НБ: Основната каматна стапка останува на ниво од 1,25 проценти

Ликвидноста на банкарскиот систем во домашна валута е на релативно стабилно и високо ниво.

Основната каматна стапка останува на ниво од 1,25 проценти, одлучи Комитетот за оперативна монетарна политика на Народната банка на вчера одржаната седница на која биле разгледани движењата на меѓународните и домашните финансиски пазари и показателите за домашната економија во однос на поставеноста на монетарната политика.

На седницата е оценето дека нивото на основната каматна стапка соодветствува на тековните економски и финансиски услови.

– Досегашното намалување на основната каматна стапка, како и позначителното намалување на понудениот износ на благајнички записи придонесоа за зголемување на ликвидноста на банкарскиот систем и поддршка на кредитните текови во економијата. На седницата беше оценето дека тековната ликвидност на банкарскиот систем е соодветна, при што беше одлучено на аукцијата на благајнички записи што ќе се одржи денес да се понудат благајнички записи во непроменет износ од 10 милијарди денари, информира денеска Народната банка.

Во однос на макроекономските показатели во домашната економија не се забележани позначителни отстапувања, но, како што велат од Народната банка, неизвесноста и ризиците од понатамошниот тек на пандемијата предизвикана од ковид-19 и понатаму постојат.

Позитивниот раст на Бруто домашниот производ (БДП) во вториот квартал, според Народната банка, произлегува од позитивниот придонес на домашната побарувачка, при негативен придонес на нето-извозот, што е во согласност со очекувањата.

– Високофреквентните податоци за третиот квартал од 2021 година со кои се располага во моментов се делумни и се недоволни за согледување на состојбите во целина. Имено, податоците за јули покажуваат натамошен значителен реален годишен раст на прометот во вкупната трговија, при извесно стабилизирање на движењата кај индустриското производство на годишна основа, велат од Народната банка.

Во однос на инфлациските движења, во периодот јануари ‒ август, во просек годишниот раст на цените изнесувал 2,7 проценти. Во овој период, позначителен раст е забележан кај цените на маслото и цените на нафтените деривати, што е предизвикано од движењата на светските берзи, а дополнително влијание имале и зголемувањата од административната и регулаторната природа, како и повисоките цени во рестораните и хотелите, што делумно било поврзано и со мерките за спречување на ширењето на ковид-19.

– Остварувањата кај инфлацијата се нешто повисоки од очекувањата, при што и натаму е нагласена неизвесноста во движењето на светските цени на примарните производи во следниот период, наведува НБ.

Девизните резерви, според НБ, се на соодветното ниво и во сигурната зона. Во периодот јули – август, остварен е откуп на девизи од страна на Народната банка согласно со поволните движења на девизниот пазар, отплатена е еврообврзницата издадена во 2014 година и распределени се 160 милиони евра од специјалните права на влечење од страна на ММФ. На збирна основа, растот на девизните резерви од почетокот на годината е нешто повисок од очекуваниот според априлските проекции.

Трговскиот дефицит во јули е нешто повисок од очекуваниот за третиот квартал од годината, но периодот на оцена, велат од НБ, е премногу кус за носење попрецизни заклучоци.

– Последните расположливи податоци за менувачкото работење укажуваат на можност за остварување повисоки нето-приливи од приватни трансфери од очекуваните за третиот квартал од 2021 година, велат од централната банка.

Движењата во рамки на монетарниот сектор се солидни, а според првичните податоци за август, годишните стапки на раст на вкупните депозити и на вкупните кредити се над проектираните за третиот квартал на 2021 година, согласно со априлската проекција.

Ликвидноста на банкарскиот систем во домашна валута е на релативно стабилно и високо ниво.

– Показателите за остварувањата на девизниот пазар упатуваат на натамошно нормализирање на понудата на девизи од менувачниците и физичките лица на преткризните нивоа. Овие пазарни движења, придружени со солидната девизна ликвидност на банките во август, придонесоа за зголемување на понудата на девизи и следствено, за интервенции на Народната банка за откуп на вишокот девизи од банкарскиот систем, во износ од 30,7 милиони евра, информира НБ.

Државниот секретар Николиќ учествуваше на панел – дискусија во Охрид

Ниту една земја самостојно не може да се справи со природните катастрофи од големи размери како оние што ги видовме изминатиот период, порача Николиќ.

„И сојузниците и НАТО – Алијансата климатските промени ги карактеризира како клучно безбедносно прашање од највисок приоритет. Неодамнешните пожари со кои се соочувавме и ние и Југоисточна Европа ги ставија на тест нашите капацитети, опременоста, пополнетоста со кадар, нивната обученост, но и координираноста на целиот систем за заштита и спасување. Заклучокот беше и е јасен – системот е поставен, но простор за подобрување има“, рече државниот секретар Драган Николиќ на денешната панел – дискусија посветена на цивилно-воената поддршка на цивилни катастрофи, која се реализираше на почетокот на вежбата на НАТО, „ Македонија 2021“.

Николиќ порача дека Армијата во изминатите години секогаш се вклучувала во кризни состојби. Ефектите од учеството на Армијата во справување со кризни состојби беа особено забележливи во поплавата која го зафати главниот град во 2016 година, како и пред речиси два месеци кога целосно беше вклучена како поддршка на цивилните институции во справувањето со огнените стихии на територијата на целата земја. Во периодот од почетокот на август до почетокот на септември, ангажирани беа вкупно околу 2.000 припадници, како и армиски воздухоплови кои во овој период на гасење направија над 80 часови лет и исфрлија над 500 тони вода.

„Се боревме со сите расположливи средства и во целост се ставивме на располагање на системот за заштита и спасување зашто Армијата постои за граѓаните и нивната сигурност и безбедност, и во случаи кога се бориме со природните непогоди“, рече на панелот државниот секретар.

Членството во Алијансата беше од голема помош за справувањето со овие катастрофи, особено кога станува збор за брзината и отвореноста на сојузниците да помогнат, рече Николиќ, и додаде дека системот мора да работи за да биде уште поподготвен за справување со катастрофи од овој тип.

Николиќ посочи на неколку клучни подобрувања кои ќе го зајакнат системот за одговор на катастрофи – подобрувањето на координацијата, градењето на дуални капацитети во Армијата и подобрувањето на условите за работа во институциите за справување со природни катастрофи.

„Потребно е да имаме целосна пополнетост на противпожарните служби, на системот за заштита и спасување, на институциите кои се први во борбата со природните непогоди. И, тука правиме чекори напред – пред само неколку дена со измените на законот за заштита и спасување ги зголемивме платите на пиротехничарите и на инспекторите во Дирекцијата за заштита и спасување. Нам ни е потребен систем во кој работат млади, мотивирани, подготвени и обучени лица, и затоа ги подобруваме условите за работа во институциите кои се дел од овој систем“, рече државниот секретар.

Ниту една земја самостојно не може да се справи со природните катастрофи од големи размери како оние што ги видовме изминатиот период, порача Николиќ, и додаде дека Северна Македонија е секогаш првата земја која нуди помош, а истиот пристап го имаа и нашите соседи и нашите сојузници кои безрезервно помогнаа во справувањето со пожарите во нашата земја летово.

На панел-дискусијата покрај државниот секретар Николиќ учествуваа и Марк Ди Пауло, директор градење на капацитети во одбранбените институции во НАТО и Шефик Бајрами, помошник директор на Бирото за јавна безбедност.

За сексуално вознемирување на социјалните мрежи девојките повеќе се доверуваат на семејството

Семејството е најдоверливата и најсигурната адреса каде што анкетираните девојки ги пријавуваат сексуалните вознемирувања на социјалните мрежи.

Тоа го покажува истражувањето „Онлајн вознемирување на социјалните медиуми", спроведено од Центарот за еднакви можности „Бубамара" од Тетово. Анкетата според нив имала за цел да открие колку овие возрасни девојки се жртви на сексуално вознемирување, што подразбираат под сексуално вознемирување и дали се подготвени да го пријават тоа.

–Поголем дел од нив (29.3%) претпочитуваат да му се обратат на семејството кога се вознемирувани од такви вознемирувачки пораки или содржини. На второ место е полицијата (25%). Голем број на девојки одговориле дека не знаат каде да се обратат (21.6%). Мал број одбрале (или би одбрале) да им се обратат на новинарите (0.9%) или на невладините организации (1.4%) за да пријават вознемирување. Кога станува збор за евентуално пријавување,10% од девојките ја одбрале опцијата „друго" каде што доминираат одговори од типот „на никого", се наведува во истражувањето.

Во заклучокот од истражувањето од „Бубамара" велат дека жртвите на сексуално вознемирување, воглавно се добро информирани дека овој феномен подразбира повреда на нивната слобода и мешање во нивниот живот и нивните избори. Според нив, овие дејствија имаат последици кои кај некои од жртвите се манифестираат во поголема мера.

–Последиците се главно психолошки и жртвата често е сама и претпочитува да не го сподели искуството со некој друг. Фактот што некои од сексуално малтретираните девојки на социјалните мрежи не сакаат да го споделат своето искуство ниту со својот партнер, велејќи дека голема е веројатноста да дојде до некакво недоразбирање, покажува дека момчињата и мажите се многу малку информирани за размерите на овој реален проблем. Игнорирањето подразбира одобрување и охрабрување за сторителот, насилникот и престапникот за тој да ја прошири својата мрежа на малтретирање и да го храни тоа чувство на надмоќност врз своите жртви. Повторната виктимизација на жртвата на сексуално вознемирување од околината додава уште една по нераскинлива алка во синџирот на сексуално вознемирување, како злосторство кое го олеснија и „релативизираа" социјалните мрежи поради природата на нивните платформи, неможноста за целосна контрола и начелата на слободата на изразување, велат од „Бубамара".

Центарот за истражувањето има контактирано 208 девојки на возраст од 18 до 25 години кои одговориле на анкетата по електронски пат. Од нив 150 девојки се од Тетово, 51 од Гостивар и од другите општини во регионот. 45,1 отсто се од рурални, а 54.8 отсто од урбани средини. /МИА

Средба на министерот Бесими со Матуела и Худолин од ЕУ

Дизајнирањето на макроекономските политики и мерките за поддршка на стопанството клучни за остварување забрзан раст.

Дизајнирањето на макроекономските политики, јавните финансии, структурните реформи, како и поддршката што ја дава Владата на стопанството за справување со пандемијата, како и зелената и дигиталната трансформација, беше тема на дискусија помеѓу министерот за финансии Фатмир Бесими и Мишела Матуела, директор на Директоратот за проширување и соседска политика и Штефан Худолин, раководител за соработка во Делегацијата на ЕУ.

„Македонија е посветена на остварување економски раст и опоравување од пандемијата, со фокус на остварување подобар раст што би значело – зелен, дигитален, паметен, забрзан, инклузивен и одржлив раст. Планот за финансирање забрзан раст на којшто работиме има за цел да овозможи забрзан одржлив раст притоа одржувајќи финансиска стабилност преку мобилизирање капитал од приватниот сектор како дополнување на средствата од Буџетот", потенцира министерот.

На состанокот се дискутираше и за Законот за буџети, за реформата за унапредување на фискалната децентрализација којшто се подготвува во рамки на Министерството за финансии, како и за реализацијата на проектите што се финансирани од инструментот ИПА.

Во однос на преземените мерки за справување со пандемијата, Бесими истакна дека се имплементирани 6 пакети во вкупен износ од 1 милијарда и 180 милиони евра.

„Македонија се водеше од пристапот „сѐ што е потребно" – првично, финансирањето беше предизвик, но подоцна ни беа доделени меѓународни средства. Во 2021 година, беа имплементирани 2 дополнителни пакета во вкупен износ од околу 180 милиони евра, во кои беа вклучени не само интервентни мерки, туку и мерки за поддршка на закрепнувањето и растот, со потаргетиран пристап, воедно фокусирајќи се и на компаниите со добри перформанси со цел поддршка на инвестициите. Во моментов, сите показатели (раст на БДП, буџетски приходи, трговска размена, итн.) укажуваат на заздравување на економијата", потенцира Бесими.

Притоа тој нагласи дека и понатаму внимателно се следат случувањата.

„Свесни за предизвиците, продолжуваме со поддршка преку потаргетирани мерки, што се поориентирани кон пазарот, притоа фокусирајќи се на фискалната консолидација на среден рок. Политиките на Македонија ги следат овие насоки", рече Бесими.

притисни ентер