Врз основа на однесувањето на ветровите на седум големи и топли гасовити егзопланети, научниците добија најсилни докази досега дека планетите надвор од Сончевиот систем поседуваат магнетни полиња, како Земјата и пет други планети во Сончевиот систем.

Откритието, базирано на набљудувања од телескопи во Чиле и Хаваи, го продлабочува разбирањето на егзопланетите покажувајќи дека барем некои делат важна карактеристика присутна на сите освен на две од осумте планети во Сончевиот систем.

Сите тие имаат нешто заедничко

Иако ниту една од гасовитите егзопланети во студијата не е кандидат за поддршка на живот, магнетното поле може да биде еден од факторите што помагаат карпеста планета како Земјата да биде погодна за живеење.

Секоја од овие егзопланети орбитира многу блиску до голема и топла ѕвезда, со едната страна постојано свртена кон ѕвездата, а другата страна постојано свртена од неа, како што Месечината е свртена кон Земјата.

Овој тип планета се нарекува „жежок Јупитер“ поради неговата големина и состав споредлив со најголемата планета во Сончевиот систем, иако со многу повисока температура. Масата на седумте планети се движеше од приближно онаа на Јупитер до повеќе од три пати поголема.

Силни ветрови дуваат од жешката „дневна страна“ до ладната „ноќна страна“ на тие планети. Орбиталната близина на планетите до нивните матични ѕвезди предизвикува тие да имаат сјајни атмосферски температури на дневната страна. Сите се поблиску до нивната матична ѕвезда отколку што Меркур е до Сонцето.

„Она што би го очекувале е дека планетите со повисоки температури би имале посилни ветрови. Колку повеќе енергија внесувате во системот, толку посилни стануваат ветровите. Но, ние го гледаме спротивното“, рече астрономот Јулија Зајдел од Лагранжовата лабораторија во опсерваторијата Азурен брег во Ница, Франција, главен автор на студијата објавена во вторник во списанието Nature Astronomy.

„Тоа е навистина чудно“

„Најжешките планети имаат најмалку силни ветрови што ја мешаат атмосферата. И тоа е навистина чудно во споредба со она што го знаеме за тоа како се однесуваат атмосферите“, рече Зајдел. „Ова значи дека целата таа енергија што ѕвездата ја внесува во атмосферата на планетата мора да се распрсне на поинаков начин. И единствената можност атмосферата да се забави толку многу и толку брзо е преку магнетното поле и нејзината интеракција со подвижните наелектризирани честички во атмосферата.“

Брзината на ветерот на седум егзопланети достигна до 25.000 километри на час, што е посилно отколку на Јупитер.

Со оглед на тоа што повеќето планети во Сончевиот систем имаат магнетни полиња, истражувачите рекоа дека не е изненадувачки што и егзопланетите ги имаат. Но, тие рекоа дека научниците досега тешко наоѓале убедливи докази.

„Гледаме дека се појавува тренд“

„Не гледаме на поединечна егзопланета, туку на целата група и гледаме дека се појавува тренд“, рече Зајдел.

Магнетното поле на Јупитер е најголемо и најмоќно во Сончевиот систем. Седум егзопланети произведоа магнетни полиња помали од оние на Јупитер, но генерално споредливи со планетите на Сончевиот систем.

Меркур, Сатурн, Уран и Нептун им се придружуваат на Земјата и Јупитер како планети на Сончевиот систем кои го создаваат глобалното магнетно поле. Венера и Марс се две планети кои немаат магнетно поле, иако Ганимед, голема месечина на Јупитер, создава свое магнетно поле. Месечината на Земјата, исто така, одамна создаде свое магнетно поле.

„Можам да играм важна улога“

Магнетното поле е еден од факторите што влијаат на тоа дали планетата ќе може да ја одржува својата атмосфера подолг временски период. На пример, Марс некогаш имал магнетно поле, но го изгубил пред милијарди години откако неговата внатрешност се оладила, а сега има само тенка атмосфера и негостољубив пејзаж.

„Иако е честа заблуда дека магнетните полиња директно одредуваат дали планетата е погодна за живеење, тие можат да играат важна улога во тоа како планетата еволуира со текот на времето“, рече астрономот и коавтор на студијата Бибијана Принот од Европската јужна опсерваторија во Германија. „Животот каков што го знаеме се потпира на постоењето на атмосфера. Атмосферата помага во одржувањето на површинскиот притисок, ја регулира температурата и, на Земјата, овозможува течна вода да постои на површината.“

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.