Ново вселенско летало ќе надгледува како штитот на Земјата ги прима ударите од соларните бури - Канал 5

Ново вселенско летало ќе надгледува како штитот на Земјата ги прима ударите од соларните бури

Заедничко европско-кинеско вселенско летало е подготвено да истражи што се случува кога екстремни ветрови и огромни експлозии на плазма од Сонцето ќе го погодат магнетниот штит на Земјата.

Ново вселенско летало ќе надгледува како штитот на Земјата ги прима ударите од соларните бури

Особено силните сончеви бури можат да ги онеспособат сателитите, да ги загрозат астронаутите - и да создадат шарени аурори на небото на северните и јужните географски широчини, објави Phys.org.

За да дознае повеќе за овој малку познат феномен на вселенското време, вселенското летало SMILE со големина на комбе има задача да ги направи првите рендгенски набљудувања на магнетното поле на Земјата.

Вселенското летало е закажано да се лансира со ракета Vega-C во вторник од Европската вселенска агенција во Куру, Француска Гвајана, на североисточниот брег на Јужна Америка. Лансирањето првично беше закажано за 9 април, но беше одложено поради технички проблем.

SMILE - Solar Wind Magnetosphere Ionosphere Link Explorer - е заедничка мисија помеѓу Европската вселенска агенција (ESA) и Кинеската академија на науките. „Со мисијата SMILE, сакаме да ја проучиме врската помеѓу Земјата и Сонцето“, велат научниците од ESA.

Сончевиот ветер е поток од наелектризирани честички од Сонцето. Понекогаш овој ветер се претвора во огромна бура поради масивни плазма ерупции наречени коронални експлозии.

Патувајќи со брзина од околу два милиони километри на час, на овие моќни експлозии им треба еден или два дена за да стигнат до Земјата. Откако ќе пристигнат, магнетното поле на Земјата делува како штит, отклонувајќи ги повеќето наелектризирани честички.

Сепак, за време на особено интензивни настани, некои честички можат да поминат во нашата атмосфера, каде што имаат потенцијал да ги уништат електричните или комуникациските мрежи. Тие исто така произведуваат прекрасни аурори - северните или јужните светла.

За време на најмоќната геомагнетна бура што некогаш е забележана, во 1859 година, заслепувачки аурори биле видени дури до Панама, а телеграфските оператори низ целиот свет доживеале електрични шокови.

Сончевите ветрови сега можат да претставуваат закана за сателитите што орбитираат околу Земјата, како и за астронаутите во вселенските станици.

Со оглед на овие закани, научниците сакаат да дознаат повеќе за вселенското време, за да може светот подобро да предвиди и да се подготви за големи влијанија во иднина.

За да помогне во овој потфат, мисијата SMILE е дизајнирана да детектира Х-зраци што се емитираат кога наелектризираните честички од Сонцето комуницираат со неутрални честички во горната атмосфера на Земјата.

Вселенското летало ќе го набљудува феноменот од неколку важни локации, вклучувајќи ја и магнетопаузата - каде што магнетниот штит ги отклонува сончевите честички. Исто така, ќе лета над половите на Земјата, каде што се видливи фотоните на Х-зраците.

Во вторник, леталото ќе биде позиционирано 700 километри над Земјата пред да започне високо елиптична орбита. SMILE ќе лета на надморска височина од 5.000 километри над Јужниот пол, од каде што ќе испраќа податоци до истражувачка станица на Антарктикот наречена Бернардо О'Хигинс.

Сепак, леталото ќе биде 121.000 километри над Земјата кога ќе лета над Северниот пол, за да добие многу поширок поглед во подолг период. Ова ќе ѝ овозможи на мисијата „континуирано да ги набљудува северните светла 45 часа за прв пат во историјата“.

Вселенското летало носи четири научни инструменти, вклучувајќи рендгенски снимач од Обединетото Кралство, како и УВ снимач, јонски анализатор и магнетометар од Кинеската академија на науките.

Се очекува SMILE да започне со собирање податоци само еден час откако ќе биде поставен во орбитата. Мисијата е предвидена да трае три години, но може да се продолжи ако сè оди според планот.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

19 годишник со мотоцикл загина при судир со автомобил Алфа Ромео со италијански ознаки на ул. Радишанска

Истрагата треба да покаже како настанала несреќата.

19 годишник со мотоцикл загина при судир со автомобил Алфа Ромео со италијански ознаки на ул. Радишанска

Силниот звук од силниот удар на улицата Радишанска во скопската населба Радишани на улица ги извадил жителите од улицата на самото место на сообраќајната несреќа каде на самото место загинал 19 годишниот Н.М кој управувал со моторот што имал сообраќајка со возило алфа ромео со италијански регистрарски таблици управуван од 46 годишен С.Б. Целата улица беше блокирана, а граѓаните во шок раскажуваа дека ударот бил силен, а момчето немало знаци на живот.

Истрагата треба да покаже како настанала несреќата. И автомобилот е со големи оштетувања од левата страна на возилото каде што бил ударот. Возачот со повреди бил пренесен на болничко лекување.

По завршување на истрагата ќе се знаат причините и околностите за сообраќајната незгода.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Со одлука на Апелација за убиството на партнерката казната за кавадарчанецот зголемена од 16 на 20 години затвор

Апелационот суд во Скопје ја зголеми зaтворската казна од 16 на 20 години на 44 годишниот Илија Панов.

Со одлука на Апелација за убиството на партнерката казната за кавадарчанецот зголемена од 16 на 20 години затвор

Апелационот суд во Скопје ја зголеми зaтворската казна од 16 на 20 години на 44 годишниот Илија Панов, кој беше прогласен за виновен за убиството на вонбрачната партнерка 52 годишната Сузана Серенакова извршено во јануари 2025 година во Кавадарци.

И одбраната на Панов и обвинителството се жалеа на првичната пресуда. Но, апелација одлучи казната да биде повисока со цел да има поголема казна врз основа на направеното дело за лице кое било осудувано и претходно и во чести состојби на афект ја физички и психички ја малтертриал неговата партнерка. Обвинетиот не го признал делото негирајќи дека не бил кај жртвата дома, но ДНК анализата покажала дека траги од него биле пронајдени на облеката и под ноките на жртвата, за што биле клучни во истрагата. Панов беше обвинет за убиство за дело кое е привидена најстрога казна доживотен затвор.

Семејното насилство е во пораст, од периодот од 2018 до 2025 година извршени се 42 убиства, 24 обиди и 192 тешки повреди, а имало скоро 45 илјади пријави за семејно насилство. Психологот Мирјана Јовановска Стојановска објаснува дека високите затворски казни се во ред, но самата казна не ја менува мотивацијата кај насилникот и неговата внатрешна намера, го менува само однесувањето да ја избегне казната.

„Она што се случува внатре во личноста казната не го менува. Да треба казна но најдобро е да има комбиниран систем каде освен казна ќе му се помогне на оној што ги прави делата. Затоа што очигледно е дека им треба многу помош“, вели изјава Мирјана Јовановска Стојановска.

Со новите измени во законот за спречување и заштита од насилство се предложува полицајците да имаат ново овластување со кое полицаецот врс основа на процена на ризик ќе може веднаш да изрче мерка за заштита на жрвата, насилникот да се отстрани од домот без согласност на жртвата и да трае до 48 часа со што судот може да ја продолжи до 30 дена или да ја укине.

YouTube video

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Скопјанец управувал возило со 3,29 промили алкохол во организмот и предизвикал сообраќајна незгода, следува соодветна пријава

За настанот е известен јавен обвинител, а возилото било одземено.

Скопјанец управувал возило со 3,29 промили алкохол во организмот и предизвикал сообраќајна незгода, следува соодветна пријава

На 06.08.2026 во 17:00 часот во Скопје, полициски службеници од СВР Скопје го лишија од слобода И.А.Л.(34) од Скопје. Претходно, во 15:10 часот на ул.„Пролет“ во Скопје, со патничко возило „матиз“ со скопски регистарски ознаки, кое го управувал, учествувал во сообраќајна незгода со патничко возило „хонда“ со скопски регистарски ознаки, управувано од Д.П.(20) од Скопје, при што била причинета материјална штета. При преземање мерки и вршење на увидот, полициските службеници констатирале дека И.А.Л. возел под дејство на алкохол, односно му биле измерени 3,29 промили во крвта.

За настанот е известен јавен обвинител, а возилото било одземено. По целосно документирање на случајот, против него ќе биде поднесена соодветна пријава.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер