Македонскиот јазик – темел на идентитетот и културната посебност - Канал 5

Македонија

Македонскиот јазик – темел на идентитетот и културната посебност

Со пригоден настан во законодавниот дом, Комисијата за култура и туризам го одбележа 5 Мај - Денот на македонскиот јазик, а по повод јубилејот 80 години од излегувањето од печат на првата граматика на македонскиот јазик од Круме Кепески.

Македонскиот јазик – темел на идентитетот и културната посебност

Настанот го отворија Саранда Имери-Стафаи, претседателка на Комисијата за култура и туризам и Весна Бендевска, потпретседателка на Собранието.

Имери-Стафаи, како филолог и наставник по англиски јазик, истакна дека јазикот е жива материја која мора да се негува токму таму каде што се раѓа писменоста – во училишните клупи, а Граматиката на Кепески го воведе македонскиот јазик во тие клупи. „За да го разбереш светот и другите култури, мора прво да го владееш својот мајчин јазик“ – порача Имери-Стафаи.

Потпретседателката на Собранието, Весна Бендевска, се повика на зборовите на, како што рече - патријархот на македонското писмо, македонскиот великан Блаже Конески: „Послушајте Македонци! Јазикот е единствената наша татковина. Сѐ додека го чуваме, го негуваме, го вардиме, го гледаме јазикот наш македонски – ќе може да сметаме дека ја имаме и татковината. Како куќа, како дом, како огниште.“

Бендевска се наврати на епохалното дело на Крсте Петков Мисирков „За македонските работи“ каде се вели дека јазикот на еден народ е негово духовно богатство и наследство во кое се содржани и длабоко врежани сите народни чувства и стремежи што се пренесуваат од колено на колено. Познатите стихови на Петре М. Андреевски велат: „Без јазикот ќе си недостигаме самите на себе, оти само јазикот никогаш не нè оставил сами, и тој памети многу повеќе отколку што ние можеме да заборавиме“.

„Македонскиот јазик е кодот на нашата културна особеност и нашиот уникатен светоглед, во секој поглед“ – заклучи Бендевска.

За важноста на изучувањето на македонскиот јазик во образованието, со осврт на Граматиката на Круме Кепески зборуваа пратеничките: Даниела Христова, Иванка Василевска, Велика Стојкова-Серафимовска и Бисера Костадиновска-Стојчевска; како и универзитетските професори Димитар Пандев, Васил Дрвошанов и Јованка Кепеска.

Христова истакна дека јазикот е тивок сведок на корените, во секој збор има историја, во секоја реченица – идентитет. Таа зборуваше за важноста на македонскиот јазик во образовниот процес, притоа потенцирајќи го практичниот пристап и примената на Граматиката на Кепески во наставата. Исто така, ја нагласи улогата на наставникот да се почитува улогата на зборот. Македонскиот јазик е сржта на образованието, посебно во една мултикултурна држава, каде ги поттикнува комуникацијата и разбирањето.

Во својот говор, Василевска истакна дека јазикот е повеќе од средство на комуникација, тој е примарна структура на знаењето, јадрото на образовниот процес. Со јазикот се предава, се учи и се создава знаењето. Тој не е само наследство, туку активна сила. Граматиката, пак, рече таа, е највисок степен на јазичната свест. Делото на Кепески е активно присутно во секоја училница и ја насочува образовната практика.

Стојкова-Серафимовска се осврна на она што значи јазикот во фолклорот, неговата улога во приспивните песни, детскиот фолклор, обичаите, брзозборките, гатанките, басните. Ја потенцираше мелодичната, впечатлива и ритмична македонска народна музика, 7/8 ритам, зачуваната богата дијалектика, собирачката дејност како алатка за зачувување на јазикот.

Од своја страна, Костадиновска-Стојчевска се наврати на вложените заеднички напори за носењето на Законот за употреба на македонскиот јазик, кој има многу обврски, и побара негова примена час поскоро.

Да се зборува за важноста на македонскиот јазик во образованието со осврт на Граматиката на Круме Кепески, значи да се навлезе во темата на лингвистиката, рече професорот Пандев. Тој се осврна на значењето на изучувањето и заштитата на македонскиот јазик како трезор на природниот јазик, но и како јазик на науката. Во таа насока, стави акцент на историската фрекфенција на Охридската книжевна школа и јазикот на вештачката интелигенција, базирано на концептот надеж. Граматиката на Круме Кепески претставува една од првите две граматики меѓу европските јазици издадени по Втората светска војна, со што се поставуваат темелите на современата јазична норма – рече Пандев.

Професорот Дрвошанов се осврна на цитати од Круме Кепески, каде ги раскажува предизвиците и потешкотиите со кои се соочил создавајќи ја Граматиката, при што му помогнало познавањето на прилепскиот говор. Почетниот влог на професорот Кепески во македонската наука за јазикот, без сомнение, е исклучително голем – беше дециден Дрвошанов, и продолжи дека неговата благородна мисија овозможи низа генерации ученици и студенти да се образуваат од неговите учебници по граматика.

Завршна реч имаше Јованка Кепеска, која потенцираше дека Граматиката има национално значење, остварување на вековниот стремеж на македонскиот народ да создаде граматика. Кепески самоиницијативно ја создал Граматиката, без никакви притисоци во тоа време, потпишан како писател, а не автор. Тој е приврзаник на модерната филологија, со напреден пристап, индуктивен метод и едноставност во пишувањето. Граматиката е основа да се осознае македонскиот јазик, сублиматат на карактеристиките на македонскиот јазик кои го разликуваат од другите јазици. И како што напишал Кепески, така заврши неговата ќерка: Помил и посладок од мајчиниот јазик нема!

Тагови: Денот на македонскиот јазик

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Зеленски: Подготвен сум да потпишам мировен договор со Русија во Белата куќа (ВИДЕО)

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека е подготвен да потпише мировен договор со Русија во Соединетите Американски Држави, или во Овалната соба или во Мар-а-Лаго, резиденцијата на американскиот претседател Доналд Трамп. 

Зеленски: Подготвен сум да потпишам мировен договор со Русија во Белата куќа (ВИДЕО)

Тој ја даде изјавата во интервју со Лаура Лумер, американска десничарска блогерка и близок соработник на Трамп, пишува Украинска правда.

Понуда до американскиот претседател

Кога Лаура Лумер го праша директно дали е подготвен да потпише мировен договор во Овалната соба, Зеленски одговори потврдно. „Да, подготвен сум. Секогаш му велев на претседателот Трамп дека сум подготвен да дојдам во САД, во Овалната соба или во Мар-а-Лаго. Од претседателот Трамп зависи“, рече тој.

„Не е прашање каде, туку кога“

Потоа претседателот додаде дека локацијата на потпишувањето не е клучот за мировниот договор, туку моментот кога тој ќе се случи.

Пресвртна точка во Ватикан

За време на разговорот, Зеленски исто така рече дека Трамп разбира оти Русија не е заинтересирана за прекин на војната. Во исто време, тој истакна дека пресвртницата во неговиот однос со Трамп била кратката лична средба во Ватикан. Таа средба се одржала во базиликата „Свети Петар“ во Рим во април 2025 година.

Тагови: Володимир Зеленски русија

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Забава

Северина позира во бикини (ВИДЕО)

Северина објави фотографии од одмор на социјалните мрежи на кои позира во впечатлива зелена комбинација, која веднаш привлече внимание. 

Северина позира во бикини (ВИДЕО)

Пејачката носи бикини и долго здолниште изработено од лелеав материјал во ист дезен, а целиот аутфит оддава летна, бохо атмосфера.

Сетот се издвојува со светло зелен дезен што потсетува на крилја од пеперутки, црни детали и кроеви што ја следат линијата на телото. Се издвојува долга здолниште со шлиц и странични врвки што може да се носи на неколку начини, во зависност од стилот што сакате да го постигнете.

Тагови: Северина

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Свет

Трамп се врати на бината и ги исмеа новинарите: Кога ќе ме нема, ќе нема за што да известувате (ВИДЕО)

Американскиот претседател Доналд Трамп на одложената вечера на Здружението на дописници од Белата куќа упати остри критики кон медиумите.

Трамп се врати на бината и ги исмеа новинарите: Кога ќе ме нема, ќе нема за што да известувате (ВИДЕО)

Американскиот претседател Доналд Трамп на одложената вечера на Здружението на дописници од Белата куќа упати остри критики кон медиумите, но дел од говорот го искористи и за шеги и помирувачки пораки. Церемонијата, на која се слави слободата на медиумите, се одржа три месеци откако првичниот настан беше откажан поради пукањето, пишува Би-Би-Си.

Критики, шеги и покана за дебата

Иако многу дописници очекуваа Трамп остро да ги осуди медиумите, неговиот говор, кој траеше еден час, доби променлив тон. Понекогаш беше срдечен и помирувачки. Се пошегува дека „вториот пат е секогаш подобар“ и додаде дека ги почитува „повеќето“ од присутните новинари. „Како што реков пред три месеци, претставата мора да продолжи“, рече Трамп.

Од друга страна, тој обвини многу присутни дека страдаат од „синдром на растројство на Трамп“ и упати директни навреди кон неколку новинари. Личните напади се проширија и на демократски политичари и познати личности. Во еден момент тој изјави: „Ова е навистина најголемата група луѓе со „синдром на растројство на Трамп“ што некогаш се собрале на едно место“.

Претседателот се пошегува дека медиумската индустрија ќе пропадне откако ќе ја напушти функцијата бидејќи „нема што да се известува“, потоа облече шапка „Трамп 2028“ и рече дека ќе се кандидира за уште еден мандат.

Во говорот, тој исто така ги повика Американците да ја почитуваат слободата на говорот. „Ние не ги решаваме нашите разлики со куршуми, туку со отворена и енергична дискусија. И ниеден пореметен губитник со пиштол никогаш нема да го промени тоа. Не смееме да дозволиме тоа никогаш да се случи“, рече тој.

Церемонијата во сенка на нападот

Настанот се одржа во значително различни околности од вообичаените. Оригиналната вечера во април беше прекината поради пукањето, а поранешната раководителка на здружението изјави дека „таа нема да дозволи чин на насилство да го има последниот збор“. Новата претседателка на WHCA, Веиџија Џијанг од CBS News, објави дека следната година настанот ќе се врати во хотелот Вашингтон Хилтон, местото на нападот.

Во текот на вечерта, Трамп му додели награда на Виктор Гонзалез, агентот на Тајната служба кој беше ранет во април, за неговиот одговор ноќта на пукањето. Осомничениот за нападот, 31-годишниот Кол Томас Ален, е обвинет за обид за атентат врз претседателот. Агентите го совладале непосредно пред скалите што воделе до салата каде што требало да започне вечерата.

Поради овие околности, настанот бил значително помал, со околу 700 присутни во споредба со повеќе од 2.000 во април. Безбедносните мерки биле исклучително строги, со блокирани улици околу хотелот и силно присуство на полицијата и Националната гарда. Гостите поминале низ две безбедносни проверки, а во еден момент морале да одат во ред покрај агенти на Тајната служба со пушки.

Затегнатите односи со медиумите продолжуваат

Односите меѓу Белата куќа и медиумите остануваат затегнати, што се гледа од неодамнешната закана на Трамп да ги одземе лиценците на телевизиските мрежи што не го емитувале неговиот говор за безбедноста на изборите. За време на вечерата, претседателот седел додека новинарите од медиумите со кои е во конфликт, како што се Њујорк Тајмс, Си-Ен-Ен и Волстрит Џурнал, примале награди.

Тој стана и се ракуваше со победниците, меѓу кои беше и тимот на „Волстрит џурнал“, награден за известување за врските на Трамп со покојниот финансиер Џефри Епштајн. Меѓу другите гости на вечерата беа министерот за одбрана Пит Хегсет, вршителот на должноста министер за правда Тод Бланш, директорот на ФБИ, Кеш Пател, секретарот за финансии Скот Бесент и министерот за трговија Хауард Лутник.

Тагови: Доналд Трамп

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

притисни ентер