувањето, искушенијата и проблемите со кои се соочил како спортист и човек. Авторот на филмот „Новак Ѓоковиќ: Волкот во зима“, Џејсон Хехир, се обидел во 90 минути да ја доближи личноста на Ѓоковиќ до публиката која не го познава доволно добро или која добива информации за него само од медиумите, објави Индекс.

Медиумското известување, тврди Ѓоковиќ, е причината зошто решил да проговори. Тој е свесен дека, особено во САД и Велика Британија, честопати бил прикажуван како негативец. Во ова, тој гледа сличност со начинот на кој Западот ја запознал Србија и верува дека постои искривена слика за неговата земја и народ, што сакал да ја исправи со овој филм. Тој за сè подетално разговарал со новинарот Џон Вертхајм во неговото ново интервју за Tennis Channel.

YouTube video

Тој зборуваше за тврдоглавост

Зборот „тврдоглавост“ се провлекува низ целиот филм, а Ѓоковиќ сакаше да ѝ објасни на западната публика дека тоа е неговата главна движечка сила. Авторот на филмот, Џејсон Хехир, кој претходно ја работеше приказната за Мајкл Џордан, брзо сфати дека станува збор за слично чувство на претворање на негативните околности во мотивација.

„Тврдоглавоста е таа внатрешна сила, таа тврдоглавост што ние Србите гордо ја користиме кога чувствуваме дека сите се против нас - кога сите велат дека не можете да направите нешто, дека нема да успеете и дека не сте доволно добри“, рече Ѓоковиќ. Тој истакна дека го покажува ова чувство на теренот, но дека тоа било присутно и кај целата нација во текот на деведесеттите години.

„Особено во текот на деведесеттите години, кога поминавме низ неколку војни, ембарга и санкции, ја користевме таа внатрешна сила за да им докажеме на сите дека грешат. Тоа гради ментална сила, цврстина и отпорност, но е и моќна животна сила“, објасни тој.

„На мојата земја ѝ е нанесена неправда“

Кога еден новинар го праша дали една од неговите мотивации во тенисот е да ја претстави својата земја во вистинско светло, со оглед на тоа што Србија има важна споредна улога во филмот, Ѓоковиќ одговори потврдно.

„Апсолутно. Секогаш се обидувам да бидам добар амбасадор на мојата земја. Благодарен сум за можноста да го носам знамето на Олимписките игри, на Дејвис купот или на кој било друг турнир. Не се претставувам само себеси, туку и Србија“, рече Ѓоковиќ.

„Како дете кое порасна со војните од 1990-тите и се соочи со бројни проблеми - не само јас и моето семејство, туку сите ние во Србија - имав чувство дека им е направена голема неправда на мојата земја и народ. Затоа преку спортот и позитивните вредности, се обидувам да ја покажам добрата страна на нашата земја што можеби не била видена често во светските медиуми“, додаде тој.

Како да го гледате филмот

Документарецот „Новак Ѓоковиќ: Зимски волк“ нуди целосен пристап кон животот на освојувачот на 24 трофеи од Гренд слем. Премиерата беше на 20 август на платформата Amazon Prime, а е продуциран од Words + Pictures и Sadoux Productions. Филмот е достапен на платформата Amazon Prime.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Иран: Немаме проблем со Бугарија, но имаме право да нападнеме извор на агресија кон нас

Техеран денеска повторно ја предупреди членката на НАТО, Бугарија, да не дозволува користење на нејзината територија за израелски или американски воени операции против Иран, велејќи дека го задржува правото да го нападне изворот на каков било напад.

Иран: Немаме проблем со Бугарија, но имаме право да нападнеме извор на агресија кон нас

„Немаме проблем со бугарскиот народ. Сепак, јасно ставивме до знаење дека секоја акција што според меѓународното право претставува поддршка за американско-израелската воена агресија против Иран, исто така претставува учество во акт на агресија“, изјави портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи.

Тој додаде дека „Иран има право да го нападне изворот, односно местото на потекло, на каков било акт на агресија против себе“.

„Претходно беше објавено, а извештаите го потврдија тоа, дека неколку авиони за полнење гориво ја напуштиле бугарската територија. Како што признаа многу бугарски граѓани и политичари, одобрувањето на престојот на тие авиони во бугарската база е спротивно на меѓународното право и претставува поддршка за воената агресија на Соединетите Американски Држави и израелскиот режим против Иран“, тврди тој.

„Долго време играме шах, но сега научивме и да играме покер“

Иран претходно ја предупреди балканската земја, која е и членка на Европската Унија, да не им дозволува на САД да ги користат нејзините воздухопловни бази во војна.

Минатиот месец, парламентарната комисија за одбрана на Бугарија одобри владин предлог со кој ќе се овозможи привремено распоредување на американски авиони за полнење гориво и американски воен персонал во воздухопловната база Безмер. Овој потег предизвика остро предупредување од Иран за овозможување на американски воени операции.

Багаеи тогаш рече дека секое учество во планирањето или извршувањето на вакви операции би претставувало соучесништво во „злосторството агресија и воени злосторства“. Тој го повика бугарскиот парламент да го отфрли распоредувањето на американските сили.

Багаеи денес додаде дека Иран „долго време игра шах“ и дека во последниве години „научил и да игра покер“, осврнувајќи се на развојот на воената стратегија на Техеран.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер