Пелистер, приказната стара 465 милиони години - Канал 5

Живот

Пелистер, приказната стара 465 милиони години

Националниот парк „Пелистер" географски се простира меѓу 41°4’15.96″ и 40°52’27.85″ северна географска ширина и 21°3’15.29″ и 21°16’9.41″ источна географска должина. 

Пелистер, приказната стара 465 милиони години

На 30 ноември 1948 година со закон донесен од Президиумот на Народна Република Македонија, дел од планината Баба што се наоѓа меѓу долините на Пелагонија и Преспа е прогласен за национален парк, именуван според највисокиот врв во паркот Пелистер со 2.601 метар надморска височина, стар 465 милиони години.

Националниот парк „Пелистер" географски се простира меѓу 41°4’15.96″ и 40°52’27.85″ северна географска ширина и 21°3’15.29″ и 21°16’9.41″ источна географска должина. Во паркот, освен врвот Пелистер, поистакнати се врвовите Стив со 2.468 метри, Ветерница со 2.420 метри, Муза со 2.351 метар, Бојаџиев Врв со 2.331 метар и други.

Геолошката градба на Баба Планина како типичен хорст ја чинат претежно палеозојски шкрилци и гранити, кои по тектонски и ерозивен пат се откриени во средишниот дел. Главниот гребен на север почнува со врвот Козји Камен (2.137 м), а завршува на територијата на Грција. Во релјефната структура на планината, освен истакнати гребени, доминираат длабоко всечени долини, додека, пак, од морфоскулптурните елементи посебно се истакнуваат камените реки на височина од 1.300 до 2.000 метри и тие се едни од најмаркантните на Балканскиот Полуостров.

Според експертите, релјефот во опфатот на НП „Пелистер" е создаван од средината на миоцен до денес, период во кој диференцираните тектонски движења биле доста активни и притоа од крајот на миоцен и почетокот на плиоцен се формирало некогашното Пелагонско Езеро, а подоцна и Преспанско Езеро. Старите езерски тераси не се доволно зачувани, а Пелагонското Езеро исчезнало, но и ден-денес постојат планински реки кои се со надолжни падови, што резултира со појава на брзаци, водопади и помали слапови.

Легенди за името на планинскиот врв Пелистер

Според податоци на ЈУ НП „Пелистер" – Битола, јавна установа задолжена за заштита и управување со паркот, постојат две легенди поврзани со името Пелистер. Во одредени тврдења се посочува дека името Пелистер потекнува од грчкиот збор „peristeri" што во превод значи гулаб. Ако белосивиот камењар на планината Баба се гледа од далечина, тој навистина наликува на гулаб. Според друга легенда, името Пелистер се поврзува со петиглестиот бор, а зборот петлистер е изведен од пет иглички и пет листа, па оттаму низ зборот петлистер се доаѓа до Пелистер. Петиглестиот бор, односно молика, прв го открил германскиот ботаничар и фитогеограф Аугуст Гризебах (1814-1879) за време на неговиот престој од 29 јуни до 21 јули 1839 година во нашата земја. Неговото откритие на пелистерскиот бор – молика, објавено на 2 јули 1839 година е суштинско за добивањето на статусот национален парк низ кој може да се забележат стебла постари од 230 години.

Моликата (Pinus peuce) како доминантен вид во паркот содржи две моликови заедници, односно планински моликови шуми (Digitali viridiflorae – Pinetum peuces), кои се застапени на надморска височина од 900 до 1.600 метри, и субалпски моликови шуми (Gentiano luteae – Pinetum peuces) застапени на надморска височина од 1.500 до 2.100 метри. Моликовите шуми на Пелистер се исклучиво автохтони со значително зачувани природни карактеристики, но освен моликата, на планината Баба има горска и подгорска букова шума, а на североисточните падини на горниот дел од течението на Цапарска Река кон Горни Котари, карактеристична е застапеноста на ела, која ги дополнува високите естетски вредности на Националниот парк „Пелистер".

Флора и фауна на планинскиот масив Пелистер

Националниот парк „Пелистер" се протега на надморска височина од 880 до 2.601 метар и во рамки тој масив има непроценето богатство со разновидна флора што го привлекува вниманието на истражувачите. Во постојните литературни податоци се посочува на вкупно 1.307 видови флора на територијата на паркот. Фауната исто така е примамлива за истражување, а од достапните податоци се воочува дека се утврдени 120 вида дневни пеперутки, што претставува 58,5 отсто од вкупната фауна на пеперутки во Северна Македонија. Планинарите велат дека прекрасна е глетката кога се набљудува летот на дневните пеперутки Scythris crupta и Scyrthris similis, кои жевеат само на Пелистер, како и ноќната пеперутка Hadena clara macedonica.

На Пелистер се регистрирани 22 вида вилински коњчиња (Odonata), и според истражуваниот материјал, на Пелистер се идентификувани 116 вида птици, од кои 5 вида се исчезнати. Статистички, на подрачјето на НП „Пелистер" вкупниот број регистрирани цицачи изнесува 47 и тоа е 53 отсто од вкупниот број видови во земјава.

Културно-историското наследство на територијата на Националниот парк „Пелистер"

Големиот број археолошки локалитети претставуваат вистинско богатство и важна дестинација за културниот туризам на планината Баба. Културното наследство во опфатот на НП „Пелистер" се материјалните и нематеријалните добра кои се израз или сведоштво на човековото творештво во минатото и сегашноста или се заеднички дела на човекот и природата кои поради своите археолошки, етнолошки или културни вредности, својства, содржини или функции, имаат културно-историско значење. Бројни споменици, споменични целини и културни предели сведочат за култни места и места поврзани со битки или други значајни настани и традиции. Потврда за тоа се сочувани археолошки предмети, саркофази, епиграфски споменици, столбови, скулптури… етнолошки предмети, мусандри, розети, таванции… уметнички предмети и друго.

Јавноста недоволно е запозната со археолошките локалитети Кула во селото Брајчино од среден век, Стари Лозја и Магарешко Мовче во село Братиндол од римско време, Суви Ливади кај село Ѓавато од доцна антика, тврдината Кале кај селото Трново од железно време и доцна антика и други вредности. Според историчарите, време е да се посвети внимание и за идентификација на спомениците на историјата, спомен-бистите, спомен-плочите и спомен-чешмите во НП „Пелистер".

Валоризацијата на природните богатства како императив

Валоризацијата на флората и фауната како реткост и на културно-историските вредности во НП „Пелистер" е импреатив за истоимената јавна установа која утврди и посебен план за управување со националниот парк до 2030 година. Валоризацијата на геодиверзитетот опфаќа грижа за врвот Пелистер, кој со својата височина и маркантност, како и со цирковите на север и на исток е непроценливо важен, но и изворишниот дел на Црвена Река со циркот на Малото Езеро, циркот под Широк Стапало и циркот на Големо Езеро, кој зафаќа голема површина и е интересен по впечатливите остатоци. Падините на Пелистер, северно од врвот Стив (2.468 м), кон Јоргов Камен и Копанки, каде што има огромни камени реки и камени мориња, исто така се вредно геонаследство.

И, конечно, имајќи го предвид фактот дека во Паневропската еколошка мрежа за Југоисточна Европа, Пелистер е идентификуван како важен коридор за движење на дивите растителни и животнински видови, грижата за паркот треба да продолжи со несмален интензитет, континуитет и концентрација (без олабавување), бидејќи вредностите на природата, освен локално и национално значење, имаат и ЕУ-важност, која е за добросостојба на посетителите и идните генерации.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Балкан

Грција на парадата во Солун го покажа најновото оружје- посебно внимание привлече „Ахиловиот штит“

Грција ги претстави своите нови системи за воздушна одбрана и друга воена опрема на парадата во Солун, по повод годишнината од отфрлањето на ултиматумот од 1940 година од страна на фашистичка Италија.

Грција на парадата во Солун го покажа најновото оружје- посебно внимание привлече „Ахиловиот штит“

На парадата, одржана по познатата крајбрежна авенија на градот, присуствуваа претседателот Константинос Тасулас, премиерот Киријакос Мицотакис, министерот за одбрана Никос Дендиас и други политички и воени претставници, објави Катимерини.

Новите системи дизајнирани за откривање и прекинување на комуникациите меѓу непријателските беспилотни летала, заедно со системите за пресретнување ракети, беа претставени за прв пат како дел од повеќеслојната програма за воздушна одбрана на Грција „Ахилов штит“.

Тенковите „леопард“ и други воени возила, исто така, учествуваа на парадата, додека новата фрегата „Кимон“ беше закотвена недалеку од брегот. Парадата заврши со воздушна демонстрација од страна на борбен авион Ф-16 од акробатскиот тим „Зевс“ на грчките воздухопловни сили.

Тасулас рече дека годишнината служи како потсетник за тоа што Грците можат да постигнат преку единство, потсетувајќи се како Грција им се спротивстави на нацистичките сили во време кога голем дел од Европа веќе беше под нивна контрола.

„Денес, во сосема поинаква средина, нашата земја повторно може да направи големи чекори и да постигне чуда преку единство“, рече тој. Додаде дека новите системи за оружје ја покажуваат способноста на Грција да ги одврати заканите и, доколку е потребно, да ги победи.

Мицотакис рече дека Грција е сила која се залага за мир, која не им се заканува на другите, но не попушта ниту пред заканите.

„Вооружените сили ја спроведуваат најголемата програма за набавка на оружје во својата историја“, рече тој, посочувајќи ги новите технологии презентирани на парадата и нивната улога во зајакнувањето на способноста на Грција да ги одврати сите што би можеле да го оспорат нејзиниот суверенитет или суверени права.

Додаде дека системите за оружје се финансирани од грчките даночни обврзници и дека економската стабилност е од суштинско значење за одржување на силна одбрана.

Дендиас рече дека брзата модернизација на вооружените сили како дел од владиниот план за реформа на одбраната „Агенда 2030“ е од суштинско значење за националниот опстанок.

Тој рече дека парадата го покажала напредокот на војската, но предупреди дека Грција не може да си дозволи да ја намали својата гардираност додека технологијата продолжува брзо да напредува.

„Не можеме а да не останеме будни“, рече тој, нагласувајќи ја потребата вооружените сили да бидат во чекор со технолошкиот развој.

Дендиас, исто така, го поздрави учеството на американскиот воен персонал и членовите на Кипарската национална гарда.

Студентска парада беше одржана и во центарот на Атина по повод националниот празник.

Тагови: Ахилов штит солун

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Живот

Шокантни обвинувања против таткото на Меган Маркл- полицијата истражува ужасен материјал, пронајден во неговата куќа

Полицијата на Филипините доби судска наредба за испитување на материјалот пронајден на дигиталните уреди на Томас Маркл, таткото на војвотката од Сасекс Меган Маркл.

Шокантни обвинувања против таткото на Меган Маркл- полицијата истражува ужасен материјал, пронајден во неговата куќа

Полицијата на Филипините доби судска наредба за испитување на материјалот пронајден на дигиталните уреди на Томас Маркл, таткото на војвотката од Сасекс Меган Маркл, откако неговиот син го обвини за сексуална злоупотреба на деца минатата недела.

Меган Маркл, таткото на војвотката од Сасекс, се најде во центарот на меѓународна истрага откако Томас Маркл помладиот тврдеше дека пронашол докази за материјал за сексуална злоупотреба на деца во домот на неговиот татко на Филипините, објавува „Дејли меил“.

Маркл постариот (82) е обвинет за поседување „грозоморна“ колекција фотографии и снимки од злоупотреба на деца, вклучувајќи видеа на кои наводно се прикажани девојчиња на возраст од десет или 11 години во сексуални дејствија.

Меган е отуѓена од својот татко од 2018 година, кога се омажи за принцот Хари.

Томас помладиот рече дека го пронашол спорниот материјал во јули оваа година додека ги пребарувал кутиите на својот татко барајќи уред за неговата свршеница Роуз. Неговиот татко во тоа време се вратил во Соединетите Држави на лекување.

Според него, материјалот вклучувал 15-минутно видео од голи девојки на стариот мобилен телефон на неговиот татко. Откако го вклучил компјутерот, видел заштитник на екранот со стотици непристојни фотографии на екранот.

Тој тврдел дека меѓу нив има фотографии од голи девојки, како и некои на кои наводно имало мали деца.

На една фотографија, направена со филмска камера од 35 милиметри, наводно се гледа брадест маж кој личи на Томас Маркл како има секс со млада Азијка.

„Никогаш не сум бил на таква фотографија“, рекол Маркл постариот во саботата.

Неговиот 60-годишен син го пријавил материјалот, кој бил пронајден во четири големи кутии за складирање, во Федералното истражно биро на САД (ФБИ) и локалната полиција во Себу Сити, Филипини.

Во меѓувреме, Томас Маркл постариот е во центар за рехабилитација во Флорида, каде што отпатувал на лекување откако доживеал мозочен удар што резултирал со ампутација на левата нога.

Маркл постариот ги негира обвинувањата, нарекувајќи ги „грозоморни лаги“ и изјавил дека ќе направи „сè што е потребно“ за да ја докаже својата невиност.

Суд на Филипините денес, според извештаите на медиумите, издал наредба со која ѝ дозволува на полицијата да го испита пронајдениот материјал.

Министерот за внатрешни работи на Филипините, Џонвик Ремулја, претходно изјави дека се очекува форензичката анализа да биде завршена во рок од една недела.

Сепак, тој предупреди дека „сите индикации досега укажуваат на можноста дека станува збор за сексуален престапник од најлош вид“.

Филипинската работна група за борба против трговијата со луѓе и онлајн сексуалната злоупотреба и експлоатација на деца (OSAEC) моментално го истражува случајот.

Се очекува и ФБИ да започне сопствена истрага откако Маркл помладиот ги пријави своите наоди во агенцијата. Според извештаите во медиумите, ФБИ веќе контактирало со филипинските власти и може да започне истрага во соработка со нив.

Меган се огласи: „Сакав да ги заштитам моите деца“

Меган Маркл со години не била во контакт со својот татко, но минатата година, додека тој бил во болница, таа му испратила писмо.

Во него, наводно, му рекла дека повеќе нема да има можност да разговара со неа или да се сретне со нејзините деца, објаснувајќи дека таа и надлежните институции се свесни за обвинувањата дека тој злоупотребувал малолетни девојчиња.

Во соопштението објавено минатата недела, војвотката од Сасекс откри дека првпат дознала за „вознемирувачките и загрижувачки“ обвинувања против нејзиниот татко во 2018 година.

Како што изјавила, тогаш полицијата во Лондон, имено Метрополитенската полиција, ѝ предала писмо напишано од неговата покојна прва сопруга, Рослин Лавлејс.

Британските власти претходно ја известиле Меган дека истражуваат обвинувања во писмо испратено до Скотланд Јард во 2018 година, кое полицијата подоцна ѝ го проследила.

Метрополитенската полиција потврди дека ги истражува обвинувањата. Сепак, според достапните информации, полициските сили претходно не го истражувале Томас Маркл постариот, ниту пак во моментов го истражуваат посебно.

Во изјава, Меган рече: „Длабоко сум тажна од вестите што се појавија во последните 24 часа и моите мисли се со сите деца кои можеби биле повредени. Писмото беше испратено до Метрополитенската полиција и до Единицата за заштита на кралското семејство и специјална заштита во 2018 година. Тоа писмо подоцна ми беше проследено. Во него беа изнесени вознемирувачки и загрижувачки обвинувања против мојот татко и сум уверена дека тие се истражуваат. Се надевам дека сега е јасно дека, и покрај искривувањето на фактите во некои медиуми во текот на годините, имаше само една причина зошто се дистанцирав од мојот татко и решив да не му дозволам контакт со нашите деца - нивната заштита. Верував дека надлежните институции ќе го сторат истото за другите семејства. Иако она што сега е откриено е многу поодвратно отколку што некој можеше да замисли, искрено се надевам дека правдата ќе биде задоволена и дека безбедноста и заштитата на невините деца ќе останат апсолутен приоритет.“

Метрополитенската полиција продолжува да ги разгледува обвинувањата, додека Филипинската работна група за борба против трговијата со луѓе и сексуалната злоупотреба на деца преку интернет истражува.

Американското ФБИ, исто така, размислува да започне сопствена истрага и, според медиумските извештаи, веќе контактирало со филипинските власти за можна заедничка акција.

Тагови: Меган Маркл таткото

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Европа

Тензично во Италија: Горат гуми во Џенова, во Торино фрлаат јајца врз полицијата (ВИДЕО)

Тензиите за време на масовните протести во Италија растат, а некои градови се соочуваат со инциденти, блокади и зголемено присуство на полицијата.

Тензично во Италија: Горат гуми во Џенова, во Торино фрлаат јајца врз полицијата (ВИДЕО)

Во Џенова, пристанишните работници го блокираа влезот во пристаништето со поставување големи гуми, од кои некои беа запалени, а беа употребени и димни бомби.

Протестите се одржуваат како дел од генералниот штрајк против зголемувањето на трошоците за живот, ниските плати и зголемените воени трошоци. Илјадници работници, студенти и синдикални активисти се на улиците, а ситуацијата е особено напната во Џенова и Торино.

Во Џенова, работниците од автономниот колектив на пристанишни работници CALP и синдикатот USB Mare e Porti го блокираат преминот на влезот во пристаништето Албертачи од утрото. Тие поставија голем број гуми на пристапот, од кои некои беа запалени, додека демонстрантите користеа и димни бомби.

Пристанишните работници рекоа дека не сакаат да работат во систем кој, како што тврдат, овозможува транспорт на оружје за војна. Тие исто така најавија дека ќе се обидат да влезат во пристанишниот комплекс и да го блокираат неговото работење, објавува Rai news.

Во Торино, демонстрантите стигнаа до Пјаца Кастело, пред префектурата, каде што фрлаа јајца врз полицајците што ја чуваа зградата.

Исто така, беа активирани димни бомби, а меѓу толпата се појавија слики од италијанскиот премиер Џорџо Мелони прикажани наопаку.

Во Рим, организаторите на протестите објавија дека демонстрантите нема да ја напуштат Виа деи Фори Империјали до недела. Тие планираат да постават шатори и да останат на таа локација додека не се одржи националното собрание.

Во Фиренца, полицијата за спречување нереди запре група од неколку стотици луѓе кои се обидоа да се упатат кон префектурата и катедралата, додека во Пиза, студентите ја окупираа историската зграда на универзитетот Сапиенца.

И покрај поединечните инциденти, протестите во неколку градови досега поминаа без поголеми судири.

Тагови: италија Торино

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер