Живот

Квалитетот на подземните води сè уште е добар, но сепак е под ризик од загадување

Скопскиот регион во целина е богат со подземни води, особено во западниот дел почнувајќи од централното градско подрачје кон Аеродром, Лисиче, Кисела Вода и реонот на вливот на реката Лепенец во Вардар.

Резервите на подземни води во Скопскиот регион, што можат да бидат одржливо експлоатирани повеќекратно ги надминуваат потребите, а нивната искористеност во овој регион е околу 33 проценти.

Подземните води во Скопскиот регион, според процената на Министерството за животна средина и просторно планирање најчесто се користат за климатизација, односно системи за ладење и топлење и во голем дел за наводнување. Од Министерството за МИА велат дека подземните води главно се користат за капацитети што не влечат повеќе од еден л/с, за што не е потребна дозвола.

Мерењето на квалитетот на подземните води го врши УХРМ, во рамки на националната мониторинг мрежа за квалитет на водите. Ваков тип на мерења не се прават во континуитет, туку се прават повремено во рамки на проекти.

Д-р Златко Илијовски, директор на секторот Хидрогеологија при Градежниот Институт Македонија и геолошки инженер, кој со неговото искуство ги опфаќа сите аспекти на хидрогеологијата и геотехниката, вклучувајќи истрага на користење и заштита на подземните води во изјава за МИА вели дека подземните води треба да се истражуваат и мониторираат во континуитет. Мониторингот треба да се однесува на квантитативната и квалитативната состојба на подземните води, односно во континуитет треба да се следи нивниот квантитативен и квалитативен статус.

– Кај нас мониторингот се врши во многу ограничена форма, далеку од потребната, како по локации на набљудување, по зачестеност на набљудување така и по набљудувани параметри. Согласно ЕУ директивите за води сеопфатни анализи треба да се прават на секои шест години, вели Илијовски.

Кои се опасностите за животната средина доколку се загадени подземните води?

– Употребата на неквалитетна вода за пиење е сериозен ризик по здравјето на луѓето. Квалитетот на подземните води во државата сè уште е добар, но е под ризик од загадување. Големи притисоци има од нерешени таканаречени жешки точки, а најкритични се Охис, депонијата Вардариште, депонијата Југохром, непрочистени отпадни води, како и неуредни депонии, посочи Илијовски во разговор за МИА.

Од МЖСПП на истото прашање одговорија дека ова прашање поточно би било одговорено ако кажеме дека доколку околината е загадена тогаш постои можност подземните води да се загадат и навистина е проблем доколку тоа се случи бидејќи станува збор за стоечки води кои немаат систем на самопрочистување или е потребно многу време за тоа да се случи.

– Тоа може да предизвика проблем во животот на растенијата и животните, на и да влијае на квалитет на водите на бунарите. Но во секој случај квалитетот на водите од бунарите пред употреба секако се проверува, велат од Министерството за МИА.

Подземните води имаа речиси многу подобар квалитет од површинските води. Од подземните води со вода за пиење се снабдува речиси 50 проценти од светската популација, во Европа искористеноста на подземните води е 75 отсто, конкретно во Данска и Австрија се користи сто проценти, додека во Германија, Франција и Холандија искористеноста е нешто повеќе од 50 отсто. Словенија и Хрватска користат 95 проценти од подземните води, Србија 75 отсто, а Северна Македонија 75-80 проценти.

Златко Илијовски вели дека на светско ниво до 2050 година, 50 проценти од населението ќе се соочува со проблем на обезбедување на вода за пиење, некаде од аспект на количина, а некаде од аспект на квалитет.

– Климатските промени имаат сериозно влијание на глобално ниво на смалување на расположливиот ресурс на подземна и површинска вода, како и на одржливото управување со водите, додава тој.

Превенција и заштита на подземните води

Министерството за животна средина и просторно планирање препорачува дека превенциите за заштита на подземните води мора да бидат мултисекторски бидејќи зависат од урбаното планирање, индустријата, земјоделието (користење на пестициди) управување со отпадот, климатските промени, неекономичното зафаќање на водите и слично.

– Главна превентивна мерка е воспоставување на санитарни заштитни зони за да извориштето биде обележано и заштитено како мерки што се во согласност со одредбите од Законот за води, додаваат од Министерството.

Д-р Златко Илијовски вели дека државата главно е средно до добро богата со подземни води. Вкупно расположливи ресурси на подземната вода што може да се искористи е околу 50 м3/сек., а ако ова се претстави како количина на водата за пиење, доволна е за околу 12.000.000 жители.

Според податоците, распространетоста на подземните води не е рамномерна, западниот дел од земјата е многу побогат со подземни води за разлика од источниот дел. Од вкупно 40 извори со капацитет поголем од 100 л/с ниту еден не се наоѓа во Источниот дел од државата.

Исечок од хидрогеолошка карта, град Скопје

– Водоснабдувачките системи во Македонија се застарени, но и жителите немаат навика на домаќинско, штедливо и рационално користење на водата. Водоснабдувачките системи во државата имаат загуби од 40-70 проценти, вели Илијовски.

Изворот Рашче што снабдува со вода околу 90 проценти од населението во Скопскиот регион, што брои околу 600.000 жители, според Илијовски е огромен бенефит и природно богатство што треба да се чува и користи одржливо.

– Сега за сега водата е со одличен квалитет, но истиот е под сериозна закана од загадување од индустриската депонија Југохром која продуцира неконтролирано истекување на шестовалентен хром во реката Вардар и во зоните на прихранување на изворот Рашче. Оваа депонија треба што е можно поскоро да се отстрани, загадената почва и подземни води во зоната на депонијата и комбинатот Југохром да се стават во процес на ремедијација, а целиот простор да биде рекултивиран, заклучува тој./МИА

Крадењето авторски текстови е казниво со закон. Преземањето на авторски содржини (текстови) од оваа страница е дозволено само делумно и со ставање хиперлинк до содржината што се цитира.

Судбина

Осумгодишно момче гледало како му умираат дедо му и баба му- тој случајно ја преживеал несреќата (ВИДЕО)

Осумгодишно момче поминало низ нешто незамисливо - учествувало во ужасна сообраќајна несреќа во која ги гледало своите баба и дедо во нивните последни моменти од животот.

Страшните сцени се снимени на патот DN15, во градот Горнешти, округ Муреш, Романија. Момчето било во автомобил управуван од неговиот дедо, кој во еден момент ја изгубил контролата врз возилото и преминал во спротивната лента, каде што се судрил челно со друг автомобил.

Сведоци велат дека дедото можеби заспал на воланот. Мажот (71) и неговата сопруга (69), која била на совозачкото седиште, починале на местото на несреќата.

Лекарите кои пристигнале на местото на несреќата можеле само да ја потврдат неговата смрт. Детето, по чиста среќа, преживеало и било итно префрлено во болница. Трите лица во удреното возило исто така морале да добијат медицинска помош.

Полицијата покрена кривична постапка за предизвикување смрт и телесни повреди од небрежност, објавува Антена Обзерватор.

Тагови: момче несреќа

Свет

Наставник по танц од Куба работел како руски агент- обвинет е за саботажи во четири земји на ЕУ

Кубански државјанин, инструктор по латино танц, координирал серија палежи во четири земји од ЕУ додека работел за руската разузнавачка служба.

Истражниот тим на ДВ го пронашол во студио за латино танц во Русија.

На социјалните мрежи, агентот се претставил како Адриан или Диос, што на шпански значи Бог. Во 2024 година, поврзаните со него сметки објавувале огласи за работа на Телеграм.

„Работа како фотограф“, пишувало во еден оглас на руски јазик во групен разговор за работни места во Полска, додека друг гласел:

„Оние кои се заинтересирани да аплицираат треба да испратат своја биографија, телефонски број и пасош. Бараме луѓе со воено искуство во надзор, разузнавање, логистика и тактички маневри“, се вели во објава на шпански јазик во група за Латиноамериканци, ветувајќи плата од 1.500 долари (околу 1.300 евра) плус бонус за секоја завршена операција.

Диос регрутирал неколку луѓе за да извршуваат саботажни операции за Русија во најмалку четири земји од ЕУ, открива истрагата на ДВ и три други европски радиодифузери. Повеќето од регрутите биле од шпански говорни земји. Во текот на месеци, DW и неговите партнери спроведоа десетици интервјуа со безбедносни службеници и луѓе блиски до осомничените. Тие пребаруваа доверливи судски документи, официјални изјави, објави на социјалните мрежи и протечени информации за да откријат кој бил Диос и како изградил мрежа од саботери кои палеле пожари низ цела Европа.

Не сите од нив успеале да ги извршат своите задачи.

INTERNACIONAL | LITUANIA ACUSA A TRES CUBANOS DE TERRORISMO POR PRESUNTO PLAN DE SABOTAJE VINCULADO A RUSIA Vilna / La Tijera News.— La Fiscalía General de Lituania identificó a tres ciudadanos cubanos entre un grupo de seis extranjeros acusados de terrorismo, tras una investigación relacionada con un presunto plan para atacar a un proveedor militar privado que presta apoyo logístico a Ucrania. Según informaron las autoridades lituanas este viernes, los hechos investigados se remontan a septiembre de 2024, cuando el grupo habría intentado ejecutar un acto de sabotaje en la ciudad de Šiauliai, al norte del país. El fiscal jefe del Departamento de Investigación del Crimen Organizado y la Corrupción, Arturas Urbelis, declaró —en declaraciones citadas por la cadena pública LRT— que los acusados poseen distintas nacionalidades. Entre ellos figuran un ciudadano español, un ciudadano con doble nacionalidad española y colombiana, así como ciudadanos de Colombia, Cuba, Rusia y Bielorrusia. Cubanos identificados Las autoridades identificaron como ciudadanos cubanos implicados en el caso a: Alexeis Pecora, nacido en 1991 Oemis Romagoza Durruthy, nacido en 1991, con doble nacionalidad cubana y rusa Mayra Eukaris De La Lastra Nistal, nacida en 1965, con doble nacionalidad cubana y española La Fiscalía informó que se han emitido órdenes de detención internacionales contra los ciudadanos cubanos mencionados. Graves cargos penales Los sospechosos enfrentan acusaciones por: Participación en un grupo terrorista Intento de cometer un acto terrorista Financiamiento del terrorismo De acuerdo con la investigación preliminar, las actividades del grupo podrían haber sido coordinadas desde Rusia, y existirían vínculos directos con la agencia de inteligencia militar rusa (GRU). La fiscalía señaló que ciudadanos cubanos y colombianos habrían desempeñado un papel clave en dicha coordinación. “Los datos de la investigación preliminar proporcionan motivos razonables para sospechar que el intento de sabotaje en Šiauliai se llevó a cabo por orden y en beneficio del GRU de Rusia”, indicó la Fiscalía General lituana. Posibles condenas El cargo más grave, participación en un grupo terrorista organizado, contempla una pena de prisión de entre cinco y quince años, según establece el Código Penal de Lituania. Las autoridades subrayaron que el proceso judicial continúa en curso y no se descartan nuevas detenciones o imputaciones, en un caso que ha generado atención internacional por su posible conexión con la guerra en Ucrania y las operaciones de inteligencia rusa en Europa. #LaTijeraNews #Terrorismo #Lituania #Cubanos #Rusia #GRU #Ucrania #SeguridadInternacional #NoticiasInternacionales #Europa #CrimenOrganizado #Actualidad © LaTijera
— La Tijera News (@echezabaljd71) January 17, 2026

Регрутирање на ранливи луѓе

Едно од луѓето што ги регрутирал Диос бил Луис Алфонсо Муриљо Диоса, кој во тоа време имал 34 години.

По потекло од Каиседо, рурален град во западна Колумбија познат по својот планински терен и земјоделски култури, Муриљо пораснал во семејство кое одгледувало кафе. Но, неколку години лоша жетва го турнале семејниот бизнис во долгови, според лице блиско до семејството.

Муриљо служел во колумбиската војска шест години. Тој ја напуштил војската во 2015 година, според судските документи. После тоа, тој сменил работа, како многу поранешни војници: посетувал курсеви за баристи, работел како телохранител и помагал во семејниот бизнис со кафе.

На почетокот на 2024 година, Муриљо одлучил да се приклучи на украинската армија, каде што странските борци можат да заработат неколку илјади евра месечно кога се распоредени на фронтот, според судските документи.

Барајќи информации за постапката, тој се приклучил на Фејсбук група за Латиноамериканци кои сакаат да се борат во Украина. Тогаш Диос го контактирал.

„Тие често ги таргетираат ранливите луѓе на кои им се потребни пари, кои се подготвени да патуваат за пари и кои се подготвени да не поставуваат многу прашања за целта на она што го прават“, вели Даниела Рихтер, вонреден професор по студии за разузнавање на Кингс колеџ во Лондон.

Уапсен за обид за саботажа

Во приватна порака на Фејсбук, Диос се претставил како член на „специјална група“ и го замолил Муриљо да работи со него на „специјални мисии“ во Европа, наместо да оди во Украина, според доверливи судски документи што ги прегледал ДВ.

Муриљо ја прифатил понудата, а Диос сè договорил од далечина: авионска карта, сместување и копнен превоз. Двајцата никогаш не се сретнале лично.

Кога Муриљо пристигнал во Букурешт во јули 2024 година, Диос му испратил сателитска снимка на која се гледа фабрика за рециклирање и нафтен бунар. Муриљо требало да ги фотографира и снима локациите, а подоцна да ги запали пожарите.

Сепак, тој бил уапсен додека шетал во близина на фабрика за рециклирање една ноќ откако направил фотографии од објектот.

Според судските записи, Муриљо им рекол на истражителите дека никогаш не имал намера да го запали пожарот. Тој тврдел дека се обидувал да стигне до Европа за да оди во Украина и дека не знаел за кого всушност работи.

Во 2025 година, Муриљо бил осуден на шест години затвор за обид за саботажа.

Тагови: агент саботажи

Забава

Дакота Џонсон е во врска со Машин Ган Кели?- заедно влегуваат во стан во Њујорк (ФОТО)

Актерката Дакота Џонсон и музичарот Машин Ган Кели предизвикаа гласини за можна врска откако беа видени заедно во Њујорк на 12 септември.

Дакота и МГК, чие вистинско име е Колсон Бејкер, беа фотографирани пред зградата во населбата Трибека каде што се наоѓа станот на Тејлор Свифт.

Нивната средба привлече дополнително внимание бидејќи двајцата беа гости на свадбата на Тејлор Свифт и Тревис Келси, која се одржа во Медисон Сквер Гарден во јули, според американските медиуми.

Тие пристигнаа заедно во станот на Тејлор Свифт

На фотографиите објавени од TMZ, Дакота и МГК може да се видат како излегуваат од џип и влегуваат во зградата каде што Тејлор Свифт има стан вреден околу 50 милиони долари.

Според порталот, станува збор за приватно собирање бидејќи Тејлор моментално не живее во Њујорк. Таа и Тревис Келс, кои се венчаа на 3 јули, наводно престојуваат во неговиот дом во Канзас, каде што ѕвездата на НФЛ се подготвува за првиот домашен натпревар во сезоната.

Тие отидоа заедно во хотелот

Според порталот DeuxMoi, Дакота и MGK поминале неколку часа во станот, по што заедно се одвезле до хотелот каде што престојувала актерката. MGK е снимен како ѝ помага да излезе од автомобилот.

Ниту Дакота ниту MGK сè уште не ги коментирале гласините за можна врска.

Двете се поврзани со Тејлор Свифт и Тревис Келс со години. Дакота е блиска пријателка на пејачката, додека MGK и Келс се познаваат со години бидејќи двајцата пораснале во областа Кливленд, Охајо.

Дакота претходно беше верена со музичарот Крис Мартин. MGK беше верена со актерката Меган Фокс, со која има едногодишна ќерка, Сага Блејд, додека има 17-годишна ќерка, Кејси, од претходна врска со Ема Канон.

Тагови: Дакота Џонсон