Микроскопски живи роботи од белодробни клетки би можеле да доставуваат терапија низ телото - Канал 5

Микроскопски живи роботи од белодробни клетки би можеле да доставуваат терапија низ телото

На Универзитетот Карнеги Мелон е во тек сосема нов инженерски пристап кон создавање „дизајнерски“ биолошки роботи од клетки на човечки бели дробови.

Микроскопски живи роботи од белодробни клетки би можеле да доставуваат терапија низ телото

Овие микроскопски живи роботи – AggreBots – еден ден би можеле да се движат низ сложени телесни средини за да ги испорачаат посакуваните лекови или механички интервенции, откако нивните модели на движење ќе бидат поконтролирани, објави Phys.

Во новата студија, истражувачите презентираат иновативна платформа за инженерство на ткива способна да овозможи подеслива подвижност кај агреботите преку активна контрола на структурните параметри.

Биоботите се микроскопски, вештачки биолошки машини способни за автономно движење и програмирање за извршување на специфични задачи или однесувања. Претходно, овозможувањето на мобилноста на биоботите се фокусираше на користење на мускулни влакна, кои овозможуваат движење со контракција и опуштање како вистински мускули.

Нов, алтернативен механизам на активирање може да се постигне со цилии, наноскопски, органски пропелери слични на влакна кои континуирано ги движат течностите во телото (како што се белите дробови) и им помагаат на некои водни суштества, како што се парамециум или рибозом, да пливаат. Сепак, сигурен начин за контрола на точната форма и структура на цилијарните биоботи (цилијаботи), а со тоа и нивното движење, се покажа како недостижен.

Нова модуларна стратегија, користејќи просторно контролирана агрегација на ткивни сфероиди, е создадена од матични клетки на белите дробови. Овие агрегати на цилијаботи (агреботи) можат да вклучат сфероиди од матични клетки со генетска мутација што ги прави цилиите во специфични региони нефункционални и неподвижни.

„Работиме на алтернативен метод за управување со ткивата на биоботите со помош на нашите агреботи“, велат истражувачите. „Со склопување на различни сфероиди во различни форми, со вклучување на нефункционални сфероиди, можеме прецизно да ја контролираме локацијата и количината на цилијарни пропелери на површината на ткивото за да го контролираме однесувањето на цилијаботите.“

Агреботите внесуваат нова димензија во дизајнот на биоботите и биохибридните роботи. Способноста за комбинирање на различни цилијарни и нецилијарни елементи на модуларен начин ќе им овозможи на идните истражувачи да создадат биоботи со специфични инженерски модели на движење.

Бидејќи Агреботите се направени целосно од биолошки материјали - тие се природно биоразградливи и биокомпатибилни, што може да овозможи нивна директна примена во медицински услови во иднина.

Оваа технологија би можела да биде корисна во голем број области, вклучувајќи ги и оние во заедницата на биороботиката, клиничките и медицинските истражувачи кои проучуваат како функционираат цилиите кај болести како што се примарна цилијарна дискинезија или во густата, многу вискозна слуз на цистична фиброза.

Имено, цилијаботите можат да се направат од сопствените клетки на пациентот, кои би можеле да се користат за производство на персонализирани терапевтски патишта без ризик од имунолошко отфрлање. „Мобилноста е важна затоа што телото е комплексна средина. Доставата на терапии базирана на клетки има голем потенцијал, но без соодветен механизам на погон, клетките лесно можат да се заглават. Поставивме основа што може да се користи за контрола на движењето на цилијаботите. Од помагање во разбирањето на влијанието на опасностите од животната средина врз здравјето до олеснување на испораката на терапиите, цилијаботите имаат низа потенцијални намени и беше возбудливо да се биде дел од нивната еволуција“, велат истражувачите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Министерство за култура: Објавен е Конкурсот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ за 2026 година

Министерство за култура и туризам информира дека Одборот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“  распиша Конкурс за доделување на државната „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ во 2026 година.

Министерство за култура: Објавен е Конкурсот за доделување на државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ за  2026 година

Со државната награда „Мито Хаџи Василев-Јасмин“ се оддава признание за остварувања во областа на публицистиката и новинарството.

Државната награда им се доделува на поединци, група творци, екипи, установи, трговски друштва и здруженија на граѓани.

Државната награда, под условите определени во конкурсот, може да се додели и на странски државјани, група творци, екипи и институции од странство.

Конкурсот ќе трае од 1 до 31 октомври 2026 година.

Конкурсот и пријавата се достапни на веб-страницата на Министерството за култура и туризам.

Државни награди - Државни награди - Конкурси - Министерство за култура и туризам - Република Северна Македонија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

ЈО: Поднесено обвинение против интернисти од битолската болница за несовесно лекување со тешки последици

Основното јавно обвинителство Битола, врз основа на спроведена претходна постапка и обезбедени докази, поднесе Обвинителен предлог против петмина лекари-интернисти од битолската клиничка болница “Д-р Трифун Пановски”.

ЈО: Поднесено обвинение против интернисти од битолската болница за несовесно лекување со тешки последици

Основното јавно обвинителство Битола, врз основа на спроведена претходна постапка и обезбедени докази, поднесе Обвинителен предлог против петмина лекари-интернисти од битолската клиничка болница “Д-р Трифун Пановски” за сторени – Тешки дела против здравјето на луѓето од член 217 став 4 во врска со член 207 став 3 во врска со став 1 од Кривичниот законик.

Тие се обвинети дека во периодот од 28.05.2024 до 04.06.2024 година, на Одделот за интерни болести во болницата, несовесно лекувале 40-годишна пациентка, со што предизвикале влошување на нејзината здравствена состојба кое резултирало со смртен исход.

Пациентката се јавила во болницата по претходен преглед и упат од матичен лекар, кој изразил сомнение за воспаление на вените – тромбофлебитис. Но, по почетниот преглед на интерното одделение, без целосна анамнеза и детални анализи, и била поставена дијагноза – ревматоиден артритис и била дадена терапија, по што била пуштена дома.

Како резултат на тоа, не била навремено утврдена вистинската здравствена состојба на оштетената, односно не била откриена и дијагностицирана тромбозата, ниту била навремено преземена соодветна терапија и лекување за таквата состојба, со што била пропуштена реална можност за навремено откривање и лекување на тромботичниот процес кај оштетената, за спречување или ограничување на напредувањето на тој процес, како и на последователното влошување на нејзината здравствена состојба.

На 01.06.2024 година пациентката со силни болки во стомакот и влошена општа состојба повторно се јавила на преглед во болницата. Иако тогаш била хоспитализирана, во следните четири дена, и покрај абнормалните вредности на лабораториските и биохемиските анализи, ниту еден од дежурните лекари не презел дополнителни дијагностички испитувања со цел да се испитаат причините и да се одреди соодветна терапија.

Затоа здравствената состојба на оштетената продолжила значително да се влошува. Попладнето на 04.06.2024 година, таа побарала медицинска помош во приватна клиника во Скопје, каде била примена во тешка општа состојба. При итно извршениот хируршки зафат и била констатирана тромбоза на горната и долната мезентерична артерија со комплетна гангрена на тенкото и дебелото црево. Таа состојба веќе била неоперабилна и на 05.06.2024 година оштетената починала, стои во соопштението од Обвинителството.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Роналдо ги напушти подготовките на португалската репрезентација и пристигна во Мадрид, се соочува со суспензија

Неславен крај на една огромна кариера – на Кристијано Роналдо му се заканува суспензија, навивачите предизвикаа хаос на аеродром.

 Роналдо ги напушти подготовките на португалската репрезентација и пристигна во Мадрид, се соочува со суспензија

Еден од најдобрите светски фудбалери во последните две децении, капитенот на Португалија, Кристијано Роналдо ги напушти репрезентативните подготовките и во текот на ноќта пристигна во Мадрид, а според дисциплинскиот правилник на Фудбалскиот сојуз на Португалија, му се заканува суспензија во траење од еден до шест месеци, како и парична казна.

Роналдо го напуштил аеродромот „Барахас“ околу 2:40 часот по локално време, по лет од Копенхаген кој траел приближно три часа. Неговото излегување од аеродромот привлече голем број навивачи, а во еден момент неколкумина од нив ја пробиле безбедносната зона во обид да ја видат португалската ѕвезда.

Заминувањето на 41-годишниот напаѓач на Ал Наср може да повлече сериозни дисциплински последици.

Според Дисциплинскиот правилник на Португалската фудбалска федерација (FPF), играч кој е уредно повикан во националниот тим, а неоправдано ќе го напушти или нема да присуствува на тренинзи, натпревари или активности на репрезентацијата, може да биде казнет со суспензија во траење од еден до шест месеци.

За професионалните фудбалери е предвидена и дополнителна парична казна од пет до десет пресметковни единици, што во овој случај изнесува приближно 500 до 1.000 евра. Во членот 160 од правилникот исто така се наведува дека отсуството или напуштањето на репрезентативните активности може да доведе до автоматска превентивна суспензија на играчот.

Инаку се започна пред дуелот во Осло меѓу Норвешка и Португалија.

Тензиите станаа очигледни по натпреварот меѓу Португалија и Норвешка во Осло. Роналдо беше стартер во победата од 1:0 над Велс во првото коло од групата А4 во Лигата на нации, но следниот натпревар против Норвешка го започна од клупата за резерви. Португалија победи со 2:1, но Роналдо не настапи. По завршувањето на натпреварот, португалскиот капитен незадоволен се упати кон соблекувалната и не остана со соиграчите за време на поздравот со навивачите. Ситуацијата дополнително ескалираше следниот ден. Роналдо се ограничи на вежбање во теретаната на хотелот каде што престојуваше репрезентацијата, иако се појави на местото каде што се одржуваа тренинзите.

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер