Живот

Нова „пандемија", човештвото се соочува со дестабилизација на психолошката состојба

Владее пандемија во светот, а владее и секојдневниот страв кај човештвото. Ковид состојбата со себе донесе економски, емоционални, општествени кризи, но и низа стравови.

Не зароби во постојан трепет од она што ни го носи денот. Прагот од нашите куќи го пречекоруваме само со една мисла, да се вратиме дома, без да се заразиме со корона вирусот.

Се чини дека на врата ни чука нова „пандемија", човештвото е преплавено со постојани промени, стресови, но и човечки загуби, сето ова резултира со зголемување на бројот на луѓе кои бараат помош од психолог. Стручните лица се согласни во ставот дека огромните промени и адаптации, стравот и загриженоста за здравјето и животот допреа до секое семејство и до секој член од истото.

-За жал, оваа долготрајна пандемиска криза сериозно го афектираше и менталното здравје на луѓето, како во светот, така и кај нас. Ефектите ги чувствуваат сите возрасни категории, но не се исклучок ни децата. Верувам дека оваа криза, која се уште трае донесе огромна неизвесност, никого не остави рамнодушен и предизвика дестабилизација на психолошката состојба и нормалното живеење кај многумина, потенцира М-р Ивана Хаџиванова, психолог, психотерапевт и супервизор.

Таа додава дека Ковид состојбата предизвика зголемена депресија и анксиозност, дел од луѓето кои се соочуваат со една од овие две состојби, ги препознаваат симптомите, меѓутоа за жал има и дел од популацијата, кај која симптомите остануваат непрепознаени подолг период и од самата личност, а и од семејствата. Според Хаџиванова тоа носи свој ризик во продлабочување на проблемите и предизвикува долго страдање на личноста.

-Во препознавањето на симптомите на депресија и анксиозност од голема помош и важност е информирањето, читањето и психоедукацијата која ја прават стручните лица од оваа област и се поголемата медиумска застапеност, со отворено зборување на теми врзани за менталното здравје. Истово е од исклучителна важност за детабуизирање и дестигматизација, и тргање на стравот врзан за овој важен здравствен и општествен аспект како менталното здравје. Важно е да се прави превенција и да се бара помош и за своето ментално здравје, подеднакво исто како што се бара за телесното, вели таа.

Психологот за МИА вели дека овие две состојби кај човекот можат да се одразат на сите животни аспекти кај личноста, односно да го оневозможат нормалното функционирање.

-Тоа се сепак растројства што ги засегаат и вољево-нагонските динамизми на личноста, како и когнитивните функции. Тие прават потешкотии во ефикасноста во работењето и професионалниот дел, во семејните односи и динамика вклучително и контактот со децата, во партнерските односи и интимниот живот, во социјалниот живот и дружењето со пријателите доведувајќи до одбегнувачко однесување и изолација. Често предизвикуват и пад на расположението и едно животно незадоволство, доминација на тага, страв, паника и загриженост, како и појава на несигурност, неодлучност и пад на самодовербата кај личноста која истовремено се критикува и обвинува за сопствените чувства и состојба, непотребно ставајќи ги во категорија на „слабост'', потенцира Хаџиванова.

На прашањето дали е забележан раст на лица кои имаат некое од овие две заболувања, таа рече дека овие заболувања, кои и пред пандемијата биле распостранети во голема мера, сега драстично се зголемиле, а тоа, како што вели психологот го потврдиле и светските здравствени релевантни институции и организации.

Објаснува дека по појавата на корона вирусот се почсето се поплакувале и луѓе кои никогаш претходно немале никакви потешкотии од психолошка природа..Пандемиската криза го урива стереотипот – барањето психолошка помош не е срам, туку човечка потреба.Сепак, за жал ние сме нација која има длабоко вкоренето – НЕ, за зборување на проблемите и траумите бидејќи истите се доживуваат како срамни.

Но, според стручните лица одењето на психолог не треба да се врзува само за менталните болести, потенцираат дека прихологот има важна улога при донесување големи животни одлуки, поддршка при загуби, разводи и адаптирање на животните промени, партнерски несогласувања, семејни потешкотии, личен и професионален раст и развој како и советување и психоедукација на разни теми значајни за сите животни улоги, како на пример, родителството и одгледувањето на децата. Појаснуваат дека позитивно е тоа што луѓето полека почнуваат да го откриваат вистинското значење на посетата на психолог.

-Во последниве неколку години се забележува пораст на свесноста за грижата за менталното здравје и посетата на психолог/психотерапевт. Оваа година пак особено, бидејќи пандемиската криза која ги загрози менталната добросостојба и здравје, на некој начин направи тоа да се сфати уште посериозно и со поотворен ум и луѓето да ги надминат предрасудите и стереотипите и забележително да се похрабри во барањето стручна помош, вели Хаџиванова за МИА.

Таа порачува дека колку повеќе и без срам говориме, споделуваме и се информираме во однос на менталните растројства и болести и за тоа како се чувствуваме, толку подобро за сите, бидејќи само така ќе се тргне притисокот од криењето, срамот и стигмата.

Хаџиванова заклучува дека луѓето се ранливи, и дека не постои човек кој никогаш не бил макар еднаш во емоционална криза, или пак не почувствувал и доживеал голем стрес, некаква загуба, причини кои доведуват до одредена депресија или анксиозност.

Расцеп на душата – живот со шизофренија

Расцеп на душата! Два збора кои асоцираат на наслов од некоја тажна бајка или пак одреден животна неправда, но не, овие зборови всушност ја опишуваат тежината на животот со шизофренијата. Поточно кажано шизофренијата претставува кованица од два збора шизо и френос, кое во буквален превод означува расцеп на душата. Од самиот збор се согледува тежината за кое самото од себе е дефинирано како сериозно душевно растројство.

Имено, постојат различни видови степени на сериозност на менталните заболувања. Како најсурово и најистакнато е токму ова заболување, кое иако е во иста група со депресијата и анксиозноста, сепак се одделува од нив поради различениот облик во кој што се појавува.

Ова заболување се одвојува од сите по своите специфични симптоми, така шизофреничарите живеат заглавени помеѓу два света, помеѓу оној реалниот и оној кој се одвива само во нивните глави, додека пак на повеќето од нив секојдневието им е сведено на разграничување на реалното од нереалното.

За шизофренијата како посебен вид на ментално заболување разговаравме со др, спец. псијихатар Марија Костадиновска. На прашањето што точно се одвива во нивните испреплетени светови Костадиновска ни даде сликовито објаснување. Таа напомена дека првенствено ова растројство се манифестира со неповрзан говор, немотивирано смеење или плачење, нереален страв, како и чувство на загрозеност.

-Лицата кои страдаат од ова растројство се соочуваат и со нарушено доживување на околината, нереално размислување и однесување, слушање на одредени шумови или гласови, кои како такви не се во склоп со реалноста. Дел од болеста опфаќа и осиромашување на емоциите, па често проследува недостиг на лицева експресија, оскуден речник, неможност за доживување на задоволство, недостиг на мотивација и желба за социјални опкружување и комуникација, вели Костадиновска.

Инаку се смета дека болеста е генетски предиспонирана, но сепак за развој на болеста влијаат и други фактори како што се исхраната и стресните моменти.

– И за периодот од рано детство од значење е стабилна средина за раст и развој на детето. Децата кое се опфатени во групата на таканаречени детски трауми како злоупотреба, малтретирање на детето или рана смрт на родител се потенцијални фактори за отпочнување на шизофрен процес. Употребата на марихуана, амфетамин или алкохол, може да бидат дополнителен фактор во развојот на шизофренијата, особено кај оние лица кои се со одредена генетска предиспонираност, додава Костадиновска.

Оваа состојба се утврдува преку психијатриски преглед, обсервацијата, односно набљудувањето на лицето, следењето на неговите мисли, однесување и доживување на илузиите. Притоа за добивање поконкретни податоци се користат одредени тестови со кои се увидува подлабоката структура на личноста. Овие тестови се алатка во секојдневното функционирање на стручните лица, со чија помош и може да се утврди за кој вид на шизофренија станува збор.

-Растројството се јавува во адолесцентион период, и тоа кај момчињата најчесто во средниот период до 25 годишна возраст, додека кај девојчињата се јавува некаде во доцниот адолесцентен период, по дваесет и петата година. Со оглед дека почетокот на болеста се совпаѓа со одредени психички промени кои и се својствени на адолесцентниот период, како повлекување од друштвото, намалување во успехот во училиште, променливо расположение, на почетокот психичките промени може да се протолкуваат во рамките на нормалниот адолесцентен развој, вели Костадиновска.

Но, што е пресудно за овие лица да се стигматизирани во околината во која живеат?!

-За жал да. Лицата се стигматизирани, обоени под превезот на неспособни, недостасуваат едукации за сериозни душевни ратројства, преку кои ќе се опфати манифестацијата, текот и лекувањето. Стравот од непознатото генерира одбранбен механизам, а тоа е избегнување, нагласува Костадиновска

Таа потеницира дека голем дел од овие луѓе постануваат неспособни за остварување редовен работен однос, бидејќи кај нив страда процесот на запамтување, расудување, донесување одлуки, решавање проблеми. Се соочуваат со недостиг на средства за нормално функционирање, препуштени сами на себе, често пати приметени како скитаат, со неодржана лична хигиена. Според неа овие елементи го условуваат социјалниот фактор за одржување на стигматизацијата.

Предвидувањата на стручните лица се дека за жал и по завршувањето на корона кризата, човештвото долго ќе се справува со последиците по менталното здравје, со други зборови откако ќе се справиме со пандемијата ќе треба да се подготвиме за нова битка, битка против депресијата и анксиозноста, воопшто дестабилизираната психолошка состојба./МИА.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Бизарно

Семејството мислело дека бабата е мртва, ја ставиле во ковчег и ја оплакувале- тогаш снаат видела нешто чудно

Приказната за жена во седумдесеттите години од кинеската провинција Хебеј, која страдала од церебрална тромбоза и се лекувала од рак, го привлече вниманието на јавноста.

Според локалните медиуми, лекарите заклучиле дека болеста повеќе не може да се лекува, по што нејзиното семејство ја однело дома.

Шокантно изненадување за семејството

Бабата била пронајдена мртва на 8 септември, па семејството го ставило нејзиното тело во ладилник-ковчег додека чекало да се соберат сите роднини.

Сепак, следната вечер се случило нешто што ги изненадило сите, објавува „Саут Чајна Морнинг Пост“.

Имено, снаата слушнала тивок звук на „зуење“ што доаѓал од внатрешноста на ковчегот. Семејството веднаш го отворило и ја видело старицата жива! Таа била во сериозна состојба, не можела да јаде ниту да пие.

За жал, таа починала подоцна истата вечер и била погребана на 13 септември.

„Никој не би измислил приказна...“

Член на семејството подоцна објавил детали за необичната приказна на интернет, покренувајќи прашања за тоа дали приказната е автентична.

„Никој не би измислил приказна за животот и смртта на член на сопственото семејство“, напиша тој.

Локалните медиуми објавија дека телото на несреќната жена било ставено во ладилник, но дека не било поставено на длабоко замрзнување.

Едно можно објаснување за овој случај, според лекарите, е состојба позната како „очигледна смрт“.

„Се надевам дека пронашла мир“

Ова е ситуација во која виталните знаци се толку слаби што е исклучително тешко да се регистрираат.

Необичниот случај предизвика бројни реакции на социјалните мрежи, а еден корисник напиша: „Овој вид „враќање“ сигурно бил болен за несреќната жена. Се надевам дека пронашла мир во задгробниот живот“.

Друг додаде: „Семејството прво требало да добие официјален смртоносен лист од болницата“.

Трет корисник ги спомена локалните обичаи: „Во минатото, семејствата честопати го држеа починатиот дома три дена. Денес, сè се случува толку брзо што некои луѓе се кремираат веднаш откако ќе бидат прогласени за мртви“.

Тагови: бабата ковчег

Судбина

Тригодишно дете се удавило во базен- за тоа време мајка му спиела „камен“ пијана, уапсена е

Мајка од Индијана е уапсена откако нејзиниот 3-годишен син се удавил во базен додека таа наводно била „камен“ пијана, според полицијата.

Еми Џо Фарбер требало да го чува детето, но заспала откако испил премногу пиво. Сега се соочува со обвинение за занемарување на дете што резултирало со смрт, објави „14Њуз“.

Ентони Аусикер, портпарол на полицијата во Евансвил, изјави дека Фарбер испил шест или повеќе лименки пиво „Бад Ајс“ од 0,7 литри за околу два часа минатата сабота. Таа седела на терасата и требало да го надгледува својот син кој си играл во базенот во дворот. Според портпаролот, наместо да се грижи за детето, таа пиела додека не заспало во својот стол.

Полицијата ја уапсила мајката

Полицијата вели дека еден од гостите во куќата во еден момент забележал дека детето повеќе не е во базенот, па излегол во дворот. Таму го нашол момчето како лебди со лицето надолу покрај превртен душек на воздух. Гостинот веднаш го повикал сопственикот на куќата. Заедно, го извадиле момчето од водата, започнале со кардиопулмонална реанимација и повикале брза помош. Тие исто така се обиделе да ја разбудат мајката, која реагирала дури кога сфатила што се случува со нејзиниот син.

Кога пристигнале полицијата и брзата помош, Фарбер се обидела да ги скрие празните лименки пиво. Медицинскиот тим презел реанимација и го однел момчето во болница, каде што било прогласено за мртов.

Таа била агресивна кон полицајците

Фарбер била уапсена под сомнение дека била под дејство на алкохол додека чувала деца, што е кривично дело во Индијана. Таа била однесена во болница каде, според судска наредба, биле земени примероци од крв за анализа на алкохол и дрога. Резултатите сè уште се чекаат. Во болницата, според полицискиот извештај, таа станала агресивна и плукнала по полициски наредник. Наводно била лута затоа што не сакале да ѝ ги извадат лисиците.

По болницата, Фарбер била однесена во затворот во округот Вандербург. Таа била обвинета за занемарување на дете што резултирало со смрт, а нејзината кауција била одредена на 25.000 долари во готово.

Тагови: базен пијана

Свет

Ердоган: ОН мора да го укинат правото на вето во Советот за безбедност

Турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган напиша статија за Блумберг со наслов „ОН мора да го укине правото на вето на Советот за безбедност“.

Во статијата тој наведува дека „трагедиите што светот ги виде во последните години, како што се пандемии, енергетски кризи, прекини во синџирот на снабдување и регионални конфликти, покажаа дека препуштањето на решавањето на кризите со кои се соочува светот на волјата на неколку престолнини повеќе не одговара на денешната реалност“. Нагласувајќи дека прилагодувањето на глобалните механизми за донесување одлуки на денешните услови повеќе не може да се одложува, Ердоган истакна дека Советот за безбедност на Обединетите нации сè уште ја одразува структурата на периодот по Втората светска војна. Нагласувајќи дека поефикасно, пофер и поодговорно разбирање на претставувањето е неопходност и дека патот до тоа води не само преку проширување на претставувањето, туку и преку фер распределба на раководните одговорности, Ердоган нагласи: „Должни сме да го вклучиме искуството, капацитетот и волјата на различни географски области во решавањето на глобалните и регионалните прашања. Нашиот повик „Светот е поголем од 5“ во оваа смисла е повик за пошироко разбирање на одговорноста. Потребата од реформа сега мора да се преведе во конкретен план. Во срцето на тој план мора да биде укинувањето на привилегијата за вето. Бидејќи додавањето нови привилегирани членови во Советот за безбедност не го решава проблемот со концентрацијата на моќта за донесување одлуки во рацете на неколку држави, туку само го проширува опсегот на таа привилегирана структура. Укинувањето на привилегијата за вето мора да биде и почетна точка и фундаментална стратешка цел на секоја значајна реформа. Реформата не може да значи давање на истата привилегија на други држави. Во рамките на Генералното собрание мора да се формира широка коалиција околу принципот дека ниедна држава нема право трајно да ја блокира волјата на мнозинството од меѓународната заедница.“ Нагласувајќи дека „рамнотежата меѓу Советот за безбедност и Генералното собрание мора повторно да се воспостави“, Ердоган изјави:

- Можно е да се зголеми претставничкиот капацитет на Советот за безбедност и неговата одговорност кон Генералното собрание преку зајакнување на овластувањата на Генералното собрание, укинување на постојаното членство и воспоставување структура во која Генералното собрание ги избира членовите на Советот за безбедност на ротирачки начин за одредени периоди, а земјите што сакаат нов мандат мора да ја вратат довербата на мнозинството членови на избори. Не можеме да изградиме иден меѓународен поредок со зачувување на хиерархиите од минатото.

„Настаните од последниот четврт век, кој може да се смета за исклучително краток период од гледна точка на светската историја, покажаа дека ниедна рамнотежа на моќ и ниеден меѓународен поредок не се вечни. „Системот што му ветуваше на човештвото мир, стабилност и заеднички просперитет се покажа како недоволен во спречувањето на нови војни, намалувањето на нееднаквостите и реагирањето на променливите рамнотежи на моќ“, рече Ердоган.

Тој истакна дека додека нови центри на моќ се појавуваат од економијата до безбедноста, од технологијата до дипломатијата, меѓународните институции не можат да се прилагодат на оваа трансформација со иста брзина.

Нагласувајќи дека војните, климатската криза, нерегуларната миграција и економската ранливост уште еднаш ја истакнуваат важноста државите да имаат силни институции, отпорни економии и капацитети за одвраќање во одбраната, Ердоган изјави дека безбедноста и одржливоста на трговските, логистичките, транспортните и енергетските коридори стануваат сè поважни.

Наведувајќи дека додека економското значење на Азија расте, Африка исто така бара посилна застапеност во согласност со нејзиниот потенцијал и дека земјите во развој сè повеќе ги искажуваат своите приоритети, Ердоган ги даде следните проценки:

„Растечкото влијание на одредени регионални актери носи со себе и преземање поголема одговорност во нивните сопствени географски области.“ Не е можно да се решат проблемите на секој регион со методи наметнати однадвор. „Веруваме дека пристапите засновани на волјата на засегнатите земји, локалните услови и заедничките интереси ќе дадат потрајни и постабилни резултати. Неизбежно е земјите со дипломатски капацитет, економски способности и способност за комуникација со различни страни да преземат поефикасна улога во воспоставувањето мир и стабилност“, рече тој.

Очекувањата дека глобализацијата ќе го прошири просперитетот не се целосно исполнети. Додека нееднаквоста во приходите се продлабочи, технолошките и економските зависности се претворија во нови области на конкуренција. Во овие променети околности, со цел да се обезбеди глобална правда, одговорностите мора да се делат праведно, а правото на развој на земјите во развој и нивниот пристап до финансиските ресурси што им се потребни мора да се гарантира.“

Наведувајќи дека таквата промена бара широка меѓународна волја, Ердоган нагласи дека Турција ќе продолжи да ги става своите силни глобални односи и искуство во мултилатералната дипломатија во служба на ова барање реформи.

Нагласувајќи ја нивната поддршка за напорите за укинување на привилегијата за вето, давање поголема тежина на избраните членови во процесите на донесување одлуки и зајакнување на улогата на Генералното собрание, Ердоган истакна: „Зближувањето на земјите од различни региони на оваа заедничка основа ќе го зајакне легитимитетот и капацитетот за претставување на меѓународниот систем. Во денешниот свет, јасно е дека траен мир не може да се воспостави со множење блокови кои се отсечени едни од други и не разговараат едни со други. За „поправеден свет“, мора да ги здружиме искуството, капацитетот и волјата на различните географски области на заедничка основа. Турција, со својата длабока државна традиција, дипломатски капацитет и силни односи што ги воспостави со различни региони, ќе продолжи да ја презема својата одговорност во оваа потрага по реформи“, заклучи Ердоган.

Тагови: Ердоган Советот за безбедност